СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

8-синф ХИМИЯ. Асослар.

Категория: Химия

Нажмите, чтобы узнать подробности

Просмотр содержимого документа
«8-синф ХИМИЯ. Асослар.»

Араван районундагы  №19 Салижан Шарипов атындагы орто мектеп Химия мугалими Абдирахманов А. (өзбек класстар үчүн)

Араван районундагы №19 Салижан Шарипов атындагы орто мектеп

Химия мугалими Абдирахманов А. (өзбек класстар үчүн)

Мавзу: 39§ Асослар Дарснинг мақсади: Ўқувчилар асосларнинг тузилиши, уларнинг олиниши, хоссалари ва ишлатилиши ҳақида билишади; Берилган реакция тенгламаларини ечиш орқали асосларнинг химиявий хоссаларини ўзлаштиради; Тажриба ўтказиш вақтида техника ҳавфсизлик қоидаларига амал қилишади.

Мавзу: 39§ Асослар

Дарснинг мақсади:

  • Ўқувчилар асосларнинг тузилиши, уларнинг олиниши, хоссалари ва ишлатилиши ҳақида билишади;
  • Берилган реакция тенгламаларини ечиш орқали асосларнинг химиявий хоссаларини ўзлаштиради;
  • Тажриба ўтказиш вақтида техника ҳавфсизлик қоидаларига амал қилишади.
РЕЖА Асосларга умумий таъриф. Асосларнинг олиниши Физик ва химиявий хоссалари. Ишлатилиши.

РЕЖА

  • Асосларга умумий таъриф.
  • Асосларнинг олиниши
  • Физик ва химиявий хоссалари.
  • Ишлатилиши.
АҚЛ ЧАРХИ Расмларда нималарни кўряпсиз?

АҚЛ ЧАРХИ

  • Расмларда нималарни кўряпсиз?
ФОРМУЛАЛАРДАН ҚАНДАЙ ЎХШАШЛИКЛАРНИ КЎРЯПСИЗ? NaOH Ca(OH) 2 Ba(OH) 2 Fe(OH) 3 KOH Zn(OH) 2 Cu(OH) 2 CuOH ОН

ФОРМУЛАЛАРДАН ҚАНДАЙ ЎХШАШЛИКЛАРНИ КЎРЯПСИЗ?

  • NaOH
  • Ca(OH) 2
  • Ba(OH) 2
  • Fe(OH) 3
  • KOH
  • Zn(OH) 2
  • Cu(OH) 2
  • CuOH

ОН

АСОСЛАР ЎЗИ НИМА? Умумий формуласи Ме(ОН)х бўлган, таркибида металл атоми ва битта ёки бир нечта гидроксид (ОН) группа бўладиган мураккаб моддалар асослар дейилади. Масалан: КОН – калий гидроксид NaOH – натрий гидроксид Fe(OH) 3 – темир (III) гидроксид ва бошқалар.

АСОСЛАР ЎЗИ НИМА?

  • Умумий формуласи Ме(ОН)х бўлган, таркибида металл атоми ва битта ёки бир нечта гидроксид (ОН) группа бўладиган мураккаб моддалар асослар дейилади.

Масалан:

КОН – калий гидроксид

NaOH – натрий гидроксид

Fe(OH) 3 – темир (III) гидроксид ва бошқалар.

Туз, кислота ва асосларнинг эрувчанлик жадвали

Туз, кислота ва асосларнинг эрувчанлик жадвали

Асосларнинг тузилиши Асослар Сувда эрийдиган (ишқорлар): NaOH, KOH, Ca(OH) 2 , Ba(OH) 2 ва бошқалар Сувда эримайдиган: Cu(OH) 2 , Fe(OH) 2 , Fe(OH) 3 ва бошқалар

Асосларнинг тузилиши

Асослар

Сувда эрийдиган (ишқорлар):

NaOH, KOH, Ca(OH) 2 , Ba(OH) 2 ва бошқалар

Сувда эримайдиган:

Cu(OH) 2 , Fe(OH) 2 , Fe(OH) 3 ва бошқалар

Гидроксид (ОН) группалар сонига қараб: Гидроксид (ОН) группалар сонига қараб бўлиниши: Бир асосли – NaOH, KOH, CsOH ва б. Икки асосли – Ca(OH) 2 , Ba(OH) 2 ва б. Уч асосли – Ni(OH) 3 , Al(OH) 3 ва б.

Гидроксид (ОН) группалар сонига қараб:

Гидроксид (ОН) группалар сонига қараб бўлиниши:

Бир асосли – NaOH, KOH, CsOH ва б.

Икки асосли – Ca(OH) 2 , Ba(OH) 2 ва б.

Уч асосли – Ni(OH) 3 , Al(OH) 3 ва б.

