8-синф ХИМИЯ. Оксидлар.

8-синф Химия Мавзу: 38§ Оксидлар.

Химия ўқитувчиси Абдирахманов А.

Расмда нималарни кўряпсиз?

Қум – SiO 2

Оҳак - CaO

Оксид ўзи нима?

Умумий формуласи Э х О у бўлган, икки элементдан ташкил топган, улардан биттаси кислород бўлган мураккаб моддалар оксидлар дейилади.

Масалан:

• CaO – кальций оксиди,
• Na 2 O – натрий оксиди,
• CO 2 – углерод (IV)-оксиди ва бошқалар.

Классификацияси:

Оксидлар

Туз ҳосил қилувчи

Туз ҳосил қилмайдиган

Асосли оксидлар

Кислотали оксидлар

SO 3 , CO 2 ва б .

CaO, Na 2 O ва б.

Амфотер оксидлар

Al 2 O 3 , ZnO ва б.

Олиниши

1. Оддий моддаларнинг кислород билан ўзаро таъсирлашишидан:

Al+ O 2 =

P+ O 2 =

Al 2 O 3

3

2

4

P 2 O 5

2

5

4

Олиниши

2. Баъзи бир кислота, туз ва асосларни парчалаш йўли билан:

• H 2 SiO 3

• CaCO 3

• Fe(OH) 3

SiO 2 +H 2 O

CaO + CO 2

H 2 O

Fe 2 O 3 +

3

2

Олиниши

3. Мураккаб моддаларни оксидлаш орқали:

• ZnS+ O 2 =
• CH 4 +

ZnO

2

3

2

SO 2 +

2

О 2 =

CO 2 +

H 2 O

2

2

Физик хоссалари

Оксидлар қаттиқ, суюқ ва газ ҳолатида ҳар хил рангда бўлади.

CuO

CaO

қора рангли

оқ рангли

Cr 2 O 3

CO 2 рангсиз

зангори рангли

газ

Химиявий хоссалари

A) Асосли оксидлар:

1. Сув билан реакцияги киришиб асосларни ҳосил қилади:

Na 2 O + H 2 O =

2. Кислоталар билан реакцияга киришганда туз ва сув ҳосил бўлади:

Na 2 O +

NaOH

2

H 2 O

NaCl +

2

2

HCl =

Асосли оксидлар бўйича тажриба

Химиявий хоссалари

Б) Кислотали оксидлар:

1. Cув билан реакцияга киришиб кислоталарни ҳосил қилади:

SO 3 + H 2 O = H 2 SO 4

2. Асослар билан реакцияга киришганда туз ва сув ҳосил бўлади:

Ca(OH) 2 + CO 2 = CaCO 3 + H 2 O

Кислотали оксидлар бўйича тажриба

Химиявий хоссалари:

В) Амфотер оксидлар:

Булар кислота ва асослар билан реакцияга киришиб туз ва сув ҳосил қилади:

Al 2 O 3 +

Al 2 O 3 +

H 2 O

3

6

2

AlCl 3 +

HCl =

H 2 O

3

NaOH =

Na 3 AlO 3 +

2

6

Уйга вазифа

• Оксидларнинг ишлатилиши бўйича кластер тайёрлаш.
• 109-бетдаги мустақил ишлаш учун машқларнинг 1 ва 2-сини бажариш.

ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАҲМАТ!