АКМО 3-тур чыгарылыштары

АКМО тапшырмаларынын 3-турларынын чыгарылыштары

1.Фермер Джонс 2 уйду 210 долларга сатты. 1-уйдан 10% пайда көрдү. Бирок 2-уйдан 10%

жоготту.Бардыгынан Джонс 5% пайда көрдү. Эң башында ар бир уй канча турат эле?

Чыгаруу:

А-биринчи уйдун алгачкы баасы

В-экинчи уйдун алгачкы баасы

Теңдемелерди түзөбүз:

А+0,9В=210 А+90В=21000 барабарлайбыз 110А+90В=105А+105В

1,05(А+В)=210 105А+105В=21000 (110-105)А=(105-90)В

5А=15В; А=3В

105*3В+105В=21000; 420В=21000; В=50; А=3*50=150

Жообу: 1-уй 150 доллар, 2-уй 50 доллар

2.Буратино жалган сүйлөгөн учурда анын мурду 8см узарат. Ал эми чындыкты сүйлөгөндө

мурду 3см ге кыскарат. Анын мурдунун узундугу 7см кезде ал 5 сүйлөм сүйлөдү. Ошондон кийин анын мурдунун узундугу 25 см болуп калды. Ал канча жолу чындыкты айткан?

Чыгаруу:

Х-чын сүйлөмдөрдүн саны

У-жалган сүйлөмдөрдүн саны

Теңдемелерди түзөбүз:

+У=5 =5-У 7+40-8У-3У=25

7+8Х-3У=25 7+8(5-У)-3У=25 У=2 ; Х=3

Жообу: 2 жолу чын сүйлөм айткан

3.ДАДАДА тамгаларын колдонуп канча түрдүү сөз түзсө болот?

Чыгаруу:

Эгер тамгалар ар түрдүү болсо 6!=1*2*3*4*5*6=720 болмок, бирок бизде 3А жана 3Д бар

= =20 жообу: 20

4. * * *...* =? = жообу:

5. + 55 = _ _ _ - _ _ =? +55 =101-24=77 жообу:77

6. Эрмектин үй номуру 3 орундуу сан. Анын сол жактагы цифрасын өчүрсөк Даниярдын үй номурун алабыз.Ал эми Даниярдын үй номурунун сол жактагы цифрасын өчүрсөк Селимдин үй номуру келип чыгат. Бардык үй номурлардын суммасы 912 ге барабар. Эрмектин үй номурунун ортоңку цифрасын тапкыла.

Чыгаруу:

Эрмектин үй № АВС АВС=100А+20В+3С

Даниярдын үй №ВС 100А+20В+3С=912; 100А 705

Селимдин үй № С А=8; 800+20В+3С=912

20В+3С=112; В=5; С=4; 20*5+3*4=112; АВС=854

А=9; 900+20В+3С=912; В 0; С 12; демек жообу: В=5

7. 12 тыйындын ичинен бирөө жасалма. Эгерде анын салмагы башкаларына караганда жеңил же оор болгону билинбесе, илгич чынылуу таразага 3 жолу гана тартуу менен ал жасалма тыйынды тапкыла.

Чыгаруу:

Тыйындарды 4 төн кылып 3 топко бөлүп алабыз. 1-тартканыбызда 8и бирдей болсо, 4ү күмөндүү болот. 3 чыныгыны 3 күмөндүү менен салыштырабыз. Эгер барабар болсо 9 чыныгы 1 жасалма болот. Эгер бирдей болбосо жасалма оор же жеңил болот.

8. АВСД тик бурчтугун сүрөттө көрсөтүлгөндөй кылып 4 бөлүккө бөлүштү. Алардын үчөөсүнүн периметри 11 см, 16 см, 19 см экендиги белгилүү. Эгерде 4-тик бурчтуктун периметри эң чоң жана эң кичине болбосо, АВСД тик бурчтугунун периметрин тапкыла.

А а в В

с

к

Д С

Р(АВСД)=2(а+в+с+к)

=

эң кичинеси; 19-эң чоңу

9. Эки соодагер бирдей баада, бирдей сандагы товар сатып алышат да, өздөрүнүн айылына сатуу үчүн алып кетишет. Биринчи соодагер алган товардын баасынан 2 эсе кымбат сатты. Экинчи соодагер товар баасын алгач 60%ке көтөрүп товарынын ¼ бөлүгүн сатты. Андан кийин бааны 40% га кымбаттатып калган товарды сатып бүттү. Ал соодагерлердин ичинен кимиси көп пайда тапты?

Чыгаруу:

1-соодагер А сомго алды, 2А сомго сатты. Ошондуктан кирешеси 100% болду.

2-соодагер 4Б=А сомго сатып алды.

1Б бөлүгүн 1,6Б, 3Б бөлүгүн 1,4*1,6*3Б=6,72Б сатты. Ошондо 1,6Б+6,72Б=8,32Б алды.

2-соодагердин кирешеси 8,32:4=2,08 , 208%-100%=108% болду. 100% 108%

Жообу: 2-соодагер көбүрөөк пайда тапты.

10. Чоң эненин 10 небереси бар. Бардыгынын жаштары ар түрдүү. Алиса эң улуусу. Эгер бардык неберелеринин жаштарынын суммасы 180 болсо, Алисанын минимум жашы канча болоорун аныктагыла.

Чыгаруу: А-Алисанын минималдуу жашы

А1 А2 А3 А4 А5 А6 А7 А8 А9 А10 неберелеринин жаштары

А10=А: А9 А-1: А8 А-2: ... : А1 А-9: кошобуз А1+А2+... +А8 10А-45:

180 А-45: 225 А: 22.5 А: 23 А

Жообу: Алиса 23 жашта

11. Хан жана анын эки чабарманы замогунан лагерге 5км/саат ылдамдык менен бара жатышат. Жолдо баратып хан 1 чабарманын кайра замогуна жиберет. 1 сааттан кийин 2-син жиберет. Эгер чабармандардын ылдамдыгы 10 км/саат болсо, анда 1-чабарман замокко жеткенден кийин 2-син канча күтөт?

замок 1-чабарман

1сааттан кийин:

Замок 1-чабарман 2-чабарман

15км

2-чабарман 15 кмге көп чуркайт, ошондуктан 90 минутаны өткөрөт.ж: 90мин күтөт

12. Алты ууру хандын казынасына кирип, болгон тай –туяк алтындарды уурдап кетет.(саны жүзгө жетпейт). Ээн жерге барып тай-туяк алтындарды бөлүп алалы десе, 1 тай-туяк алтын ашып калат.

Уурулар мушташа кетиптир да бирөөсүн өлтүрүп коюшуптур. Эми калган алтындарды бөлүп алалы дешсе, дагы бир тай туяк алтын ашып калыптыр, дагы талашып мушташып , бирөөсүн өлтүрүп коюптур, калганын 4 кө тен бөлөлү десе , дагы бирөө ашып калып, мушташып дагы бирөөсү өлөт.

Калганын 3кө тен бөлөлү десе бирөө ашып калат да,урушуп бирөөсү өлөт,калганын тең 2ге бөлөлү десе дагы бирөө ашып калып, экөө бири-бирин өлтүрүп коюптур. Хандын казынасынан уурдалган

тай-туяктар канча болгон? ( тай-туяк алтындын куйма бөлүгү).

Чыгаруу:

ЭКЖБ(6,5,4,3,2)=60 60+1=61

61:6=10(к1) : 61:5=12(к1): 61:4=15(к1): 61:3=20(к1): 61:2=30(1)

Жообу: 61 тай-туяк алтын болгон.

13. Эрлан мөмө жана жемиш сатып отурат. Бирок анын таразасы жана 3 түрдүү салмактары бар.

1кг дан 13кг га чейин бардык бүтүн салмактарды бир тартып өлчөш үчүн кайсы салмактар керек?

14.Эгер 5 удаалаш оң сандын суммасы 2005 болсо, алардын эң чоңун тапкыла?

