Մայրենի դաս՝ ածականի ուսուցումը տարրական դասարաններում

Մայրենի դաս՝ ածականի ուսուցումը տարրական դասարաններում

Դեռևս   գրաճանաչության   շրջանում  երեխաները  ծանոթանում  են  ածականի  հետ,առանց  նրա  քերականական  անվանումը  անվանելու:Այս  շրջանում  գաղափար  է  տրվում    ածականի  մասին`   իբրև  առարկայի  հատկանիշ  ցույց  տվող  բառի:Ածականի  մասին  գիտելիքները  տրվում  են   գործնական  վարժությունների  միջոցով:Երեխաների  բառապաշարը  հարստանում  է  ածականներով:

Ինչպիսի՞ն  է  գնդակը:                     Ինչպիսի՞ն  է    աղջիկը:              Ինչպիսի՞ն  է  Բուրատինոն:

Տարատեսակ  վարժությունների  կատարման  արդյունքում  երեխաները  համոզվում  են ,որ  հատկանիշ  ցույց  տվող  բառերը  հանդես  են  գալիս  առարկա  ցույց  տվող  բառերի  հետ:

Նրանք  համոզվում  են , որ բառերը   կարող  են  առարկաների  հատկանիշները  ներկայացնել  ըստ  գույնի,  մեծության, ձևի  և  այլն:  Տարատեսակ  աշխատանքների  արդյունքում`  երեխաները  համոզվում  են,որ  միևնույն  հատկանիշ  ցույց  տվող  բառը  կարող  է  գործածվել  տարբեր  առարկա  ցույց  տվող  բառերի  հետ:Օր.` սառը-ջուր, պաղպաղակ, սառույց, քամի  ևայլն:

Այս  փուլում  զարգանում  է  սովորողների`  բառին  համապատասխան  հարց  առաջադրելու  կարողությունը: Տարբեր  նախադասություններ  կազմելով,  հարցադրումներ  տալով`  ուսուցիչը  մարզում  է  երեխաների  հարցադրման  կարողությունը:

Տրված  հարցով  լրացնել  նախադասությունը:

                                                           Տերևները   դեղնում  են  աշնանը:

                                                            Երեխաները   խաղում  են   բակում:

          (ինչպիսի՞)                           Աշակերտները  գնում  են   դպրոցում:                                                          

                                                           Թռչունները  սավառնում  են   երկնքում:

Որպեսզի  երեխաները  հասկանան  , գիտակցեն ,որ  ածականը  խոսքում  ունի  կարևոր  դեր,որ  ածականի  միջոցով  մենք  հաղորդում  ենք  առարկաների  մասին  առավել  ճշգրիտ, ամբողջական  տեղեկություն,պետք  է  առաջարկել  համամատել  առանց  ածականի և  ածականներով  նախադասությունները:

  Օրինակ `   Արևը   տաքացրեց   տղային:

                       (ինչպիսի՞ )  Արևը   տաքացրեց   (ինչպիսի՞)    տղային:

                        Տղան  խաղում  է   գնդակով:

                       (ինչպիսի՞ )    Տղան  խաղում  է   (ինչպիսի՞ )   գնդակով:

Գործնական  վարժությունների  կատարման  միջոցով  երեխաները  հասկանում  են ,որ  հատկանիշ  ցույց  տվող  բառերը   թիվ, դեմք, ժամանակ,հոլով  չունեն:

Քաղցր  խնձոր:

Քաղցր  խնձորներ:

Քաղցր  խնձորի, քաղցր  խնձորներից  և  այլն:

Հաջորդ  փուլում  արդեն   երեխաների  ունեցած  գիտելիքներին   պետք  է  տալ    քերականական  ձևակերպում  և  սովորեցնել  դրանց  եզրույթները:Երեխաները  քերականորեն   կանվանեն   առարկայի  հատկանիշ ցույց  տվող  բառերը: Կիմանան ,որ  

առարկայի  հատկանիշ   ցույց  տվող  բառերը  կոչվում  եբ  ածական  և  պատասխանում  են  ինչպիսի՞  հարցին:

                              գունավոր

                                                                                       կարմիր

        տաք                                                                                               գեղեցիկ

    սառը                                                                                   հյութակի

                            քաղցր

                                                              ջրիկ

Ածականների  մասին  գիտելիքները  ամրապնդելու  նպատակով  պետք  է  կատարել  տարատեսակ  վարժություններ:

Տրված  նախադասությունները  լրացրեք  ածականներով:

Աղջիկը  գիրք  է  կարդում:

Արջուկը  մեղր  է  սիրում:

Սղան  գնդակով  խաղում  է:

Ուսուցիչը  բացատրում  է  դասը:

Աշակերտների  բառապաշարը  ածականներով  հարստացնելը  նպաստում  է  ինչպես  բանավոր, այնպես  էլ  գրավոր  խոսքի  զարգացմանը: