10 сынып Температура. Идеал газ энергиясы

10 сынып – сабақ « » « » «20 »

Сабақ тақырыбы: Температура. Идеал газ энергиясы

Мақсат:

1. Оқушыларға идеал газ молекулаларының кинетикалық энергиясының өлшемі – температура, оның ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы мен температура арасындағы байланыс туралы қысқаша мәлімет беру және оларға есептер шығару

2. Өз бетінше жұмыс істеу, шығармашылық қабілетін дамыту.

3.Патриоттық сезімде тәрбиелеу.

Болжамдап отырған нәтиже: тақырыпты толық меңгерген тұлға қалыптастыру

Сабақ типі: Бекіту және білім, білік, дағдыларды дамыту

Сабақ әдісі: Баяндау, сұрақ-жауап, есептер шығару

Сабақта пайдаланылатын көрнекіліктер:

• Формулалар

• Тақырыпқа байланысты есептер жинағы.

• Тақырыпқа байланысты тесттер жинағы.

Қосымша матреиалдар:

• Физика оқулықтары (8-,10-сыныптар)

• Есептер жинағы (әр түрлі әдебиеттер)

• Әдістемелік құралдар (Шың кітап және ҰБТ-ке дайындалуға арналған тесттер, т.б.)

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. .....................................................................

ІІІ. Жаңа сабақ:

Тақырып жоспары:

1. Абсолют температура

2. Больцман тұрақтысы

3. Газ молекулаларының орташа кинетикалық энергиясы

4. Молекулалардың орташа квадраттық жылдамдығы

5. Температура арқылы қысымның берілуі

6. Қысым мен кинетикалық энергия арасындағы байланыс

Формулалары:

Келтіру формулалары:

температурасы 100⁰С және 0⁰С-дегі Ө-ның мәндерін пайдаланып

Больцман тұрақтысын аламыз

формуласына формуланы қолдап,

ны аламыз

Есептер шығару үлгілері.

• 4 К температура Цельсий шкаласында

Берілгені: шешуі:

Т = 4 К . Т = t + 273

t - ? t = Т – 273 = 4 –273 = – 269⁰С

жауабы: t=-269⁰С

• Көлемі 0,2 л колбада 3·10²² гелий атомы бар. Газдың қысымы 10⁵ Па болса, әрбір атомның орташа кинетикалық энергиясы (k=1,38·10^-23 Дж/К)

( E=10^-21 Дж)

Берілгені: шешуі:

V=2·10^-4 м³

N  3·10²²

Р 10⁵ Па

k=1,38·10^-23 Дж/К .

- ? жауабы: Е10^-21 Дж.

• Егер газдың аргон атомының орташа кинетикалық энергиясы 12·10^-21 Дж, ол қандай температурада (k=1,38·10^-23 Дж/К)

Берілгені: шешуі:

 12·10^-21 Дж

k=1,38·10^-23 Дж/К .

t - ?

жауабы: t=307⁰ С.

ІV. Сабақты бекіту:

Өз бетінше шығаруға арналған есептер: ІV. 3 – жаттығу

Сабақты қорытындылау:

V. Үйге берілетін тапсырма:.................................................................

1. Тестпен жұмыс ІV.3- тест (шығарылу жолдарымен)

2. тақырыпқа байланысты материалдар табу, іздену

VI. Бағалау

IV.3. Температура. Идеал газ энергиясы

1. Температура дегеніміз не?

A) Молекулалардың орташа кинетикалық энергиясының мөлшері.

B) Молекулалардың орташа қысымының мөлшері.

C) Массасы мен жылдамдығына тәуелді шама.

D) Молекулалардың бірлік ауданға түсіретін орташа күші.

E) Жүзіп жүрген бөлшектердің қозғалысы.

2. Цельсия шкаласы бойынша (0^оС-қа) нөл градусқа тең деп қабылданған температура:

A) мұздың еру температурасы.

B) -273С температура.

C) судың қайнау температурасы.

D) броундық қозғалысты тоқтату температурасы

E) 273С температура.

3. 43⁰С температура Кельвин шкаласы бойынша қандай температураға сәйкес келеді?

A) Т=316 К.

B) Т=230 К.

C) Т=430 К.

D) Т=157 К.

E) Т=293 К.

4. 267 К температура Цельсий шкаласы бойынша қандай температураға сәйкес келеді?

A) t = 6⁰С.

B) t = 540⁰С.

C) t = -20⁰С.

D) t = 0⁰С.

E) t = - 6⁰С .

5. Қалыпты жағдайлар

A) р=100 Па, Т=293 К.

B) р≈10⁵Па, Т=273 К.

C) р=10⁶ Па, Т=373 К.

D) р=10³ Па, Т=0 К.

E) р=10 Па, Т=263 К.

6. nkT өрнегімен анықталатын физикалық шама

A) Идеал газ қысымы мен көлемінің көбейтіндісі.

B) Идеал газ молекулаларының орташа кинетикалық энергиясы.

C) Идеал газдың қысымы.

D) Идеал газдың ішкі энергиясы.

E) Идеал газдың абсолюттік температурасы.

7. Егер газ молекуласының концентрациясын өзгертпей, температурасын 3 есе азайтса, онда газ қысымының өзгерісі

A) өзгермейді.

B) 3 есе өседі.

C) 3 есе азаяды.

D) 6 есе азаяды.

E) 6 есе өседі.

8. Егер газ молекуласының концентрациясын өзгертпей, температурасын 2 есе артса, онда газ қысымының өзгерісі

A) өзгермейді.