Чыгаруу: 2005:5=401 401+2=403 ж:403

15. Камил китептен 1 барак айрып алгандан кийин солдогу беттин саны менен оңдогу беттин сандарынын суммасы 75 болду. Камил айрып алган беттердеги сандар кайсы эле?

Чыгаруу:

Х+х+1=75: 2х=74: х=37 х+1=37+1=38 ж: 37;38

16. Класстагы окуучулардын бардыгы 1, 2 же 4 сандарын жазышты. Бул көбөйтүндү 6144 кө барабар боло алабы? Эмнеге?

Чыгаруу: 6144= болгондуктан 3 ашыкча. Көбөйтүндү 6144 боло албайт.

17.Эки бир тууган бири бири менен 100м ге жарыша баштайт.1-жарышта агасы 3м айырма менен жеңип кетет. 2-синде агасы 3м аркадан баштайт. Эми кимиси утат?

18. 0 дөн 9 цифраларын айланалардын ичине амалдар туура болгондой кылып жайгаштыргыла.

жообу: 45*2=90 ; 13*6=78

*

1 9 .Топ 80м бийиктиктен ыргытылды. Ал жерге тийишинде учуп келген бийиктигинин жарымындай бийиктикке кайра секирет. Топ жерге 5-жолу тийген кезде , бардыгы биригип канча жол жүрөт?

Чыгаруу:

А1=80: А2=40+40=80: А3=20+20=40: А4=10+10=20: А5=5+5=10:

А=80+80+40+20+10=230 жообу: 230м

20. Лифт 6 роботту же 21 дарбызды же 84 чычканды көтөрө алат. Бул лифтке 4 робот, 4 дарбыз түшкөндөн кийин канча чычкан кире алат?

Чыгаруу:

6 робот=21 дарбыз /:3 2 робот=7дарбыз/ *2 4робот=14 дарбыз

21 дарбыз=84 чычкан/:7 3дарбыз=12чычкан

14дарбыз+4дарбыз+3дарбыз=21дарбыз, демек 18 дарбыз,12 чычкан

жообу 12 чычкан.

21. Колубузда 40 см лик зым бар.Андан параллелепипед жасаш керек. Эгер Нурлан зымдын бардыгын колдонуп жана фигуранын кырлары бүтүн сан болушу керек болсо, ушундай шартта канча түрдүү фигура жасоого болот?

Чыгаруу:

Параллелепипеддин 12 кыры бар, алар 4 төн параллель кырлары барабар болушат.

4*(а+в+с)=40/ :4 а+в+с=10 шарты аткарылуусу керек

1+2+7=10: 2+2+6=10: 3+2+5=10: 4+2+4=10:

1+3+6=10: 1+4+5=10: 1+8+1=10: 3+4+3=10:

Демек 8 түрдүү фигура жасоого болот. Жообу:8

22. А жана В натуралдык сандар + = болсо А жана В ны тапкыла.

= : 3А+11В=31: 3*3+11*2=9+22=31:

жообу: А=3; В=2

23. Азамат өзүнүн муун дарагын карап жатат.Ал муун дарагында эркектер гана белгиленген. Ок атадан баласын көздөй жүргүзүлгөн. Азаматтын атасынын агасынын чоң атасынын инисинин баласынын аты ким эле?

Ж ообу: Кубат

24. Эркинбек 5 предметтен “2” алды. +,-,: ,* белгилерин 2 лердин арасына колдонуп “5” деген бааны чыгарды. Эркинбек экилердин арасына кайсы белгилерди колдонгон?

Чыгаруу: 2*2+2-2:2=5 жообу: * , + , - , :

25. Эгер а-в=в-с болсо, эсептегиле.

Чыгаруу: а+с=2в : , = = = в жообу: в

26. А, В жана С сандарынын суммасы эмнеге барабар?

А В 1 9

В С 9 8

+ С А +8 1

А В С 1 9 8 жообу: 198

27. Винни Пух, Пятачок, Коен жана эшек Иа-Иа кошулуп 70 банан жешти. Баарына банан жетти. Эгерде Винни Пух калгандарына караганда көбүрөөк, Коен менен Пятачок экөө 45 банан жеген болсо , анда эшен Иа-иа канча банан жеген?

