1 курс студенттерінің оқу орнына бейімделуі

1курс білім алушыларының

колледжге бейімделуі

Мақсаты:

Жасөспірімдерді физиологиялық,

психологиялық және әлеуметтік дамуын

ескере отырып, оларды әлеуметтендірудің

кешенді іс-шарасын ұйымдастыру;

жасөспірімнің бойына

қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру,

колледждің ішкі тәртібіне үйрету,

оқуға қажетті білім, білік

және дағдыны қалыптастыру.

1 курс білім алушыларының колледж өміріне қалыптасу кезінде жақсы ойластырылып ұйымдастырылған жұмыс, көшет егінді дайындығы тәрізді өз ісінде шебердің қалыптасу ісінде көбірек елеулі жетістік әкелетіні күдік туғызбайды.

Жиі болатындай, жас, көпті көрмеген ұлдар мен қыздар мектептен басқа оқу ортасына түсіп, жаңа тәртіпке-тәуелсіз, қарама-қайшы уәждемемен  тиімді түрде бейімделе алмайды, жақсыға ұмтылуға қойып, кәсіби хабардардан алыс басымдық таңдайды.

Осыдан кешегі оқушылармен жұмыс жасағанда олардың колледжде нәтижелі оқуына бейімделуге болысушылық та маңызды акцент жасау керек.

Осыдан көп сұрақтар туындайды: болусышылық деген не, оның тәжірибеклік мазмұны неде, не нәрседен тап, қай реттілікте орындау керек? Осындай шаралар комплексінде кім маңызды қамқорлық ауыртпалығын алмақ?

Осындай сұрақтарға жауап өз бетімен табылады, әріне ол кураторлар, өйткені олар студенттің өмірін толық қамти алады, сондықтан куратор кіші оқу буыны «Колледжендіруде» жоғары табысқа жете алады деген сөз.

Бірінші курстардың оқу орнына бейімделу үрдісіне орай жүргізілген көптеген зерттеулер келесідей негізгі қиындықтарға жіктеледі екен:

1) кешегі мектептің ұжымындағы оқушылардың оның өзара көмегі мен моральдік қалауының кетуімен байланысты жағымсыз күйзелістер;

2) кәсіпті таңдаудағы мотивацияның белгісіздігі, оған жеткіліксіз психологиялық даярлық;

3) мінез-құлық пен іс-әрекетті психологиялық өзіндік реттей алмаушылық, оның күнделікті бақылауға алынуын педагогтардың талап етуі;

4) жаңа жағдайда еңбек пен демалыстың оптималды тәртібін қарастырып іздеу жұмыс пен өзіндік қызметті реттеу, әсіресе үй жағдайынан жатақханаға ауысу кезінде,

5) соңғысы өзіндік жұмысқа дағдының болмауы, конспекті жасай алмау, алғашқы еңбек көздерімен, сөздіктермен, анықтама сілтемелермен жұмыс жасай алмаушылық.

Барлық осы қиыншылықтар өзінің шығуына байланысты әр түрлі. Оның кейбіреулері объективті құрыла алмайтын, енді біреулері субъективті сипатта және де әлсіз даярлықпен, мектеп және жанұя тәрбиесіндегі ақаулармен байланысты.

    Студенттік жас кезеңдерінде төмендегідей жаңа жасалулар, мүмкіндіктер анық байқалады:

- ақыл-ой, адамгершілік қатынастағы зерделілік (ересектік);

- наным-сенім, дүниеге көзқарасы;

- өзбеттілік - турашылдық;

- сыншылдық және өзіне сыншылдық;

- ішкі сенімсіздікті тудыратын өзіндік бағасының қайшылығы;

- максимализм, үлкендердің ойына жағымсыз қатынас;

- екі жүзділік, қалжың, дөрекілік, айқаймен әсер етуге талпыныс;

- интеллектуалдық танымдық дамудың жоғарғы шегі.

Студенттердің оқу орнына бейімделуі келесідей жіктеледі:

а) кәсіби бейімделу, оқу үрдісінің мазмұны, сипаты, жағдайлары мен ұйымдастырылуына икемделу, оқыту және ғылыми өзбеттілік дағдыларының жасалуы;

б) әлеуметтік – психологиялық бейімделу – индивидтің топқа, онымен өзара қарым-қатынасқа икемделуі, өзіне тән мінез-құлық стилінің анықталуы.

Басқаша айтсақ, « БЕЙІМДЕЛУ ҚАБІЛЕТ – ешқандай ішкі дискомфортты сезінбей және қоршаған орта мен қарама-қайшылықсыз адамның қоршаған ортаның әлеуметтік, физикалық, әр түрлі талаптарына бейімделе алу қабілеті».

