9 синф Химиявий мувозанат

9-синф ХИМИЯ Мавзу: Химиявий мувозанат ва уни силжитиш шартлари.

Химия-биология ўқитувчиси

Абдирахманов А.А.

ҚАЙТАР РЕАКЦИЯЛАР

Бир вақтнинг ўзида қарама-қарши йўналишда борган реакциялар қайтар реакциялар дейилади. Бу реакцияларда реакцияга киришувчи моддалардан янги маҳсулот ҳосил бўлади, бу маҳсулотлар ўзаро қайта таъсир этиб дастлабки моддалар ҳосил бўлади.

N 2 + 3H 2 ↔ 2NH 3

Бу ерда: 1 тўғри реакция, 2 тескари реакция

1

2

ХИМИЯВИЙ МУВОЗАНАТ

Химиявий қайтар реакцияларда тўғри реакция тезлиги тескари реакция тезлигига тенг бўлганда химиявий мувозанат юзага келади.

αА + βВ γС + δD

ФОРМУЛА

тўғри реакция

αА + βВ γС + δD

тескари реакция

N 2 + 3H 2 ↔ 2NH 3

υ 1 ═ k 1 · [N 2 ] · [H 2 ] 3

υ 2 ═ k 2 · [NH 3 ] 2

K – мувозанат константаси

Ле Шателье принципи

Агар системага ташқи таъсир кўрсатилса мувозанат таъсирни бўшаштирадиган томонга силжийди.

Қуйидаги факторлар мувозанатни силжитади:

• Температура юқори бўлса – тескари реакция томон;
• Температура паст бўлса – тўғри реакция томон;
• Босим юқори бўлса – тўғри реакция томон;
• Босим паст бўлса – тескари реакция томон;
• Концентрация ўнг бўлса ўнгга, чап бўлса чапга;
• Катализатор силжитмайди.

УЙГА ВАЗИФА

УШБУ САВОЛЛАРГА ЖАВОБ БЕРИНГ:

• Қайси пайтда мувозанат узоқ вақт сақланади?
• Мувозанатнинг силжишига нималар сабаб бўлади?
• Ле Шателье принципи нимани тушунтиради?

ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАҲМАТ.

ОМАД ҲАМИША ҲАМРОҲИНГИЗ БЎЛСИН!