Чыгаруу: Винни Пух -24 банан

Пятачок-23банан

Коен-22 банан

Иа-Иа-1банан 24+23+22+1=70 жообу: 1 банан

28 . ав жана ва – эки орундуу сандар. Эгер ав-ва=63 болсо, ав+ва=?

Чыгаруу: 92-29=63; 92+29= 121

81-18=63; 81+18=99 жообу: 121 жана 99

29. 1, 2, 5, 26, к, ... к=?

1*1+1=2; 2*2+1=5; 5*5+1=26; 26*26+1=676+1=677 жообу: 677

30. Пил менен баласынын салмагы 7т 200кг . Эгерде баласынын салмагы энесинин салмагынан 5 эсе кичине болсо, анда энесинин салмагы канча?

Ч ыгаруу: баласы- х кг х+5х=7200

Пил-5х кг 6х=7200; х=1200

Чогуу -7200кг 5х=5*1200=6000 жообу: 6000кг=6тонна

31. а, в- чыныгы сандар

а+ = жана в+ = болсо, =? = ; = бөлөбүз = жообу:

32. 1 2 3 4 5= 5 4 3 2 1 теңдеш үчүн бул сандардын арасына 5 жолу гана + белгисин колдонуп эки жакты теңдегиле. Сандардын катарын алмаштырууга болбойт!

1 2+ 3 4+ 5 = 5+ 4 3 +2+ 1=51

33. Менин жашым бул жылы 7 ге бөлүнүүчү болсо. Ал эми кийинки жылы 5 ке бөлүнүүчү болот.

Азыр менин жашым 20 дан чоң жана 80 ден кичине болсо , анда 6 жылдан кийин менин жашым канчада болот?

7: 21, 28,35,42,49,56,63,70,77

5:25,30,35,40,45,50,55,60,65,70,75 49+1=50; 49+6=55 жообу:55 жашта болот

34. Балыктын башынын салмагы ,куйругунун салмагы менен денесинин салмагынын жарымынын суммасына барабар. Денеси болсо башы менен куйругунун салмактарынын суммасы менен тең. Балыктын куйругу 1 кг болсо анда балыктын салмагы канча?

Чыгаруу: б=к+д/2 ; д=б+к; к=1 болсо, б-1=д/2; б+1=д; 2=д/2; д=4; б=4-1=3

б+д+к=3+4+1=8 жообу: 8кг

35. 5 апельсин, 7 мандарин жана 9 лимон биригип 2кг 970 г. 2 апельсин ,3 мандарин жана 4 лимон биригип 1кг 270 г. 1 апельсин,1мандарин жана 1 лимон чогулуп салмагы канча?

5а+7м+9л=2970 (1) (1)-(2) 3а+4м+5л=1700 (3)

2а+3м+4л=1270(2) (3)-(2) 1а+1м+1л=470 жообу: 470 грамм

36. 1 ден 100 гө чейинки бардык бүтүн сандардын көбөйтүндүсү канча нөл менен аяктайт?

2*5=10 : 2 жана 5 деген көбөйтүүчүлөргө ажыраган сандарды көбөйтүүдө аягы нөл менен аяктаган сандар алынат.

2*5=10; 12*15=..0; 24*25=..00; 35*32=..0; 45*42=..0; 55*52=..0; 50*52=..00

65*62=..0; 75*72=..00; 85*82=..0; 95*92=..0; 10, 20,30,40,60,70,80,90

14+8=22 жообу: 22 нөл менен аяктайт

37.Төмөндөгү көбөйтүү мисалында , АВСД жана ДСВА –төрт орундуу сандар жана ар бир тамга ар түрдүү цифраларга барабар. АВСД кайсы санга барабар?

А В С Д 1 0 8 9

9 9

Д С В А 9 8 0 1

3 8. 0.3 = 3 жана -эки орундуу сандар, жана ар башка цифраларга барабар. эмнеге барабар ?