БЕЙІМДЕЛУ – бұл белсенді іс-әрекеттің алғы шарты және оның тиімділігінің қажетті шарты. Бұдан индивидтің қандай да бір әлеуметтік рөлінің жақсы қызмет етуі үшін бейімделудің жағымды маңызы көрінеді.

Бірінші курс студенттерінің оқу орнының жағдайына бейімделуінің үш түрі бар:

1) формальды бейімделу, студенттердің жаңа ортаға, колледж құрылымына, ондағы оқыту мазмұнына және оның талаптарына қатысты;

2) қоғамдық бейімделу, яғни, бірінші курс студенттерінің топтық ішкі бірігуі және жалпы алғанда топтардың басқа студенттермен қосылу үрдісі;

3) Дидактикалық бейімделу, колледждегі студенттердің оқыту жұмыстарының түрлері мен әдістеріне байланысты бейімделу.

Студенттің оқу орнына оптималды бейімділігін қамтамасыз ететін тактика мен жоспарларды жасау үшін бірінші курс дәрістенушісінің өмірлік жоспарлары мен қызығушылықтарын, басым мотивтерінің жүйесін, тартымдылық деңгейін, өзін бағалауын, мінез-құлқын саналы реттеу қабілетін және т.б. білу маңызды. Осы мәселені сәтті шешу колледждегі психологиялық қызметінің дамуымен байланысты.

    Жаңа оқу жылында біздің жұмысымызда 13 «Ә бірінші курс оқушыларының арасында Кери-Ийрасиктің әдістемесін өткізуден басталды.

Мақсаты - оқушылардың колледжге психологиялық дайындығымен колледж өміріне бейімделуін байқау.

   Топтан 28 оқушы сынақтан өтті. Сынақ қорытындысы бойынша оқушылардың колледжге психологиялық дайындығымен колледж өміріне бейімделуін төмендегі кестеден байқауға болады.

  Деңгейлер

Жоғары деңгей

13"Ә"

Орташа деңгей

50%

40%

Төмен деңгей

10%

Әр куратор болған жағдайда аз шығында үлкен нәтиже әкелетін жұмыс әдістерін және тәсілдерін іздейді.

Тәжірибе бойынша осы бағытта тиімді қадам әр студент бойынша мәнді ақпарат жинау болып табылады.

Жинаудың ең еркін-табиғи әдісі сеніп тапсырылған әдісі ұжыммен бірінші танысудан кейін жазбаша сауалнама болып табылады.

   1-ші курс оқушыларының жаңа буынға бейімделулерін, қалыптасу деңгейін анықтап, оқушылардың жаңа буынға тез бейімделіп кетуіне жағдай жасалып, көмек көрсетілді.

Филлипс тесті алынып қорытындысы шығарылды. “Кел, танысайық!”, “Колледжде оқу дегеніміз не?”, “Біз және біздің дағдымыз”, “Біз және біздің кемшіліктеріміз бен жетістіктеріміз”, “Біз және біздің сынып” атты тренингтер, сауалнамалар жүргізілді. Зерттеу қорытындысы бойынша оқушылардың бейімделу деңгейлері, орташа деңгейді көрсетті.

1 курс оқушыларымен танымдық интеллектуалдық және логикалық қабілеттерін анықтау мақсатында В. Серебрякофтың «Интеллектуалдық» тесті алынды. Тест қорытындысы бойынша, оқушылардың логикалық даму деңгейлерінің төмен екенін көрсетті.

Мінез-құлықтағы жағымды қасиетті қалыптастыру, дамыту, өзара әрекеттестікті жетілдіру, ұйымшылдыққа баулу мақсатында Эмоция”,  ойындары және  “Темперамент тесті” алынды.

Алғашқы күні олар оқу ғимаратымен, кітапханамен танысты, сондай-ақ студенттік өмірдің барлық қызығына қанық болды.

08.09.2012 ж «Денсаулық фестиваліне” қатысты.

Дебат клубына мүшелікке кірді.

Қалалық «Вен балы» сайысына қатысуты.

15.09.2012 ж «Алаш арыстары» мұражайына бардық.

22.09.2012 ж Абай театрына «Қарагөз» спектаклін тамашаладық.

25. 10.2012 ж Жезқазған облысының Филармониясының концертін көрдік.

Бүгінгі күні біздің бірінші курс студенттеріміз ұжымға кірігіп, Студент деген атты лайықты жүр!       

Назарларыңызға

рахмет!