Вясна.
Цяпло, прыгожа.
А я нічога не бачу .
Аднасастаўныя сказы
Мэта:
- Падагульніць і сістэматызаваць веды пра аднасастаўныя сказы
Задачы :
- Замацаваць уменне вызначаць,класіфікаваць аднасастаўныя сказы
- Вучыцца карыстацца імі ў вусным і пісьмовым маўленні
Аднасастаўныя сказы
Аднасастаўныя сказы
З галоўным членам
З галоўным членам
Пэўна- асабовыя
Няпэўна- асабовыя
Абагульнена- асабовыя
безасабовыя
назыўны
Тыпы аднасастаўных сказаў
Безасабовы
Няпэўна-асабовы
Пэўна-асабовы
безасаб. дз.
Назыўны
Абагульнена-асабовы
дз.3-й асобы (яны)
Прыказка, афарызм
дз. 1-й ці 2-й асобы (я,мы; ты, вы) цяп. і буд. ч. ці загад.л.
У сабе мову дзіўную, матчыну,
О, колькі яшчэ не адкрыта
мн. л. цяп., буд. і прош. ч.
наз. у Н.с.
Беражы і ахоўвай
Як таемнасць нашу.
Адценняў у ёй і блакіту…
Скарынка.
Залатыя правы
Катавалі цябе,
То на пляцах
Скіба.
Нашай роднае мовы.
палілі…
Луста.
Акраец.
Каравай.
4.3.Адзначце аднасастаўныя сказы з галоўным членам дзейнікам:
- А) Век жыві, век вучыся.
- Б) Шырокае,нізкае неба.
- В) З балот пацягнула цёплаю вільгаццю.
- Г) Жніво.
- Д) Смуга над плёсам.
- Е) На школьным двары гуляюць у шахматы.
- Б) Шырокае,нізкае неба.
- Г) Жніво.
4.4.Адзначце аднасастаўныя сказы з галоўным членам выказнікам:
- А) Светлы дзень.
- Б) Якое хараство!
- В) Вечарэе.
- Г) Вечарам марозіць.
- Д) Зноў чыстым збожжам палі засеем.
- Е) Зорак з неба не хапаюць.
- В) Вечарэе.
- Г) Вечарам марозіць.
- Д) Зноў чыстым збожжам палі засеем.
- Е) Зорак з неба не хапаюць.
Суаднясіце сказы паводле іх значэння: А) Домік стаяў непадалёку. – 1.няпэўна-асабовы Б) Люблю цябе, мой Нёман родны. – 2.назыўны В) Мне стала маркотна і сумна. - 3.безасабовы Г) родны мой горад. - 4. пэўна-асабовы Д) Рэшатам вады не наносіш. - 5. абагульнена-асабовы Ж) З бульбы гатуюць шмат розных страў.- 6. двухсастаўны
Адказы:
- А) – 6
- Б) – 4
- В) – 3
- Г) – 2
- Д) – 5
- Ж) - 1
Падкрэсліце аднасастаўныя сказы, дайце ім характарыстыку,выправіце памылкі на месцы арфаграм.
Два сябры
Паспрачаліся два сябры. Адзін з іх другому даў апл..вуху . Абраза была крыўднаю. Апошні моўчкі напісаў на пяску такія словы:
- Сёння мяне пакрыўдзіў мой лепшы сябар. Балюча.
Прайшоў час, хлопцы памірыліся. Выбачылі мінулыя крыўды. Аднойчы той, хто атрымаў аплявуху, ледзь ( не)ўтапіўся ў возеры. Але сябар яго выратаваў. Выратава(н,нн)ы напісаў на камні:
-Сёння мяне выратаваў мой самы лепшы сябар.
Той, які даваў аплявуху і выратаваў жыццё свайму сябру, спытаў:
- Чаму ў прошлы раз ты пісаў на пяску, а зараз пішаш на камні?
І ў адказ пачуў:
Аб крыўдзе пішы на пяску. Напісанае сцярэцца вятрамі. Дабро
высякай на камяні .( Ні)якімі бурамі яно не сатрэцца.
Балюча – безасабовы.
Выбачылі мінулыя крыўды – няпэўна-асабовы.
І ў адказ пачуў – пэўна-асабовы.
Аб крыўдзе пішы на пяску – абагульнена-асабовы.
аплявуху,не ўтапіўся , выратаваны,ніякімі
Суаднясіце сказы
А. Акуляры бабулі. 1. Двухсастаўны, развіты.
Б. Чым пацешыш, вясна жаданая, 2. Двухсастаўны, неразвіты
аратага і сейбіта?
В. Сляды былі дзіўныя,незнаёмыя. 3.Назыўны, развіты
Г. Далёкае напомніла мне сёння 4.Безасабовы
пра цябе. 5.Пэўна-асабовы
Адказы:
А – 3
Б – 5
В – 2
Г - 1
Перабудуйце наступныя сказы з асабовых ў безасабовыя:
- 1.Запахла першая клейкая лістота.
- 2.Над роднай зямлёй вее водар хмельны.
Адказ:
- 1. Запахла першай клейкай лістотай.
- 2. Над роднай зямлёй вее водарам хмельным.
Выканайце тэст:
1. Сярод прапанаваных сказаў знайдзіце аднасастаўныя:
А) Ноч светлая.
Б)Просяць захоўваць цішыню.
В)Зранку парыла.
2. Сярод прапанаваных сказаў знайдзіце пэўна-асабовыя
А)Скора на работу пойдзеш.
Б)Чакай мане ў госці.
В) Яе звалі Зося.
3.Сярод прапанаваных сказаў знайдзіце абагульнена-асабовыя
А) Памараць збірайся, а жыта сей.
Б)Табе складаю шчыры свой санет.
В)хораша на душы.
4. Адзначце назыўныя сказы.
А) Гарачы летні дзень.
Б) Духмяная цішыня густа наплывае з-за вербалозаў.
В) Чэрвеньская спёка.
5.Адзначце назыўныя неразвітыя сказы
А) Вечар.
Б) Звечарэла.
В) Халодная зямлянка.
Адказы:
1 - Б,В
2 - А,Б
3 - А
4 - А,В
5 - А
Рэфлексія
- Сёння я пашырыў свае веды пра аднасастаўны сказ.
- Сёння я замацаваў веды пра аднасастаўны сказ.
- Мне яшчэ ёсць над чым працаваць.
На вуліцы вясна.
Хутка канікулы.
.
Дамашняе заданне:
Параграф 35(паўт.)
Практыкаванне 192.
Напісаць даклад на тэму: «Няпоўныя сказы».