B) 2 есе өседі.

C) 2 есе азаяды.

D) 4 есе азаяды.

E) 4 есе өседі.

9. Қысымы мен температурасы бірдей барлық газдар үшін молекулалар концентрациясы

A) Әр түрлі, молярлық массасына тәуелді.

B) Газдың массасына байланысты.

C) Молярлық массасына байланысты.

D) Бірдей.

E) Әр түрлі, газдың массасына тәуелді.

10. Ауаны идеал газ деп есептеп, қалыпты жағдайда ауадағы молекулалар концентрациясын табу керек.

A) 2,6510²⁵ м^-3.

B) 210²⁴ м^-3.

C) 1,510^-26 м^-3.

D) 1,510²⁰ м^-3.

E) 1,8510²⁶ м^-3.

11. Қалыпты жағдайда және 13⁰С температурадағы идеал газ молекулаларының концентрациясын анықтаңыз.

A) 2,9510²⁵ м^-3.

B) 210²⁴ м^-3.

C)2,510²⁵ м^-3.

D) 3,510^-24 м^-3.

E) 4,0510^-26 м^-3.

--------------------

12. Молекулалардың кинетикалық энергиясы мен температурасы арасындағы байланыс

A)

B) .

C) .

D) .

E) .

13. Молекулалардың қысымы мен олардың орташа кинетикалық энергиялары арасында байланыс:

A) .

B) .

C) .

D) .

E)

14. Егер аргон газының температурасы 27⁰ С болса, онда оның атомының орташа кинетикалық энергиясы (k=1,38·10^-23 Дж/К).

A) 6,310³² Дж.

B) 6,310^-22 Дж.

C) 6,310^-11 Дж.

D) 6,310^-32 Дж.

E) 6,310^-21 Дж

15. Егер неон газының температурасы 57⁰ С болса, онда оның атомының орташа кинетикалық энергиясы (k=1,38·10^-23 Дж/К).

A) 6,8310³² Дж.

B) 6,8310^-21 Дж.

C) 6,8310^-11 Дж.

D) 6,8310^-32 Дж.

E) 68,310^-21 Дж.

16. өрнегімен анықталатын физикалық шама?

A) идеал газдың концентрациясы мен көлемі

B) идеал газдың орташа кинетикалық энергиясы.

C) идеал газдың ішкі энергиясы.

D) идеал газдың қысымы.

E) идеал газдың температурасы.

17. 47⁰ С температурадағы 10⁵ гелий атомдарының кинетикалық энергиясын табыңдар.

A) 6,6210^-16 Дж.

B) 7,3110^-18 Дж.

C) 5,7710^-13 Дж.

D) 4,710^-15Дж.

E) 3,210^-5 Дж.

18. Идеал газды бейнелейтін өрнегімен анықталатын физикалық шама, мұндағы Р - газ қысымы, -молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы.

A) Қысым.

B) Молекулалар концентрациясы.

C) Абсолют температура.

D) Орташа квадраттық жылдамдық.

E) Көлем.

19. Газ қысымы 2 есе артқанда, оның кинетикалық энергиясы 2 есе кемиді. Газдың молекулаларының концентрациясы

A) 4 есе артады.

B) 1,5 есе кемиді.

C) 1,5 есе артады.

D) 4 есе кемиді.

E) өзгермейді.

20. Егер газдың көлемі 3 есе кеміп, молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы 2 есе артса, онда бір атомды газдың қысымы:

A) өзгермейді.

B) 6 есе кемиді.

C) 6 есе артады.

D) 2 есе артады.

E) 3 есе артады.

21. Концентрациясы 3·10²⁵м^-3, қысымы 10⁵Па идеал газдың молекулаларының iлгерлемелi қозғалысының орташа кинетикалық энергиясын анықтаңыздар.

A) 2,6510²⁵ Дж.

B) 1,510^-12 Дж.

C) 510^-11 Дж.

D) 510^-12 Дж.

E) 310^-11 Дж

22. Қысымы Р=8·10⁵Па газдың орташа кинетикалық энергиясы неге тең, егер 1 м³ ыдыста 3·10²⁷ молекуласы бар.

A) 2,410³² Дж.

B) 410^-22 Дж.

C) 510^-11 Дж.

D) 810^-32 Дж.

E) 310^-21 Дж

----------------------------------------

23. Егер абсолют температурасын 30%-ға азайтса, онда неон атомының орташа кинетикалық энергиясы қанша өзгереді?

A) өзгермейді.

B) 1,43 есе кемиді.

C) 1,43 есе артады.

D) 2,7 есе артады.

E) 2,7 есе кемиді.

24. Егер абсолют температурасын 10%-ға көбейтсе, онда неон атомының орташа кинетикалық энергиясы қанша өзгереді?

A) 2, 3 есе артады..

B) 2, 3 есе кемиді.

C) 3,82 есе артады.

D) 2,7 есе артады.

E) өзгермейді.

25. Егер Халықаралық бірліктер жүйесіндегі температураның бірлігі Кельвин 1⁰С емес 2⁰С болған кездегі Больцман тұрақтысының мәні

A) 2,46·10^-20 Дж/К_жаңа.

B) 2,66·10^-17 Дж/К_жаңа.

C) 2,76·10^-23 Дж/К_жаңа.

D) 2,56·10^-23 Дж/К_жаңа.

E) 2,86·10^-18 Дж/К_жаңа.