0 .36 = жообу: = 9

39. Лифт 6 роботту же 21 дарбызды же 77 чычканды көтөрө алат. Бул лифтке 4 робот , 4 дарбыз түшкөндөн кийин канча чычкан кире алат?

6 робот=21дарбыз/ :3 2 робот=7дарбыз/*2 4робот =14 дарбыз

21дарбыз=77чычкан/ :7 3дарбыз=11чычкан

14дарбыз+4дарбыз+3дарбыз=18дарбыз+11чычкан жообу: 11чычкан

40 . 42х4у- 5 орундуу саны 18 ге бөлүнсө х жана у цифраларын тапкыла.

18 = 9*2 болгондуктан, берилген сан 2 ге жана 9 га бөлүнүшү керек. У-жуп сан болуусу керек.

Суммасы 9 га бөлүнүшү керек. 4+2+8+4+0=18; 4+2+4+4+4=18; 4+2+6+4+2=18; 4+2+0+4+8=18

42840, 42444, 42642,42048 сандары 18 ге бөлүнүшөт.

Жообу: 1) Х=6; У=2; 2) Х=8;У=0; 3) Х= 4; У=4; 4) Х=6; У=8.

41. А дан В ны көздөй жүргүнчү жолго чыкты. Ошол эле убакытта В дан А ны көздөй 2-жүргүнчү жолго чыкты. Эки жүргүнчү тең бир калыпта бирок башка ылдамдыктар менен жүрүшкөн. Экөө бири-бири менен жолугушканда , 1-си 16 сааттык , ал эми 2-си 9 сааттык жолу калган. Алар жолго чыккандан кийин канча саатта жолугушкан?

Чыгаруу:

1-жүргүнчү t+16 саатта жетет V1 = V2 =

2-жүргүнчү t+9 саатта жетет 16V1+9V2=S

t=? =S / :S

=1

144+16t+9t+144= +25t+144 ; 144= ; t=12

Жообу: 12саатта жолугушкан

42. Ребусту чечмелегиле. Мында ар түрдүү тамгалар-ар түрдүү цифралар.

А+ВВ+А=ССС 111-99=12; 12:2=6; 6+99+6=111

Жообу: А=6 ; В=9; С=1

43. Д У Б + Д У Б + Д У Б + ... + Д У Б = Р О Щ А арифметикалык ребуста , ар бир тамга бир гана цифра менен алмаштырылып жазылат. “РОЩА да” эң көп канча “ДУБ” болушу мүмкүн?

1 0 2 + 1 0 2 + 1 0 2 + ... + 1 0 2 = 9 4 8 6 ; 102 93=9486 ;

Д=1; У=0; Б=2; Р=9; О=4; Щ=8; А=6 . жообу: 93 жолу “ДУБ”

44.Барабардык туура болгондой кылып , анын сол жагына кашааларды жайгаштыргыла. 1:2:3:4:5:6:7:8:9:10=7

45. Эгер бөлчөгүнүн бөлүмү жана алымынан кандайдыр бир санды кемитсек, жаңы бөлчөк ге барабар болот. Ошол санды тапкыла.

Чыгаруу: = ; 105х – 3х = 102 -2х ; х = 3 жообу: 3 саны

46. Апасы жана кызынын жаштарынын суммасы 40. Беш жылдан кийин апасынын жашы кызынын жашынан 4 эсе улуу болот. Азыр апасы канча жашта?

Чыгаруу: Апасы-х х + 5 = 4 (40- х +5) ; х+5=180-4х ; 5х=175; х=35

Кызы –40-х жообу: 35 жашта

47. санынын акыркы цифрасы эмнеге барабар?

=2 ; = = =16 ; = =64 акыркы цифралары кайталанат: 2, 4, 8, 6, 2, 4, 8, 6,..

; 81: 4 = 20 (калдык 1) демек 2 менен аяктайт жообу: 2

49. Китептин 634 бети болсо, аны номерлөө үчүн канча цифра колдонулган?

1- 9 чейин 9 цифра

10-99 чейин 90 2=180 цифра

100-634 чейин 535 3=1605 цифра

9+180+1605=1794 жообу: 1794 цифра колдонулган

50. Кенгуру сол буту менен 2 метрге секирет, ал эми оң буту менен 4 метрге секирет. Эки буту менен күүлөнүп 7 метрге секире алат. 1000 метр жолду эң аз канча секирүү менен өтө алат?

Чыгаруу: 1000:7=142(калдык 6)

1000=142*7+1*4+1*2 ; 142+1+1=144 жообу: 144 секирик

51. + 55 =

+ 55 = жообу: 61

52. Кызгылт сары боегун чыгарыш үчүн 6 бөлүк сары боектон жана 2 бөлүк кызыл боек аралаштырыш керек. Анда 3 грамм сары, 3 грамм кызыл боектон канча грамм кызгылт сары боегу чыгат?

= = ; 1гр + 3гр = 4 гр жообу: 4 грамм

53. 1+ + + + + + ; р + к = ?

= 1- + - - = ; 533+840=1373; жообу:1373

54. Үлүл 4 минутада 2 см жылат. Ушул ылдамдыкта 85 секундда канча см жылат?

Чыгаруу: t = 4 мин = 4 * 60 + 60 : 4 сек = 240 + 15 = 255 сек

S = 2 см ; v = 2,5 : 255 м/сек ; S = v * t = 2, 5 * 85 / 255 = 85/102 ; жообу: 85/102 см

55. Сандар төмөнкүдөй удаалаштыкта болсо, 2016- санды тапкыла.

1 1122 111222333 1111222233334444 1111122222333334444455555 ...

Чыгаруу:

1+4+9+16+25+36+49+64+81+100+10+121+11+144+12+169+13+196+14+225+15+256+16+289+17 =1893

2016-1893=123; 123:18=6 (калдык 15) 6 дан кийин 7 жазылат. Жообу: 7 саны жазылат

56. Жанат бир ырды кларнетте 3мин 20 секундда ойноп бүтөт. Жанаттын максаты ушул ырды 25% ке тез ойнош. Жанат өз максатына жетти деп ойлосок , анда ушул ырды канча секундада ойноп бүтөт?

Чыгаруу:

3мин 20 сек = 180 + 20 = 200 сек ; 100-25 =75% ; 200*75/100 = 150; жообу: 150 секунда

57. Арстан, Алмаз жана Азамат чогуу тамактанып жатышат.Арстан Азаматка караганда 2 эсе тез тамактанат, ал эми Азамат Алмазга караганда 4 эсе тез тамактанат. Алмазга 6 нан берилген. Арстанга 16 жана Азаматка 14 нан берилген. Арстан өзүнө берилген нанды 2 мүнөттө жеп бүтүп Азаматка жардам берди. Арстан жана Азамат нанды жеп бүткөндөн кийин Алмаздын калган нанын жеп бүтүшү үчүн канча убакытка күтүүсү керек?

Чыгаруу: Алмаз –Х; 1 минутада 1 ден ашык

Арстан – 8Х; 1минутада 8 ден ашык

Азамат-4Х ; 1 минутада 4 төн ашык

58. Эки машина кар тазалап жатышат. 1-машина көчөнү 1 саатта , 2-си 45 минутада тазалап бүтө алат. Экөө чогуу 20 минута иштегенден кийин , 1- машина бузулуп калды. 2-машина калган жумушту канча убакытта бүтүрөт?

Чыгаруу: 1-машина 1саат=60 мин

2-машина 45 мин

1-машина 60 мин -100% = х = %

20мин-х%

2-машина 45 мин- 100% = х = %

Экөө 20 минутада + = %

Калды 100% - =

2- машина 45 мин - 100 % = х = 10 мин

Х мин -

Жообу : 2-машина 10 минутада калган ишти бүтүрөт

59. Бир катарда 10 окуучу турат жана ар бир окуучунун колунда жаңгак бар. Катарда турган окуучу кыздардын колундагы жаңгактын суммасы ошол эле катардагы эркек балдардын колундагы жаңгактын суммасына барабар.Ар бир окуучу оң тарапта турган ар бир окуучуга бирден жаңгак берди. Андан соң кыздардагы жаңгактын саны 25 ке көбөйдү.Катарда канча кыз бар?

