5 kl II cheirek kyrgyz adabiyat

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар А. Токомбаевдин өмүрү баяны менен таанышып , “Жетим менен сыйкырчы ” жомогунун негизги идеясын түшүнүшөт .

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

1. Силер, балдар каникул мезгилинде кандай китептерди окуп чыктыңар?

2. Ал китептин автору ким, кандай каармандары эсиңерде калды?

3. Ошол китеп эмнеси менен силерге жакты, же жакпады?

Окуучулар каникулда окуган адабий китептери жөнүндө айтып беришет .

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

ОЙЛОНУП КӨРГҮЛӨ

1. Адамдар эмнеге китеп окушат?

2. Алгачкы китеп азыр биз кармап тургандай формада

болгонбу?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Акын, жазуучу, коомдук ишмер Аалы

То­комбаев 1904-жылы Кемин районундагы Чоң-Кемин өрөөнүндөгү Кайыңды айылында туулган. 1924-жылы биринчи ыры «Октябрдын келген кези» деген ат менен «Эркин-Тоо» га­зетасынын биринчи санына басылат. «Кандуу жылдар», «Жараланган жүрөк», «Өз көзүм менен», «Таң алдында», «Күүнүн сыры» ж. б. кыргыз адабиятында өз орду бар чыгармаларын жараткан.

1988-жылы 19-июнда каза болгон.

А.Токомбаев жомок­ту ыр формасына келтирген, жаўы окуяларды киргизген. Ыр түрүндө жазылган көлөмдүү чыгарманы поэма дейбиз, ал эми бул чыгарманы жомок-поэма десек болот.

Окуялардын бир жагында амалдуу, куу, жаман ойлуу сыйкырчы чал турат, экинчи жагында тайманбас, акыл-эстүү бала турат. Жо­моктордо ар дайым акылмандык, чындык жеңгендей эле мында да бала жеңип чыгат. Бирок ошол жеңиш татаал жолду басып өткөндөн кийин гана келет.

Мындагы эсте кала турган каарман – эне. Анын энелик мээрими өтө жогору: баласы он жетиге келгенче анын чачы кордуктан агарды, эми баласы оокат издеп кетип жатса, эненин көзүнөн мончоктогон жашы төгүлдү. Ошон үчүн ал:

Кулунум, жашта калдым жубайымдан,

Чыга албай келе жатам убайымдан.

Жаныма он жети жыл медер кылып,

Тиледим өмүрүңдү Кудайымдан, –

деп айтып жатат.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Бала айтат: «Асыл – таштан, акыл – жаштан» деген саптар бар. Ошол саптын чы­гармадагы маанисин түшүндүрүп эки мүнөттүк эссе жазгыла .

2. Чал менен кемпирдин диалогун ролдоштуруп окугула .

3. Жомоктун кандай аякташы мүмкүндүгүн божомолдоп көргүлө

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Өз алдынча тапшырмаларды аткарышат . .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Жомок эмне үчүн «Жетим менен сыйкырчы» деп аталат?

2. Эненин эмгегин силер кандай баалайсыңар?

3. Сыйкырчы турмушта болобу? Жомокточу? Сыйкырчы кандай киши экендигин мүнөздөп бергиле?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

1. Жомокту окуп, мазмунун кара сөзгө айлантып айтып бергиле.

2. Чал деген сөзгө синквеин түзүп жазгыла.

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

“Жетим менен сыйкырчы ” жомогунун негизги идеясын түшүнүп , тарбиялык маанисине ынанышат .

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

1. Жомокту окуп, мазмунун кара сөзгө айлантып айтып беришет

2. Чал деген сөзгө синквеин түзүп жазып келишкендигин текшерүү

Окуучулар үй тапшырмасы боюнча жооп беришет .

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Жомок эмне үчүн «Жетим менен сыйкырчы» деп аталат?

2. Эненин эмгегин силер кандай баалайсыңар?

3. Сыйкырчы турмушта болобу? Жомокточу? Сыйкырчы кандай киши экендигин мүнөздөп бергиле?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Эне күйөөсүнөн эрте ажыраган, ошондон анын башына түйшүк түшкөн, баласын жалгыз өзү багып келген, бир гана ошол баланын өмүрүн тилеп келген. Эми ошол баласы окуу үчүн, өнөр үйрөнүү үчүн кетип жатат.

Жакшы ойду тосуп, жакшы адамдарга жамандык кылып ар дайым жамандык турат. Булар ошондой сыйкырчы чалга жолугуптур. Ал арам ойлуу, жаман тилектүү киши экен. Акын ырларында диалог­ду,

б. а., каармандардын сүйлөшүүлөрүн ыр менен бир кыйла чебер берет . Акын биздин алдыбызга эки адамды элестүү көрсөтүп бере алды.

Окуя андан ары чиленип отуруп, сыйкырчы чалдын да, баланын да, эненин да максат-тилектери көз алдыбызга тартыла берет. Акыры бала жеңип чыгат. Ал өнөрү менен жеңип чыгат, башкалардын жар­дамы менен көздөгөн максатына жетет .

Окуялардын бир жагында амалдуу, куу, жаман ойлуу сыйкырчы чал турат, экинчи жагында тайманбас, акыл-эстүү бала турат. Жо­моктордо ар дайым акылмандык, чындык жеңгендей эле мында да бала жеңип чыгат

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Каармандарга талдоо бергиле

2. Тексттин ичинен салыштырууларды, фразеологияларды, гипербола , эпитет, мета­фораларды табуу

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Өз алдынча тапшырмаларды аткарышат . .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

Жомоктогу балага кандай мүнөздөмө берет элеңер ?

Силер баланын ордунда болсоңор эмне кылат элеңер ?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

Табышмактуу кызды окуп ,

чыгарманын картасын толтуруп келүү .

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далидейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар жомоктун негизинде эне – бала сүйүүсүн даңазалоо менен өзүнүн пикирин далилдейт .

Темага ылайык өзүнүн оюн дилбаянда чагылдырып бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Эненин ак сүтүн актоо керектигин айтуу менен ой жүгүртө билүү көндүмдөрү калыптанат .

Оюн ачык , так айтуу менен , орфографиялык жана орфоэпиялык эрежелерди туура сактай билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Өзүнүн көз карашын коргой билип , энени сыйлоого , урматтоого жана сүйүүгө багыт алышат .

Өзүнүн пикирин далилдеп , көз карашын коргой

билүү менен , адабий тилдин нормасына ылайык , сабаттуу жаза билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

НК

ПК

НК-1-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Табышмактуу кызды окуп ,

чыгарманын картасын толтуруп келишкендигин текшерүү

Окуучулар үй тапшырмасы боюнча жооп беришет

Үй

тапшырмасына карата

бааланат

Өтүлгөн темаларды

кайталоо

( 3 мүнөт )

Жомоктогу балага кандай мүнөздөмө берет элеңер ?

Силер баланын ордунда болсоңор эмне кылат элеңер ?

Суроолорго жооп беришет .

Жакшы

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү:

( 10 мүнөт)

Акын биздин алдыбызга эки адамды элестүү көрсөтүп бере алды.

Окуя андан ары чиленип отуруп, сыйкырчы чалдын да, баланын да, эненин да максат-тилектери көз алдыбызга тартыла берет. Акыры бала жеңип чыгат. Ал өнөрү менен жеңип чыгат, башкалардын жар­дамы менен көздөгөн максатына жетет.

Автор окуяларды жай өнүктүрүп, айта турган нерселерин таасирдүү жана көркөм чагылдырат.

Дилбаян жазууга даярданышат

Азаматсыңар!

НК-1-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырмалар менен

иштөө

( 13 мүнөт )

Дилбаян жазышат .

“Жетим менен сыйкырчы жомогундагы эне жана бала”

Бири-бири менен пикир алмашат .

Калыптан-

дыруучу

баалоо

НК-2-3

Сабакты

бышыктоо :

( 4 мүнөт )

Бала

намыскөй

камкор

акылдуу

өнөрлүү

Кыргыздын

каада – салттары тууралуу кластер түзүшөт .

Оозеки жообу бааланат

Эң жакшы

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

«Жетим менен сыйкырчы » жомогундагы эне жана бала

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат .

НК-2-3

ПК-2-3

Баалоо

( 3 мүнөт )

Баалоодо төмөнкү критерийлер эске алынат:

• Дилбаяндын маанисин ачып берүүсү

• Өзүнүн көз карашын эркин айтып , пикирин далилдей билүүсү

• Сабаттуу жазуусу , кол жазмасы сулуу жазылышы

Окуучулардын жазуу ишине карата баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Окуучулардын жазуу жумуштарына карата бааланат

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар Ч.Айтматовдун чыгармачылыгын окуп, “Бугу эне ” жомогу тууралуу түшүнүк алышат .

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

«Жетим менен сыйкырчы » жомогундагы эне жана бала деген темада жазып келген дилбаяндарын окуп беришет .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Жомок эмне үчүн «Жетим менен сыйкырчы» деп аталат?

2. Эненин эмгегин силер кандай баалайсыңар?

3. Сыйкырчы турмушта болобу? Жомокточу? Сыйкырчы кандай киши экендигин мүнөздөп бергиле?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Жазуучунун өмүр баяны менен буга чейин таанышкансыңар. Кыргыз элин дүйнөгө таа­ныткан атактуу жазуучу, коомдук ишмер бол­гон. Ал 1928-жылы 12-декабрда азыркы Та­лас облусунун Кара-Буура районунда (ал кезде Киров деп аталчу) Шекер деген чакан айылда туулган. Ал айыл тоонун түбүндөгү, кыргыздын байыркы салттарын сактаган жер эле. Атасы советтик-партиялык кызматкер болгондуктан Чыңгыз бала чагын Ош шаарында, Араван рай­ондорунда бир аз өткөрүп, ал киши Москвага окууга кеткенде ошол жакта да убактылуу жа­шашат. Болочок жазуучу ошол күндөрү тууралуу «Балалыгым» деген чыгармасында эскерет. Ал эскерүү төмөндө силер окуй турган «Ак кеме» повестинен алынган «Бугу эне» деген үзүндүлөрдөн соң кошум­ча окуу үчүн берилет.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

2. Енисей тууралуу силер эмне билесиңер?

3. Чыңгыз Айтматов жөнүндө билгениңерди айтып бергиле?

4. Окуя кайсыл мезгилде өтөт жана ошол мезгилдин мүнөздүү белгилери тууралуу баяндагыла.

5. Бул күнү кандай тарыхый окуя болуп өттү?

6. Баатырды эли акыркы сапарга кантип узаткан?

7. Тексттеги туруктуу сөз айкаштарын жана алардын маанисин дептериңерге жазып чыккыла.

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

атам заманда

улуу уруу

бирин бири чаап алган

бирин бири талап алган

күлүн көккө сапыруу

элин кыруу

жылкысына тийүү

малын айдап кетүү

буту менен басуу, мурду менен

тынуу

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

Эне-Сай кайсы жерде жана ага кантип барууга болот?

8. Алаамат кантип башталды?

9. Бир кыз жана бир бала жоо колунан кантип аман чыкты?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

1. Жаңы сөздөрдүн баарын дептериңерге жазгыла.

2. «Эне-Сай боюндагы эл» деген темада дилбаян жазгыла.

“Бугу энени ” окуп келүү

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар “Бугу эне ” жомогу тууралуу түшүнүк алышат .

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Жазып келген дилбаяндарын окуп беришет

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1.Эне-Сай кайсы жерде жана ага кантип барууга болот?

1. Алаамат кантип башталды?

3. Бир кыз жана бир бала жоо колунан кантип аман чыкты?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Балдар чаң артынан жүгүрдү. Көздөрүнөн салаа-салаа жаш ке­тип, эки бала жоону ээрчип баратты. «Баласыңбы» деген ошо да, жоо артынан жүгүрүп, чоң киши болсо боюн ала качып тетири чуркамак. Балдардын оюнда эчтеме жок, тиги кандуу, сүрдүү жерден алыс ка­чуу. Уул бала, кыз бала кол кармашып, «токтогула» деп суранып, «ала кеткиле» деп жалынып, жоо артынан чуркады. Жер дүңгүрөгөн доош ичинде, күтүрөгөн калың дабырт үстүндө ал экөөнүн алсыз үнүн ким укмак.

Саамал кымыз алынды,

Сары май ага салынды.

Сабаа менен сабалды,

Сары май саамалга таралды.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Хан менен Майрык-Чаар-Жезкемпирдин диалогун ролдоштуруп аткаргыла.

2. Майрык-Чаар-Жезкемпир менен балдардын коштошуу учурун инценировкалагыла.

3. Төмөнкү таблицаны толтуруу:

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

жаагын жанган ырчылар

чыпалак

топтон суурулуу

кулагым чалбасын

тоо окморуп кулатса

муштумдай таш

чабынды

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. «Баласыңбы» деген сөз эмне үчүн айтылат?

2. Балдар жана жоо: кандай карама-каршы сүрөттөлөт?

3. «Жетимдин жары кыдыр, бирок тагдыры жети ача деген ак сөз» дегендин маани­син түшүндүргүлө ?

4. Балдардын жалгыз калгандагы аракеттерин сүрөттөп айтып бергиле?

5. Хан жана балдар.

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

1.Үзүндүнүн кыска баянын жазуу.

2.Үзүндүнүн негизинде сүрөттөрдү тартуу жана сүрөттөрдү талкуулоо.

3. Хан деген сөзгө синквеин түзүү.

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар “Бугу эне ” жомогу тууралуу түшүнүк алышат .

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

1.Үзүндүнүн кыска баянын жазып, үзүндүнүн негизинде сүрөттөрдү тартуу менен сүрөттөрдү талкуулап ,

хан деген сөзгө синквеин түзүп келишкендигин текшерүү

Оозеки жооп беришет .

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. «Баласыңбы» деген сөз эмне үчүн айтылат?

2. Балдар жана жоо: кандай карама-каршы сүрөттөлөт?

3. «Жетимдин жары кыдыр, бирок тагдыры жети ача деген ак сөз» дегендин маани­син түшүндүргүлө ?

4. Балдардын жалгыз калгандагы аракеттерин сүрөттөп айтып бергиле?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Бул үзүндүнү уламыш деп да, легенда деп да, жомок деп да айтып жүрөбүз. Анда бейпил жаткан элди бүлүндүргөн душмандар, ошол кыямат кыргындан аман калган эки баланы Бугу эненин сактап калып, Сибирь токойлорунан Ысык-Көлгө алып келиши баяндалат. Чыгарманын сабагы – силердин ата-бабаңарды ким, кандайча сактап калганын түшүнгүлө, жаратылыш адамдарды сактаган, эми адамдар жаратылышты сактагыла деген ойду айткандыгында. Ошондуктан бул чыгарманын максаты – адам абийири, адеп-ахлак темасын көрсөтүү болуп саналат. Эгерде Бугу эне эки баланы Майрык-Чаар-Жез кемпирден сурап калбаганда кыр­гыздын тукуму уланбайт эле. Душман ал эки баланы да жок кыл­мак. Бугу эненин энелик мээрими менен балдар аман-эсен калат жана Ысык-Көлгө келип тукум улайт.

Саамал кымыз алынды,

Сары май ага салынды.

Сабаа менен сабалды,

Сары май саамалга таралды.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Бул сүйлөмдөрдү жаттагыла: «…жанында Бугу эне турат эки көзү балбылдап. Бал­былдаган көздөрү муңайым тиктейт, өтүнүчтүү тиктейт. Маралдын умай энеси, асыл бугу маңкаят, омуроо-төшү наристенин маңдайындай, жону ууз ак, боору тайлак жүндөнүп көк буурул. Он сегиз айры мүйүзү аркайып, жонуп-жышып койгон­дой жымсал сулуу, көркөм. Желини таза, кан тамырлары көрүнүп, ийип турат…»

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

агыны катуу суу кечти

мээ кайнаткан чөл кезди

үйүр

жебеге жеткирбей качты

туу чоку

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Балдар жана жоо: кандай карама-каршы сүрөттөлөт?

2. «Жетимдин жары кыдыр, бирок тагдыры жети ача деген ак сөз» дегендин маани­син түшүндүргүлө ?

3. Балдардын жалгыз калгандагы аракеттерин сүрөттөп айтып бергиле?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

“ Бугу эне жомогу тууралуу ”

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар өтүлгөн темалар боюнча түшүнүктөрүн тереңдетишет .

Өтүлгөн материалдар боюнча алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере

алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Сөз өстүрүүчү иштерди аткаруу менен кеп маданияты , сүйлөө речи калыптанат .

Багыттоочу суроолорго так , туура жооп бере билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Үзүндүнүн кыска баянын жазып ,

үзүндүнүн негизинде сүрөттөрдү тартуу жана сүрөттөрдү талкуулап ,

хан деген сөзгө синквеин түзүп келгендигин текшерүү .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. «Жетимдин жары кыдыр, бирок тагдыры жети ача деген ак сөз» дегендин маани­си кандай ?