Сувда эрийдиган асослар (ишқорлар)нинг олиниши 1. Ишқорий ва ишқорий-ер металларига сувни таъсир эттириб:  Na + HOH = 2. Ишқорий ва ишқорий-ер металларининг оксидларига сув таъсир эттириб:   СаО+НОН=   K 2 O+ HOH= H 2 ↑ NaOH + 2 2 2 Ca(OH) 2 KOH 2

Сувда эрийдиган асослар (ишқорлар)нинг олиниши

1. Ишқорий ва ишқорий-ер металларига сувни таъсир эттириб:

Na + HOH =

2. Ишқорий ва ишқорий-ер металларининг оксидларига сув таъсир эттириб:

СаО+НОН=

K 2 O+ HOH=

H 2

NaOH +

2

2

2

Ca(OH) 2

KOH

2

Сувда эримайдиган асосларнинг олиниши Тузларга ишқорларни таъсир эттириб олинади:    CuCl 2 + NaOH=       мис (II)-гидроксид    КОН+ FeCl 2 =      темир  (II)-гидроксид  Cu(OH) 2 ↓ + NaCl 2 2 KCl + Fe(OH)2↓ 2 2

Сувда эримайдиган асосларнинг олиниши

Тузларга ишқорларни таъсир эттириб олинади:

CuCl 2 + NaOH=

мис (II)-гидроксид

КОН+ FeCl 2 =

темир (II)-гидроксид

Cu(OH) 2 ↓ +

NaCl

2

2

KCl +

Fe(OH)2↓

2

2

Физик хоссалари  Асослар сувда эрувчанлиги ҳар хил бўлган қаттиқ моддалардир. Масалан:     Cu(OH) 2 – кўкимтир, ҳаворангли; Fe(OH) 2 – қўнғир рангли; NaOH, KOH – оқ рангли

Физик хоссалари

Асослар сувда эрувчанлиги ҳар хил бўлган қаттиқ моддалардир.

Масалан:

Cu(OH) 2 – кўкимтир, ҳаворангли;

Fe(OH) 2 – қўнғир рангли;

NaOH, KOH – оқ рангли

Химиявий хоссалари Сувда эрийдиган асосларга индикатор-ларнинг таъсири

Химиявий хоссалари

  • Сувда эрийдиган асосларга индикатор-ларнинг таъсири
Нейтралланиш реакцияси  NaOH+HCl=   туз сув = NaCl+H 2 O

Нейтралланиш реакцияси

NaOH+HCl=

туз сув

= NaCl+H 2 O

Оксидлар билан реакцияси  NaOH + CO 2 =   Na 2 CO 3 + H 2 O туз сув

Оксидлар билан реакцияси

NaOH + CO 2 =

Na 2 CO 3 + H 2 O

туз сув

Ишлатилиши Саноатда ва турмушда КОН - аккумуляторларда NaOH – нефтни тозалаш, совун ишлаб чиқаришда Асослар Зараркунан-даларга қарши восита сифатида Ca(OH) 2 – сўндирил-ган оҳак. Қурилишда

Ишлатилиши

Саноатда ва турмушда

КОН - аккумуляторларда

NaOH – нефтни тозалаш, совун ишлаб чиқаришда

Асослар

Зараркунан-даларга қарши восита сифатида

Ca(OH) 2 – сўндирил-ган оҳак. Қурилишда

Уйга вазифа Қуйидаги реакция тенгламаларини ечинг: Ва(OH) 2 + HCl = KOH + CO 2 = Fe(OH) 2 + H 2 SO 4 = Cu(OH) 2 + HNO 3 = K + H 2 O =

Уйга вазифа

Қуйидаги реакция тенгламаларини ечинг:

  • Ва(OH) 2 + HCl =
  • KOH + CO 2 =
  • Fe(OH) 2 + H 2 SO 4 =
  • Cu(OH) 2 + HNO 3 =
  • K + H 2 O =
Ва(OH) 2 + 2HCl = BaCl 2 + 2HOH 2KOH + CO 2 = K 2 CO 3 + H 2 O Fe(OH) 2 + H 2 SO 4 = FeSO 4 + 2H 2 O Cu(OH) 2 + 2HNO 3 = Cu(NO 3 ) 2 + 2H 2 O 2K + H 2 O = 2KOH + H 2
  • Ва(OH) 2 + 2HCl = BaCl 2 + 2HOH
  • 2KOH + CO 2 = K 2 CO 3 + H 2 O
  • Fe(OH) 2 + H 2 SO 4 = FeSO 4 + 2H 2 O
  • Cu(OH) 2 + 2HNO 3 = Cu(NO 3 ) 2 + 2H 2 O
  • 2K + H 2 O = 2KOH + H 2
ДАРСИМИЗДА ИШТИРОК ЭТГАНИНГИЗ УЧУН РАҲМАТ!

ДАРСИМИЗДА ИШТИРОК ЭТГАНИНГИЗ УЧУН РАҲМАТ!