Ачык сабак 10- класс

Сабактын темасы: Бир атомдуу чектүү спирттердин түзүлүшү, изомериясы жана номенклатурасы

Бүгүнкү сабакта окуучулар : спирттердин классификациясы, жалпы формуласы, гомологиялык катары, изомериясы жана номенклатурасы боюнча түшүнүк алышат

Тесттик суроолор

1. Алкандардын жалпы формуласы?

а) C n Н 2n+2

б) C n Н 2n

в) C n Н 2n+1 ОН

2. Чексиз углеводороддордун молекуласында кандай байланыш бар?

а) кош жана үчтүк

б) ординардык жана кош

в) жөнөкөй жана үчтүк

3. Алкендердин галоген туундусу?

а) С 2 Н 5 Cl

б) C 2 H 3 Br

в) C 4 H 9 Cl

Кычкылтектүү органикалык бирикмелер

бир атомдуу

• Спирттер :

көп атомдуу

• Альдегиддер жана кетондор

• Карбон кислоталары

жөнөкөй

• Эфирлер :

татаал

спирттер

• Молекулаларында суутектин бир же бир нече атомдору гидроксил топтору менен орун алмашкан көмүрсуутектердин туундулары

• Гидроксил тобу ОН спирттердин функциялык тобу
• Функциялык топтор деп, берилген класстагы заттардын мүнөздүү химиялык касиеттерин көрсөткөн атомдордун топторун айтабыз.

Спирттердин жалпы формуласы

C n H 2n+2 чектүү углеводороддордун жалпы формуласы

C n H 2n+1 ОН же R-OH

R- радикал, -OH гидроксо топ

Спирттердин номенклатурасы

Н 3 С- СН 2 - СН 2 - СН 2 – ОН

Бутанол же бутил спирти

Н 3 С- СН 2 - СН 2 - СН 2 –СН 2 – ОН

Пентанол же пентил спирти

Н 3 С - СН 2 – ОН

Этанол же этил спирти

Н 3 С- СН 2 - СН 2 – ОН

Пропанол же пропил спирти

Чектүү углеводороддун атына –ол мүчөсүн улап

же радикалдын атына спирт деген сөздү кошуп атайбыз

Спирттердин функциялык топко карай бөлүнүшү

Бир атомдуу: Н 3 С - СН 2 – ОН этанол

Эки атомдуу: Н О – СН 2 - СН 2 – ОН

1,2- этандиол же этиленгликоль

Үч атомдуу:

1,2,3-пропантриол же глицерин

НО – СН 2 - СН - СН 2 – ОН

ОН

Спирттердин изомериясы

Функциялык топко карай

Н 3 С- СН 2 - СН 2 - СН 2 – ОН

Бутанол-1же биринчилик спирт

Н 3 С- СН 2 - СН - СН 3

ОН

Бутанол-2 же экинчилик

СН 3

Н 3 С- С - СН 3

ОН

2- метилпропанол-1 же үчүнчүлүк спирт

Көмүртек скелетине карай

Н 3 С- СН 2 - СН 2 - СН 2 – ОН

Бутанол -1

Н 3 С- СН - СН 2 – ОН

СН 3

2- метилпропанол- 1

Н 3 С- СН 2 – ОН этанол

Н 3 С- О - СН 3 диметил эфир

С 2 Н 6 О молекулалык формула

Класстар аралык

Өтүлгөн теманы бышыктоо

• 2,3-диметилпентанолдун

• 3-метил,4-этилгексанолдун

• 3,3-диэтилгептанолдун

түзүлүш формулаларын жана аларга туура келген изомерлерин жазгыла