2. Балдардын жалгыз калгандагы аракеттерин сүрөттөп айтып бергиле?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

а) Калтырылып кеткен сөздөрдү таап, ордун жазгыла:

Көздөрүнөн... кетип, эки бала жоону ээрчип баратты. «Баласыңбы» деген ошо да, жоо артынан жүгүрүп, чоң киши болсо... тетири чуркамак.

Түн бейкут өттү. Сүрдүү токойдун ... тийбеди, ... келбеди.

Бирок тиги ... бышкан эттин, ысык нандын, ... жыты келип, ... илеп жуткурду. Балдар чыдабады, дөбөдөн түшүп барды. Көргөндөр кызыгып, тегеректеп калды.

б) Сүрөттү карап (ал сүрөттө балдарды мүйүзүнө илип алган Бугу тартылган) чакан аңгеме жазгыла.

в) Майрык-Чаар-Жезкемпирди сүрөттөп байланыштуу текст түзгүлө.

г) Төмөнкү сөз айкаштары боюнча сүйлөмдөрдү кураштыргыла: тайга токой, ээн жер, Ала-Тоо, чагырык мүйүз, ак кар, көпкөк асман.

Диалог (грекче – сүйлөшүү, аңгемелешүү) – эки же андан ашык адамдардын өз ара оозеки сүйлөшүүсү, аңгемелешүүсү. Көркөм чы­гармадагы диалог – каармандын речин мүнөздөөнүн эң кеңири тара­ган түрүнөн.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

II. Өзүңөр жаттаган макал-лакаптардан алтыдан жазгыла.

III. а) Чакан дил баян жазуу.

Төмөнкү темалардан бирөөнү тандап алгыла.

1. Менин сүйгөн жазуучум

2. Бугу-Эне жана кыргыздар

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Дилбаяндарын

Бир каалоо аркылуу бири-биринин дилбаяндарын текшеришет .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

1. Мен кыргыз турмушун дагы терең биле баштадым. Мисалы...

б) Эссени улантып жазгыла:

2. Өткөн сабактарда «Бугу-Эне» деген чыгарманы көрүп отуруп мындай бир ойлорго келдим...

2. Чыңгыз Айтматов бизге мындай насаат калтырыптыр...

Берилген тапшырмаларды аткарышат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Эне-Сайдан Ала-Тоого чейинки жолдогу кыйынчылыктарды айтып бергиле

5. Ала-Тоонун көрүнүшүн сүрөттөп айтып бергиле?

6. Мүйүздүү Бугу эненин батасын жаттагыла

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

1. Бул сөздөрдү жана сөз айкаштарын катыштырып аңгеме жазгыла: жошолонуп, ма­наттанып, сөөгүн жерге берүү, чымын жаны учуп кетер алдында, тыптыйпыл, күлүн көккө сапыруу, кулак учунда боздогон үн, кызыл-жаян, көл мөлтүр

тол­кун, өзөк жалгап, көздүн эки чечекейиндей, учуңар узарсын, жылаажын, калайман журт, дүнүйө тепкен кесири башынан ашса, тукум курут, каран түн .

Диалог жөнүндө түшүнүк

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Азаматсыңар !

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар Темиркул Үмөталиевдин өмүрү жана чыгармачылыгы боюнча түшүнүккө ээ болушат

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү , эмгекчил болуу менен , адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөөгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Сөз айкаштарын катыштырып аңгеме жазышкандыгын жана диалог жөнүндө түшүнүктү окуп келишкендигин текшерүү .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. «Жетимдин жары кыдыр, бирок тагдыры жети ача деген ак сөз» дегендин маани­син түшүндүргүлө ?

2. Балдардын жалгыз калгандагы аракеттерин сүрөттөп айтып бергиле?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Темиркул Үмөталиев 1908-жылы Ош облусу­нун Жаңы-Жол (азыркы Аксы) районунун Төө-Жар айылында төрөлгөн. 1929-жылы Жалал-Абаддагы педагогикалык техникумду аяктаган.

Анын өткөн кылымдын 30-жылдары жа­зылган «Туратбай», «Айсулуу», «Сүйүү» аттуу поэмалары, кийинки «Кубат» поэмасы кыргыз адабиятындагы бараандуу чыгармалардан. Ал Улуу Ата мекендик согушка катышкан.

Бул чыгарманын жомок экенин биринчи сабынан («Илгери, эчак өткөн бир заманда») эле байкайбыз. Ата акылман экен, тогуз уулу бар экен, ошол тогузу тогуз жакты карап жашап, атага азап, шор

болуп­тур.

Чыгарманын тарбиялык мааниси – адамдарды биримдикке, ынты­макка чакыргандыгында. Акылман ата ошону ойлоп тапты. Балдарга таасир эте турган ыкманы көрсөтүп берди.

«Ынтымак бар жерде – ырыс бар», «Бөлүнгөндү бөрү жейт» деген макалдар адамдарды ынтымакка чакырып келет.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Ынтымаксыздыктын белгилери.

2. Ынтымактуулуктун белгилери.

3. Ата балдары үчүн кандай табиялык иш-аракет жүргүздү?

4. «Ырыс алды – ынтымак» деген темада ушул чыгарманын негизинде дилбаян жазуу.

5. Ырдын аяк жагындагы атанын сөздөрүн жаттоо.

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

үрпөйүшүп

урушкан тооктордой чукулдашуу

аңыр

итий болгон бала

сүт аңдыган мышыктай

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. «Биримдик», «ынтымак», «күч бирдикте» деген сөздөрдүн маанисин чечмелегиле.

2. Тогуз уул тогуз жакты карап кетишине ким айыптуу, мында атасынан күнөөсү жокпу?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

«Ынтымактуу үй-бүлө» деген темада эссе жазып келүү.