Чыгаруу: 1- солдо турган 9 жангак берди 1ди алды, анда 8ге аз жангак калды,2-си 8ди берди 1ди алды 7ге аз жангак калды ж.б

-9 ; -7; -5; -3; -1; 1; 3; 5; 7: 9

1+3+5+7+9 = 25 акыркы 5 окуучу кыздар болгон жообу:5 кыз

60. 3 ящикте жаңгактар бар. 1-ящиктеги жаңгактардын саны калган 2 ящиктеги жаңгактардын суммасынан 6 га аз, ал эми 2-ящиктеги жангактардын саны 1-жана3-ящиктеги жаңгактардын суммасынан 10 го аз. 3-ящикте канча жаңгак бар?

Чыгаруу: 1-а : 2-в: 3-с

а+6 = в+с

в+10=а+с кошобуз а+6+в+10 = в+с+а+с ; 16=2с; с=8 жообу: 8 жаңгак

61. Дарыянын жээгиндеги эки пристандын аралыгы 27км. Күндөрдүн биринде 1-пристандан бир убакта 25 км/саат ылдамдык менен кайык жана 11км/саат ылдамдык менен моторлуу кайык 2-пристанды коздөй бет алышты. Кайык 2-пристанга келип кайта моторлуу кайыкка багыт алат. Алгачкы кыймылдан баштап канча саттан кийин экөө жолугушту?

S=27 км 1саатта 1-кайык 25км 27-25=2

V1=25км/саат 1саатта 2- кайык 11км 27-11=16

V2=11км/саат алардын арасындагы аралык 16км+2км=18 км

Жакындоо ылдамдыгы V=V1+V2 = 25+11=36(км/саат)

t = s : v = 18 : 36 = 0.5 ; 1саат+0.5 саат= 1.5 саат жообу: 1.5 саат

62. Васянын мектебинде этикалык кодекс кабыл алынган. Анын талабы боюнча балдардын шымынын узундугу баланын боюнун 20% инен кыска болбошу керек. Васянын шымын өлчөгөндө анын шымы талап боюнча уруксат берилгенден 20% ке кыска чыкты. Андан кийин Вася шымын инисине берди, иниси Васядан 10 см ге кыска. Ошол учурда да шым кодекстин талабынан 4 см ге кыска чыкты. Васянын боюнун узундугу канча?

Чыгаруу: Васянын бою - х 0.2х-0.2(0.2х)=0.2(х-10)-4

Стандарт 0.2х 0.2х-0.04х=0.2х-2-4

Шым 0.2х-0.2(0.2х) 6=0.04х

Иниси х-10 х=6:0.04

Стандарт инисине 0.2(х-10) х=150

Х=? Жообу: Васянын бою 150 см

63. 15 окуучудан 5и футбол ойногонду, 6 сы баскетбол ойногонду жактырат. Ал эми 7 си баскетболду да футболду да ойногонду жактырбайт. Канча окуучу футболду да баскетболду да жактырат?

Чыгаруу: 15-7=8 ; 5+6-8= 3 жообу: 3 окуучу

64. Жалпысынан 4 текчеде 164 китеп болгон. Эгер 1-текчеден 16 китепти алып , 2-текчеден 15 китепти алып 3-текчеге койсок жана 4-текчеге 12 китеп койсок , анда ар бир текчедеги китептердин саны барабар болот. Алгач ар бир текчеде канчадан китеп болгон?

Чыгаруу: а+в+с+к+164 ; а-16+в-15+с+15+к+12=а+в+с+к-4=164-4=160 ; 160:4=40

а-16=40 ; а=56 ; в-15=40 ; в=55 ; с+15=40 ; с=25; к+12=40 ; к=28 жообу: 56,55,25,28

65. Кенгуру эне 1 секундада 3 метр секирет, баласы 1 метрди 0.5 секундада секирет. Алар чогуу бассейнден бакка чейин түз жолдо мелдешишти. Эгерде бассейн менен бактын аралыгы 240 метр болсо, кенгуру эне баласын бактын астында канча күтөт ?

