հնչյուն-տառի ուսուցում
Դասարան` Iա
Առարկա` Մայրենի
Թեմա` հնչյուն-տառի ուսուցում
Ուսուցիչ _ Այսօր մեզ մոտ դաս է, որը մի փոքր տարբերվում է մնացած օրերի դասերից: Դասասենյակը գեղեցիկ է, ժպիտները շատ են:
Այբուբենը հնչյունների, տառերի շարքն է: Հայերենի առաջին ուսուցիչ Մ. Մաշտոցը 405 թ.-ին ստեղծեց հայերեն տառերը և այդ պատճառով էլ դրանք ստացան մեսրոպյան այբուբեն անվանումը: Նա բացել է առաջին դպրոցը և իր աշակերտներին սովորեցրել է կարդալ, գրել: Հետո էլ իր աշակերտների հետ շրջել է հայկական գյուղերն ու քաղաքները և հայ մանուկներին սովորեցրել գրել ու կարդալ:
Ուսուցիչ -Այժմ եկեք ծանոթանանք Ա հնչյուն տառի տեսքին:
Ա հնչյունի տառը այսպիսի տեսք ունի, որը կարող է լինել և' տպագիր, և' ձեռագիր: Տպագիրը հանդիպում ենք գրքերում, իսկ ձեռագիր մենք միասին պետք է սովորենք գրել: Ա տառը ունի իր անունը, իր անունը Այբ է: Ա տառը, ինչպես բոլոր տառերը կարող է լինել թռչնի, կենդանու տեսքով:
_ Հնչյունը արտասանում ենք և լսում
Ուսուցիչ- Ո՞վկարող է ասել` հնչյունները քանի տեսակ են լինում:
_ Հայերենի հնչյուններ լինում են երկու տեսակ` ձայնավոր և բաղաձայն:
Ուսուցիչ- Իսկ ինչու՞ենք անվանում ձայնավոր:
-Որովհետև երկար են հնչում (ա, ի, ու, ո, օ, ե, է,ը):
Ուսուցիչ- Երեխաներ կարո՞ղ ենք բոլորս միասին ասել մեսրոպյան տառերով գրված առաջին նախադասությունը:
Աշակերտ- Փա'ռք քեզ մեր Մաշտոց,
Փա'ռք քեզ ով հանճար,
Մենք պիտի գովենք
Քո անունը հար:
Աշակերտ-Մեսրոպ Մաշտոցն է երկնել հայ գիրը,
Ու մեզ նվիրել հայոց երկիրը:
Աշակերտ- Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ:
Ուսուցիչ- Իսկ հիմա երեխաներ եկեք Ա տառի մասին ոտանավորներ ասենք .
Աշակերտ- ես այբուբենի առաջին տառն եմ,
Բոլոր տառերի առաջատառն եմ:
Աշակերտ- Ես Ա տառն եմ, անունս` Այբ,
Ա հնչյունի պատկերը վառ,
Լինում եմ ես և 'մեծատառ, և' փոքրատառ:
Աշակերտ- Շրջել է նա աշխարհից աշխարհ,
Չի ունեցել քուն ու դադար:
Ստեղծել է այբուբենը,
Որ միշտ ապրի հայերենը:
Աշակերտ- Ա-ով սկսվեց այբուբենը մեր,
Մեր հայոց լեզվի առաջին տառը,
Մեր Արաքս գետը, մեր Անին ավեր,
Եվ հայոց հրաշք Արարատ սարը:
Աշակերտ- Ոսկեհատիկ այս շարանում
Առաջինն է ներկայանում:
Նա Ա տառն է ազնիվ, շիտակ,
Ադամանդ է, լուսեղեն ակ:
Աշակերտ- Արևածին, արևաբույր,
Բերել եմ ձեզ հազար համբույր,
Լա~վ ճանաչեք դուք Ա տառը,
Նրա մեջ է ողջ աշխարհը:
Աշակերտ- Եկեք շատ-շատ սովորենք
Եվ բոլորին զարմացնենք:
Արագիլն է այն բերել,
Արևն է վառ ջերմացրել:
Ես այբուբենի
Առաջին տառն եմ,
Բոլոր տառերի
Առաջատարն եմ:
Անդրանիկ զինվորն
Անդրանիկ հույսն եմ,
Առաջին լույսն եմ:
Ես միշտ առաջին
Պայծառ երազն եմ,
Ես ձեր բոլորի
Առաջին դասն եմ:
Ա-ն մեր վեհ Արարատն է և արևն է,
Որ թիկնել է Արարատի հպարտ ուսին:
Արարատն էլ մեր արմատն է,
Թեկուզ նրան փորձեն խեղդել դրոշներով կիսալուսնի:
ԴՈՒ ՄԵՐ ԲԱՆԱԿ ԱՆՆԿՈՒՆ, Հովհաննես
ԹՇՆԱՄՈՒ ՍԱՐՍԱՓ,
ՍԱՀՄԱՆԻՆ ՄԵՐ ԱՆԿՈՏՐՈՒՄ,
ԿԱՆԳՆԱԾ ԵՍ ՄԻՇՏ ՍԹԱՓ:
ԴՈՒ ԵՍ ՄԵՐ ՊԱՐԾԱՆՔԸ ՄԻՇՏ
ՄԵՐ ԶԻՆՎՈՐ ՀԶՈՐ,
ԹՇՆԱՄՈՒ ԴԵՄ ՉՈՒՆԵՍ ԽԻՂՃ,
ԲԱԶՈՒԿԴ Է ՀԶՈՐ:
ԱՇՆԱՆ ԵՐԳԸ
Տերևները քամու հետ
Պար են բռնել առաջ-հետ,
Խշխշում են ու երգում
Նոր զարդարված պուրակում:
-Գալդ բարի, ա՜յ աշուն:
Ի՜նչ սիրուն ես, ի՜նչ նախշուն:
Գետակը գիժ ու պղտոր
Շտապում է դեպի ձոր,
Քչքչալով ձորակում
Փրփրում է ու երգում:
-Գալդ բարի, ջա՜ն աշուն,
Ինչ սիրուն ես, ի՜նչ նախշուն:
Ես իմ բույրով, տեսքով աննման,
Անտառն եմ ներկել գույնով անսահման:
Բերել եմ ձեզ պես-պես մրգեր
Եվ գեղեցիկ շատ նկարներ: աշուն
4