1. Ынтымак деген сөзгө кластер түзүү

“ Күч бирдикте ” жомогун окуп келүү

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далидейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар жомоктун негизинде эненин сүйүүсүн даңазалоо менен өзүнүн пикирин далилдейт .

Темага ылайык өзүнүн оюн дилбаянда чагылдырып бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Эненин ак сүтүн актоо керектигин айтуу менен ой жүгүртө билүү көндүмдөрү калыптанат .

Оюн ачык , так айтуу менен , орфографиялык жана орфоэпиялык эрежелерди туура сактай билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Өзүнүн көз карашын коргой билип , энени сыйлоого , урматтоого жана сүйүүгө багыт алышат .

Өзүнүн пикирин далилдеп , көз карашын коргой

билүү менен , адабий тилдин нормасына ылайык , сабаттуу жаза билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

НК

ПК

НК-1-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

“ Күч бирдикте ” жомогун окуп

келишкендигин текшерүү

Окуучулар үй тапшырмасы боюнча жооп беришет

Үй

тапшырмасына карата

бааланат

Өтүлгөн темаларды

кайталоо

( 3 мүнөт )

1. «Биримдик», «ынтымак», «күч бирдикте» деген сөздөрдүн маанисин чечмелегиле.

2. Тогуз уул тогуз жакты карап кетишине ким айыптуу, мында атасынан күнөөсү жокпу?

3. Ынтымак жөнүндө кандай макалдарды билесиңер ?

Суроолорго жооп беришет .

Жакшы

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү:

( 10 мүнөт)

Чыгарманын тарбиялык мааниси – адамдарды биримдикке, ынты­макка чакыргандыгында. Акылман ата ошону ойлоп тапты. Балдарга таасир эте турган ыкманы көрсөтүп берди.

«Ынтымак бар жерде – ырыс бар», «Бөлүнгөндү бөрү жейт» деген макалдар адамдарды ынтымакка чакырып келет.

Дилбаян жазууга даярданышат

Азаматсыңар!

НК-1-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырмалар менен

иштөө

( 13 мүнөт )

Дилбаян жазышат .

“ Энелерге таазим ”

Бири-бири менен пикир алмашат .

Калыптан-

дыруучу

баалоо

НК-2-3

Сабакты

бышыктоо :

( 4 мүнөт )

Эне

кайраттуу

камкор

акылдуу

боорукер

Эне тууралуу кластер түзүшөт .

Оозеки жообу бааланат

Эң жакшы

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

«Мен сүйгөн жаратылыш ” деген темада дилбаян жазып келүү

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат .

НК-2-3

ПК-2-3

Баалоо

( 3 мүнөт )

Баалоодо төмөнкү критерийлер эске алынат:

• Дилбаяндын маанисин ачып берүүсү

• Өзүнүн көз карашын эркин айтып , пикирин далилдей билүүсү

• Сабаттуу жазуусу , кол жазмасы сулуу жазылышы

Окуучулардын жазуу ишине карата баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Окуучулардын жазуу жумуштарына карата бааланат

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар Ж. Садыковдун өмүрү жана чыгармачылыгы боюнча түшүнүккө ээ болушат

Жомок тууралуу алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомоктогу каармандарга мүнөздөмө берүү менен салыштыруу көндүмдөрү калыптанат .

Каармандарга мүнөздөмө берип , турмуштук сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү болуп , энени сыйлай билүүгө , урматтоого багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

«Мен сүйгөн жаратылыш ” деген темада дилбаян жазып келгендигин текшеришет .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. «Биримдик», «ынтымак», «күч бирдикте» деген сөздөрдүн маанисин чечмелегиле.

2. Тогуз уул тогуз жакты карап кетишине ким айыптуу, мында атасынан күнөөсү жокпу?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Жалил Садыков – акын жана драматург. 1932-жылы Кемин районунун Кичи-Кемин айылында төрөлгөн. Анын ондогон ыр китептери, «Айкөл Манас», «Манастын уулу Семетей» деген драмалары бар. Уламыш – канаттуулар менен адамдарды салыштыруудан баш­талат. Өз балапандарын тойгозуу үчүн эне чымчык жем издеп алыс жактарга кетет. Оозуна тиштеп келген жемин балдарына берет. Дагы кетет. Дагы келет. Кечке анын жумушу ошол – балапандарын багуу. Ал эми темир канат балапандын бири шок, тентек, жемди жакшы көргөн сук экен. Бир күнү ошонусу жерге түшүп кетет. Эми эне чым­чык аны кантип уясына алып келет: же балапан уча албайт, же эне чымчык аны тиштей албайт. Окуя мына ушундай түйүндүү жерге ке­лет.

Жомокто баскынчы хан ме­нен балдарын, жарларын сактап калган энелер карама-каршы кою­лат. Энелер – балдары үчүн баарын аткарууга даяр, алар балдарын жүк көтөргөндөй көтөрүп, душман курчоосунан алып чыгып кетет. Мына ушул көрүнүштү карап турган ачкөз, каардуу, согушкер хан:

Көргөндө энелердин аккан жашын,

Чыдабай бура тартты аттын башын, - келген жагына кетет.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

МАКАЛ-ЛАКАПТАРДЫН МААНИСИН ЧЕЧМЕЛЕГИЛЕ

Кыпындан жалын чыгат, оюндан от чыгат.

Кырсык жалгыз келбейт.

Тилден уу да тамат, бал да тамат.

Түтүнү бөлөктүн түйшүгү бөлөк.

Адамдан амал качып кутулбайт.

Эне деген сөзгө синквеин түзгүлө

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

тыбырчылап

темир канат

сук

жемсээк

отко түшчү көпөлөкчө

ай талаада кырчылдашып

күмүш ширеп

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Акынга энелер тууралуу уламыш кандай окуядан улам келди?

2. Уядагы балапан менен уламыштын кандай байланышы бар?

3. Баскынчылык кандай айыпталат?

4. Хан буйругу эмне үчүн өзгөрөт?

5. «Эненин жүрөгү» деген аталыш эмнеден улам келип чыккан?

6. Башка дагы ушундай уламыштарды эстегиле

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

Ж. Садыков “ Эненин жүрөгү ” окуп келүү

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар С. Рысбаевдин чыгармачылыгы боюнча түшүнүккө ээ болушат

Алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Текст менен таанышып , багытоочу суроолорго жооп берүү менен сынчыл ой жүгүртүү көндүмдөрү калыптанат .

Тексттен жаратылыштык сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адептүү болуп , энени сыйлай билүүгө , урматтоого багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

. Ж. Садыков “ Эненин жүрөгү ” боюнча окуп келгендерин айтып беришет .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды

кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Ж. Садыков энелер тууралуу уламыш кандай окуядан улам келди?

2. Уядагы балапан менен уламыштын кандай байланышы бар?

3. Баскынчылык кандай айыпталат?

4. Хан буйругу эмне үчүн өзгөрөт?

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды

берүү

( 10 мүнөт)

1956-жылы мугалимдин үй-бүлөсүндө туулган. 1973-жылы Токтогул районундагы «Сары-Камыш» айылындагы «Бирлик» орто мектебин, 1978-жылы Кыргыз Мамлекеттик Университе­тинин филология факультетин бүтүргөн.

Бул ажайып окуя биздин ыйык көлүбүздүн жээгинде бир чакан ай­ылда кайсы бир жылдарда болуп өтүптүр. Айылдын балдары күндүн ысыгында көл жээгинен чыгышпайт. Кичинекей камыштуу буютка­нын жумшак кумдуу тайпасы көлгө түшкөнгө эң эле ыңгайлуу, куму да шекердей майда, майлап койгондой жумшак. Күндүн ысыгына кактанып жаткан балдар анын кумунан бирде коргон, бирде тоо жа­сап, бирде чукуп суусун чыгарып көл жасап ойноп, оюндан кумары канбайт.

Адегенде, коргондун дарбазалуу астанасы бар экен. Анын дубалдары бийик, эки катар. Ичинен адам өтчү жолун да унутпашыптыр. Ар кай жеринде чакан-чакан кумпа­луу майда сепилдери да кызыктырат. Анан да коргондун ичиндеги чарчы дубалдуу, бийик-бийик үстү кумпалуу сепилдери менен

муна­раларычы !

Эң сонун экен.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

ФРАЗЕОЛОГИЯЛАР

Көргөн көзүнө ишенбөө

көрүп турган көзүнөн кызгануу

ичи таруу

көзүнө жылуу сезилүү

ПЕЙЗАЖДЫК СҮРӨТТӨӨЛӨР

Ай бүгүн сүттөй жаркырап, көөлгүп чыкты.

Терезеден көл көрүнүп, жаңыдан көтөрүлүп келаткан алтын Ай көлгө түшүп калгансып, нуру менен көл жээгин миң түргө бөлөп, сулуу да, сырдуу да көрүнөт...

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

сүттөй жаркыроо

көөлгүп чыгуу

көлгө түшүп калгансып

нуру менен көл жээгин миң

түргө бөлөө

тоголоктогон сары майдай балкып

Ай жарыгын жамынып

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Ысык-Көлдүн кандайча пайда болгондугу тууралуу уламыштарды уккансыңарбы? Уксаңар айтып көргүлөчү?

2. Сулайман Рысбаевдин кандай чыгармаларын билесиңер?

3. Баланын аты эмне үчүн Кумар деп ойлойсуңар? Кумар деген сөздүн маанисин чечмелегиле?

4. Кумардын мүнөзү тууралуу айтып бергиле.

5. Жаратылыштын көрүнүшүн автор эмне максатта жана кантип көрсөтүп жатат.

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

Сүрөт тартуу. Ага негиз болчу сүйлөм: «Кичинекей камыштуу буютканын жумшак кумдуу тайпасы көлгө түшкөнгө эң эле ыңгайлуу, куму да шекердей майда, майлап койгондой жумшак»

“ Балык - балдар же көл жээгиндеги кум сепилдер ”

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуучулар С. Рысбаевдин чыгармачылыгы боюнча түшүнүккө ээ болушат

Алган маалыматтарга таянуу менен багыттоочу суроолорго жооп бере алса ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Жомок менен таанышып , багытоочу суроолорго жооп берүү менен сынчыл ой жүгүртүү көндүмдөрү калыптанат .

Тексттен жаратылыштык сүрөттөөлөрдү таба билсе ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Жаратылышты сүйүп , аяр мамиле жасай билүү аркылуу коргой билүүгө багыт алышат .

Өзүнүн көз карашын коргоп , пикирин далилдей билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

Азаматсыңар !

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Балык - балдар же көл жээгиндеги кум сепилдер боюнча айтып беришет .

- бир каалоо ыкмасы аркылуу бири-биринин дилбаяндарын алмашып окуп чыгышат

Үй

тапшырмасы

бааланат

Азаматсыңар !

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Ысык-Көлдүн кандайча пайда болгондугу тууралуу уламыштарды уккансыңарбы? Уксаңар айтып көргүлөчү?

2. Сулайман Рысбаевдин кандай чыгармаларын билесиңер?

3. Баланын аты эмне үчүн Кумар деп ойлойсуңар? Кумар деген сөздүн маанисин чечмелегиле?

4. Кумардын мүнөзү тууралуу айтып бергиле

Суроолорго жооп беришет .

Аракетиңер жакшы !

НК-1-2-3

ПК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү

( 10 мүнөт)

Жомоктун толук аталышы «Балык-балдар, же көл жээгиндеги түнкү кум сепилдер». Анын аталашы толук бойдон ички мазмунуна төп келет.

