Саха литературатыгар олимпиада
бастакы түһүмэҕин сорудахтара
(2025-2026 үө.дь.)
5 кылаас
2 чаас устата толороҕут.
А. Айымньыттан быһа тардыыны ырытыы.
“Биэс ынахтаах Бэйбэрикээн эмээхсин” остуоруйаттан быһа тардыыны аах уонна ыйытыктарга суругунан хоруйдаа.
1. Кыыс диэн ким туһунан этиллэрий?
2. Кинини тоҕо симээбиттэрий, киэргэппиттэрий?
3. Кыыс ханнык суолунан барбытай уонна туохха түбэспитэй?
4. Остуоруйа тугунан түмүктэммитэй?
5. Бу остуоруйа туохха үөрэтэрий?
Кыыһы сир курдук симээбиттэр, тап курдук таҥыннарбыттар, тыллаах-өстөөх Чоочугур Чуоҕур маҥан аты аҕалан баайбыттар: көмүс ыҥыырынан ыҥыырдаабыттар, көмүс үүнүнэн үүннээбиттэр, көмүс суларынан сулардаабыттар, көмүс кычымынан кычымнаабыттар, көмүс чаппарааҕынан чаппараахтаабыттар, көмүс кымньыынан кымньыылаабыттар.
Күтүөт кыыһы сиэтэн таһаарбыт, атыгар мииннэрбит, илдьэ барбыт.
Айаннаан испиттэр. Ол иһэн Хаардьыт Бэргэн:
- Хара тыаҕа саһылым айата баар, мин онно бардым. Эн бу суол устун бара тур. Суолуҥ икки аҥыы арахсыаҕа: илин диэкитигэр үүс-киис тириитэ ыйаммыт, оттон арҕаа диэкитигэр тыстаах, баттахтаах, мойбордоох атыыр эһэ тириитэ ыйаммыт буолуоҕа. Бу үүс-киис тириитэ ыйаммыт илин диэки суол устун бар! - диэбит.
Ыйан баран, эр киһи саһылын айатын көрө баран хаалбыт...
Б. Литератураҕа сыһыаннаах ыйытыктар.
1. Өс хоһооно диэн тугуй?
2. Тиэкис ис хоһоонугар сөптөөх өс хоһоонун туруор.
«Кылаас сууйуута-сотуута буолбутугар оҕолор бары кэлбиттэрэ, арай Петя ыалдьабын диэн кэлбэтэҕэ. Кэлин истибиппит – аҕатын кытта кустаһа бара сылдьыбыт этэ. Биирдэ эмиэ оскуола таһын ыраастааһыҥҥа Петя: «Дьоннорум Мииринэйгэ барбыттара, онон балтыбын көрөбүн», – диэбитэ. Үлэлии сырыттахтарына, Петя ийэтэ уолун көрдүү кэлэ сылдьыбыта. Петя курдук оҕону
« ________________________________» диэн эрдэхтэрэ.
3. Бэриллибит тыллары сааһылаан өс хоһоонун таһаар.
Эрдэ, чыычаах, соттор, турбут, тумсун, чыычаах, турбут, хойутаан, хастар, хараҕын.
4. Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх суруйааччылары ааттаталаа.
В. Өйтөн суруйуу. Мин сөбүлүүр дьылым кэмэ. (80-100 тыллаах)
Просмотр содержимого документа
«5 кылааска олимпиада сорудаҕа»
Саха литературатыгар олимпиада
бастакы түһүмэҕин сорудахтара
(2025-2026 үө.дь.)
5 кылаас
Толоруу – 2 чаас
А. Айымньыттан быһа тардыыны ырытыы.
“Биэс ынахтаах Бэйбэрикээн эмээхсин” остуоруйаттан быһа тардыыны аах уонна ыйытыктарга суругунан хоруйдаа.
1. Кыыс диэн ким туһунан этиллэрий?
2. Кинини тоҕо симээбиттэрий, киэргэппиттэрий?
3. Кыыс ханнык суолунан барбытай уонна туохха түбэспитэй?
4. Остуоруйа тугунан түмүктэммитэй?
5. Бу остуоруйа туохха үөрэтэрий?
Кыыһы сир курдук симээбиттэр, тап курдук таҥыннарбыттар, тыллаах-өстөөх Чоочугур Чуоҕур маҥан аты аҕалан баайбыттар: көмүс ыҥыырынан ыҥыырдаабыттар, көмүс үүнүнэн үүннээбиттэр, көмүс суларынан сулардаабыттар, көмүс кычымынан кычымнаабыттар, көмүс чаппарааҕынан чаппараахтаабыттар, көмүс кымньыынан кымньыылаабыттар.
Күтүөт кыыһы сиэтэн таһаарбыт, атыгар мииннэрбит, илдьэ барбыт.
Айаннаан испиттэр. Ол иһэн Хаардьыт Бэргэн:
- Хара тыаҕа саһылым айата баар, мин онно бардым. Эн бу суол устун бара тур. Суолуҥ икки аҥыы арахсыаҕа: илин диэкитигэр үүс-киис тириитэ ыйаммыт, оттон арҕаа диэкитигэр тыстаах, баттахтаах, мойбордоох атыыр эһэ тириитэ ыйаммыт буолуоҕа. Бу үүс-киис тириитэ ыйаммыт илин диэки суол устун бар! - диэбит.
Ыйан баран, эр киһи саһылын айатын көрө баран хаалбыт...
Б. Литератураҕа сыһыаннаах ыйытыктар.
1. Өс хоһооно диэн тугуй?
2. Тиэкис ис хоһоонугар сөптөөх өс хоһоонун туруор.
«Кылаас сууйуута-сотуута буолбутугар оҕолор бары кэлбиттэрэ, арай Петя ыалдьабын диэн кэлбэтэҕэ. Кэлин истибиппит – аҕатын кытта кустаһа бара сылдьыбыт этэ. Биирдэ эмиэ оскуола таһын ыраастааһыҥҥа Петя: «Дьоннорум Мииринэйгэ барбыттара, онон балтыбын көрөбүн», – диэбитэ. Үлэлии сырыттахтарына, Петя ийэтэ уолун көрдүү кэлэ сылдьыбыта. Петя курдук оҕону
« ________________________________» диэн эрдэхтэрэ.
3. Бэриллибит тыллары сааһылаан өс хоһоонун таһаар.
Эрдэ, чыычаах, соттор, турбут, тумсун, чыычаах, турбут, хойутаан, хастар, хараҕын.
4. Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх суруйааччылары ааттаталаа.
В. Өйтөн суруйуу. Мин сөбүлүүр дьылым кэмэ. (80-100 тыллаах)
127
204 442 
