8 сыныбына арнал?ан саба? "Озон"

Саба?ты? та?ырыбы:

Озон. Оттекті? аллотропиялы? т?р ?згерісі.Таби?атта таралуы. ?асиеттері

Саба?ты? ма?саты:

-о?ушылар?а жай зат озонны? ?асиеттерін о?ыту ар?ылы б?рыннан білетін білімдерін толы?тыру;аллотропия туралы т?сінік бере отырып, озонны? физикалы? ж?не химиялы? ?асиеттері ж?нінде ма?л?мат беру;

 -о?ушыларды? таным ?ызы?ушылы?ы мен   

-озон ?абатыны? ластануыны? негізгі к?здеріне, б?лінуден  ?ор?ау жолдарына к??іл б?ле отырып, экологиялы? білім беру.

Саба?ты? н?тижесі:

О?ушылар озон туралы біледі. Оттекпен  салыстыра алады. Физикалы?, химиялы? ?асиеттерін ?йренеді.

І.?й тапсырмасын тексеру ж?не жа?а саба?ты ме?гертуге ?зірлеу

Сергіту с?ті

1.Жай заттар дегеніміз не?

2. К?рделі заттар дегеніміз не?

3. Жану реакциясы дегеніміз не?

4. Тоты?у деген не?

5. Оксидтер деген не?

6. ?ршіткі деген не?

Кім шапша?:

Те?деуді ая?тап, те?естірі?дер:

 Р  +  О₂  =

АІ + О₂   =

К +  О₂  =

«Ми?а шабуыл» ?дісі

Балалар жа?бырдан кейінгі жа?ымды иісті сезесі?дер ме?

Жа?а та?ырыпты ме?герту

Озон       

• t б – 192,7°С, t? – 112°С
• Озонды 1785 жылы голландия физигі Ван  Марум аш?ан.

                  3O₂ → 2O₃   

                                                 О₃ → O₂ + "О"

                                                     "О" + "О" → O₂ 

2О₂    ^{ультрак. с?улесі,эл.зар.}      2О₃

           О₃ → О₂ + О

            О +О = О₂

Озонаторды? ??рылысы

       Озонатор сыртынан металл сыммен орал?ан шыны т?тіктен т?рады. Т?тікті? ортасынан екінші сым ?теді. Жо?ары кернеулі ток алу ?шін т?тік ар?ылы аздап оттек газын жіберіп, сымдарды? ?шын индукциялы? катушкаларды? полюстеріне жал?айды. Т?тік ішінде газ ар?ылы электр зарядтары ?ткенде оттек газы озон?а айналады.

Бір ?ана химиялы? элемент бірнеше жай зат т?зе алатын ??былыс аллотропия ??былысы  деп аталады.

Оттегі (О)

Оттегі (О2)

Озон (О3)

Химиялы? ?асиеттері:

O₃ + 2KI + H ₂O = O₂ ↑ + I₂ ↓ +2KOH

6Ag + O₃  = 3Ag ₂O

                                     ?олданылуы

- Сасы? иісті ?алды?тарды зарарсыздандырып, сырт?ы ортаны ластамайтын заттар?а айналдырады.

Оны ?олдану ар?ылы ауыз суы мен а?ын суда?ы, б?лме ауасында?ы  бактерияларды жояды.

- Ол к?ннен келетін ультрак?лгін с?улені ж?тып, оны? к?йдіргіш ?серін азайтады.

- Жердегі тіршілікті са?тайды

Озон

1.Ауа мен ауыз суды озондау

2. ?ндірісті? а?ын суларын залалсыздандыру

3. медицинада

4. Зымыран отынын  тоты?тыру

Озон ?абаты 25 км биіктікте 2-3 мм ?абатша т?рінде болады

Озон концентрациясыны? азаюынан болатын  жа?дайлар:

Адамдар мен жануарлар арасында теріні? онкологиялы?  ауруларыны? саны артады.

Иммунды? ж?йе ?ысымыны? арту саны к?бейеді.

Жер бетіндегі ?сімдіктерді? ?су ?ар?ыны б?се?дейді.

?сімдік та?амдарыны? саныны? кемуінен

м?хит су асты жануарларыны?  ?лімі басталады.

Бейнефильм. «Озон тесігі»

Веналы? конвенция

     ?лемні? ?рт?рлі елдеріні? ?кілдері жиналып, Венада 1985 ж. озон ?абатын ?ор?ау ж?ніндегі Веналы? конвенция?а ?ол ?ойды.

• Блиц-с?ра?тар
• Озон ?ашан ашылды ?
• Озон оттек газынан ?анша есе ауыр?
• Озон молекуласында ?анша оттек атомы бар ?
• Аллотропия дегеніміз не?
• Озонны? т?сі ?андай ?
• Озонны? массасы нешеге те??
• Зертханада озон алатын ??рал ?алай аталады?
• Озон ?абаты дегеніміз не ? Ол Жерді неден ?ор?айды ?
• Озонды ?айда ?олдану?а болады ?
• Озон ?абатына ?сер ететін заттар ?
• Дидактикалы? тапсырма
• 1 тапсырма:
• О₂→О₃→О₂ айналымды ж?зеге асыр
• 2 тапсырма:
• Реакция те?деуін те?естіру
• Ca + O₃ = CaO
• S + O₃ = SO₂
• NO₂ +  O₃  =  N ₂O ₅
• 3 тапсырма
• 96г озонны? зат м?лшерін есепте?дер.
• Венн диаграммасы

?орытынды

Оттек-О2 газы тыныс алу?а, а?заны? тіршілік етуіне жа?дай жасайды.

Озон-О3  газы ?сімдіктерді, тірі а?заны ультрак?лгін с?улені? к?йдіруінен са?тайды.  

?йге тапсырма