Жазуучу чыгармасындагы окуяларды кызыктуу алып: турмушта болушу мүмкүн чындык окуялар менен болушу мүмкүн эмес – жомок­тук окуялар аралашып барат. Алар бири-бирин толуктайт. Бүгүнкү күн менен илгерки жомок биригип отурат. Шаардык балдар, айыл­дык балдар, анан байыркы шаарды курган жана ураткан адамдар – баары биригип келип ыймандуу болууга чакырат. Ыйман, адеп болбо­со «Алтын шаар» кумга айланат. Автор жаратылыш көрүнүштөрүн, табияттын көркүн чебер сүрөттөйт

Эрегиштин акыры жаман аяктарын насааттайт.

Чыгармадагы окуя куду эле биздин Ысык-Кєлдє жай мезгилин­де єтїп жаткансыйт. Чындык менен жомоктун ортосунда Кумар сы­яктуу бїгїнкї кїндїн баласы жашайт. Ал кум сепилдерди курган «балык-балдардан» тарбиялык таасир алат. Дербиш да жазуучунун мыкты табылгасы. Биз да ушул жомоктон тарбия алышыбыз керек.

Калыптандыруу-чу баалоо

Оозеки баалоо

Кайтарым байланыш

НК-1-2-3

ПК-2-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

1. Силер балдар, жомок менен чындыктын айырмасын кандай түшүнөсүңөр?

2. Тексттен жомокторго гана тиешелүү сүйлөмдөрдү таап, дептерге жазгыла?

3. Уламыш деп кандай чыгармаларды айтабыз? Сен кайсы жердин аты кандай пайда болгонун уккан белең ?

Окуучулар өз алдынча тапшырмаларды аткарышат .

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

Көңүлү чаппоо

жер жайнаган эл

көз байланган мезгил

Ай көөлгүү

түрсүл каккан жүрөгү ээ бербей

жатыркай кароо

жер кароо

жаңырган айы толгон күн

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

НК-2-3

НК-2-3

НК-1-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

1. Силер балдар, жомок менен чындыктын айырмасын кандай түшүнөсүңөр?

2. Уламыш деп кандай чыгармаларды айтабыз? Сен кайсы жердин аты кандай пайда болгонун уккан белең?

3. Сулайман Рысбаев бул чыгармасында чыныгы окуя менен жомоктук окуяны кан­дай байланыштырып жатат?

4. «Алтын калаа» эмне себептен суу астында калды?

5. Карт дербиштин чыгармадагы орду кандай?

Суроолор жана тапшырмаларды аткарышат .

Оозеки жообу

бааланат

Эң жакшы

ПК-2-3

ПК-1-2-3

Тапшырма берүү :

( 2 мүнөт )

Жазуучунун көркөм сөз берметтерин дептериңерге көчүрүп жазгыла .

2. Чакан эссе жазуу (бир гана темада). Темалары: «Кумардын «бузукулугу», «Көлдөн чыгып келе жаткан «балык-балдар», «Дервиш», «Алтын калаанын» кыйрашы», «Чыгарманын мага жаккан себеби...»

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат

Кадыптандыруучу баалоо

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат

Жалпы билимин эске алып баалоо

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуган аңгеме , жомокторун талкуулоо менен сөз байлыгын арттырышат

Аңгеме , жомоктордогу каармандарга мүнөздөмө бере билсе ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Сөз өстүрүү жумуштарын аткаруу менен кеп маданияты , ойлоо сезими өнүгөт .

Алган түшүнүгүнө таянуу менен өз оюн билдирип , берилген тапшырмаларды так , туура аткара алса ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөп , өзүнүн көз карашын коргой билүүгө багыт алышат .

Пикирин далилдеп , өзүнүн көз карашын коргой билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Жазуучунун көркөм сөз берметтерин дептерине көчүрүп жазып ,

чакан эссе жазып келишкендигин текшерүү

. Жаңы макал, табышмак, жаңылмач ойлоп жазып

келгенин окуп беришет .

Үй тапшырма-сы

бааланат

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Сулайман Рысбаев бул чыгармасында чыныгы окуя менен жомоктук окуяны кан­дай байланыштырып жатат?

2. «Алтын калаа» эмне себептен суу астында калды?

3. Карт дербиштин чыгармадагы орду кандай?

Суроолорго так , туура жооп беришет

Жакшы !

НК-1-2

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды

берүү:

( 10 мүнөт)

Бүт окуучулар окуп келген чыгармаларын кагазга жазышат. Ким көп окугандыгы билинет.

Андан кийин Ч. Айтматовдун көпчүлүк окуп келген бир чыгарма­сы талкууга алынат:

- сюжети (мазмуну) бир нече окуучу тарабынан уланып-уланып айтылат;

- башкы каармандарына мүнөздөмө берилет;

- чыгарманы айтып берип жаткандардын кимиси көркөм айтып бергендиги калыстар тарабынан белгиленет;

- тексттеги түшүнүксүз сөздөр чечмеленет;

- каармандар бири-бири менен салыштырылат ж. б.

Окуп келген чыгармаларын тизмелеп жазып , каармандарга мүнөздөмө беришет .

Бири-бирин баалашат

Оозеки жообу бааланат

НК-1-2-3

ПК—1-3

Тапшырмалар менен иштөө

( 13 мүнөт )

Адабий жомок деп элдик жомоктордун негизинде акын-жазуу­чулар кайра иштеп чыгып, жазышкан чыгармалар. Анда окуялар, каармандар кошулат, элдик жомоктун тили азыркы акындардын, жазуучулардын тили менен байытылат. Кыргыз эл жомокторун, ула­мыштарын Тоголок Молдо, А. Үсөнбаев, А. Токомбаев, Ж. Бөкөнбаев, Т. Үмөталиев, К. Маликов, Р. Шүкүрбеков, Ч. Айтматов, Ж. Сады­ков, С. Рысбаев ж. б. акындар, жазуучулар кайра иштеп чыгып, эл­дик жомокту адабий жомокко айландырышкан.

Окуучулар дептерлерине конспектилеп жазышат

Калыптандыруучу

баалоо

НК-2-3

ПК-1-3

Бири-бирин баалашат

Сөздүк менен

иштөө

( 2 мүнөт)

сыздаган кары-картаң

чыркыраган жаш балдар

дербиш

балбылдап күйүп жылдыздар жайноо

эрегиш

теңир

Сөздүк дептерлерине жазышат . Маалымат булактары аркылуу маанисин табат .

Азаматсыңар !

Оозеки жообу бааланат

НК-2-3

Сабакты бышыктоо :

( 4 мүнөт )

Энеге синквеин түзүү :

1) Зат атооч (1 сөз)

2) Сын атооч (2 сөз)

3) Этиш (3 сөз)

4) Пикир же сүйлөм (4 сөз)

5) Синоним (1 сөз)

1.Дыйкан

2.Эмгекчил

3.Эмгектенет , сүйлөйт, чарчабайт .

4.Дыкан – эмгекти сүйгөн адам .

5. Адам

Оозеки жообу бааланат

Эң жакшы

НК-2

ПК-1-2-3

Тапшырма

берүү :

( 2 мүнөт )

Кластер түзүп келүү “ Мен жактырган каарман ”

Үй тапшырмасын аткаруу жолдору боюнча түшүнүк алышат .

НК-2-3

Баалоо

( 3 мүнөт )

Сабакка активдүү катышкан окуучулардын жалпы билимин эске алуу менен баалап , күндөлүктөрүнө баа коюп берүү

Күндөлүктөрүнө баа койдурушат .

Жалпы билими бааланат

Негизги компетенттүүлүктөр

Предметтик компетенттүүлүктөр

• Маалыматтык

Алган маалыматтарын кабылдап , негизги ойду аныктоо менен , алынган маалыматтарын так баяндайт ;

ПК- 1 Окурмандык компетенттүүлүк – адабий чыгарманы эстетикалык өздөштүрүүгө жөндөмдүүлүк , искусствонун башка түрлөрүнүн катарында адабияттын өзгөчөлүгү жөнүндө түшүнүгүн калыптандыруу ;

Социалдык- коммуникативдик

Оозеки жана жазуу жүзүндө берилген маалыматтарды кабылдоо менен , өз ара аракеттенүүнү калыптандырат ;

ПК- 2 Баалуулук – дүйнө таанымдык компетенттүүлүк – адабиятта чагылдырылган адеп-ахлактык баалуулуктарды жана дүйнө тааным категорияларды түшүнүү , ушул баалуулуктарга өзүнүн мамилесин аныктоо жана негиздөө , гуманисттик

адеп – ахлактык позицияларга бек туруу ;

Өз ишин уюштуруу жана көйгөйлөрдү аныктоо

Маалыматтан карама- каршылыктарды табат , маселени чечүүнүн жолдорун айтуу менен өз пикирин далилдейт .

ПК – 3 Адабий чыгармачылык компетенттүүлүк – ар түрдүү типтеги дилбаяндарды жана түрдүү жанрдагы жана формадагы адабий чыгармачыл иштерди жазууга жөндөмдүүлүк ;

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр :

Жогорудагы максаттар ишке ашат , эгерде окуучу :

1.Билим берүүчүлүк:

Окуган аңгеме , жомокторун талкуулоо менен алган билимдерин бекемдешет .

Аңгеме , жомоктордогу каармандарга мүнөздөмө бере билсе ;

2.Өнүктүрүүчүлүк:

Адабий жомоктордогу каармандарын мүнөздөй алуу менен , ойлоо сезими өнүгөт .

Алган түшүнүгүнө таянуу менен өз оюн билдирип , берилген тапшырмаларды так , туура аткара алса ;

3. Тарбия берүүчүлүк:

Адабий тилдин нормасына ылайык туура сүйлөп , өзүнүн көз карашын коргой билүүгө багыт алышат .

Пикирин далилдеп , өзүнүн көз карашын коргой билсе ;

Сабактын

этабы

Мугалимдин иш-аракети

Окуучулардын

иш-аракети

Баалоо

Окуучуларда калыптануучу компетенттүүлүктөр

Уюштуруу учуру

( 3 мүнөт)

*Окуучулар менен саламдашып , толуктап класстын тазалыгын көзөмөлдөп , сабакка даярдоо .

Сабакка жагымдуу маанай түзүү

Алтын эрежени эске алуу

Окуучулар мугалим менен саламдашат , сабакка даярданышат .

*Алтын эрежени эске алышат

НК

ПК

НК-2-3

ПК-1-2-3

ПК-2-3

Үй тапшырмасын текшерүү

( 5 мүнөт )

Кыргыз элинин жомокторунан окуп келген жомокторун айттыруу

.

Окуп келген жомокторунан айтып беришет .

Үй

тапшырмасы

бааланат

Өтүлгөн темаларды кайталоо

( 3 мүнөт )

1. Адабий жомок деген эмне? Жомок менен аңгеменин кандай айырмачылыктары бар?

2. Эки команда болуп, улам бири-бирин толуктап «Бугу эне» жо­могун аягына чейин айтып чыккыла.

3. «Балык-балдар» чыгармасынын сюжетин өзгөртүп, башкача кылып айтып бергиле.

Суроолорго жооп беришет

Жакшы сөз менен баалоо

НК-1-3

Тема боюнча зарыл болгон маалыматтарды берүү :

( 10 мүнөт)