Чыгаруу:

240:3=80 секунда ; 0,5сек-1метр ; 1 сек-2метр; 240:2=120секунда; 120-80=40 жообу: 40 сек

66. Үч бурчтуктун коңшулаш эки жагынын суммалары 16см, 20см, 22см. Анын периметрин тапкыла.

Чыгаруу: а+в=16; в+с=20; а+с=22 суммалайбыз 3 тендемени 2а+2в+2с=58; а+в+с=58

Жообу : Р=58см

67. Кирпичтин өлчөмдөрү 1 12 15 см. Бир куб түзүш үчүн эң аз дегенде канча кирпич керек?

Чыгаруу: ЭКЖБ(10,12,15)=60 кубдун бир жагы 60 см болуш керек.

60:10=6 ; 60:12=5 ; 60:15=4 ; 6 = 120 кирпич жообу: 120 кирпич

68. Азамат байкенин фермасы бар. Эки жаныбардан башкасы баары тоок. Эки жаныбардан башкасы баары уй, эки жаныбардан башкасы баары кой. Азамат байкенин канча мал жандыгы бар?

Чыгаруу: 1 уй, 1кой, 1 тоогу бар

69. Акмат каникулдун 1-күнүндө китептин 20% ин, 2-күнүндө китептин калган бөлүгүнүн 25% ин, ал эми 3-күнү окулбай калган бөлүгүнүн 80% ин окуган. Китептин бүтүшүнө 108 бет калган болсо китеп канча беттен турат?

Чыгаруу: 100-80=20% ; 108:20/100=108*5=540; 100-25=75%; 540:75/100=540:3*4=720; 100-20=80% ; 720:80/100=720:4*5=900 жообу: 900 бет

70. Барабардык туура болушу үчүн керектүү жерлерге арифметикалык амалдарды жана кашааларды койгула.

а) 5 5 5 5 = 120 б) 5 5 5 5 = 30

жообу: 5*5*5-5 = 120 (5+5:5)* 5 =30

71. Кызыл, кара , көк жана жашыл шар канча түрдүү жол менен бир катарга тизсе болот?

4 түр болгондуктан 4!=1*2*3*4 = 24 жообу: 24

72. 13 ар башка сандардын суммасы 92 ге барабар. Ал сандарды тапкыла.

Чыгаруу: 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+13=91

2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+13+14=104

Жообу: 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10+11+12+14=92

73. Азамат 5 орундуу санды жазып 9 га көбөйттү. Танкалыштуу чыккан сан ошол эле цифралар менен бирок тескерисинче жазылган. Ошол санды тапкыла.

Чыгаруу: 10989*9=98901 жообу: 10989

74. 1+2+3+4+...+2005+2006+2007 суммасы 2007 ге бөлүнөбү? Түшүндүр.

(1+2006)+(2+2005)+(3+2004)+(4+2003)+...+(1003+1004)+2007=2007*1004 демек , көбөйтүндү 2007 ге эселүү сан болгондуктан , 2007 ге бөлүнөт

74. 6 окуучу экиден учурашса канча жолу учурашуу болот?

1-жол: 6*5:2=15

2-жол: 5+4+3+2+1=15 жообу: 15

75. Кийим тигүүчү цехте 200 метр кездемеден 1-марттан баштап кунуно 20 метр бөлүгүн кесип турушат. Акыркы бөлүк качан кесилген?

Чыгаруу: 10-1= 9 9-мартта кесилген , акыркы күнү 1 бөлүк калган

76. Короодо 4 күчүк бар. Ар бир күчүктүн өзүнүн 4 төн дарагы бар, ар бир даракта 4 төн мышык бар. Ар бир мышыктын 4 төн мыймыйы бар. Короодо канча шыйрак бар?

Чыгаруу 4*4+64*4+64*4*4 = 1296 жообу: 1296 шыйрак

77. Бала 600 грамм кыямды 6 минутада жеп бүтөт. Карлсон кыямды 2 эсе батыраак жейт. Канча убакытта алар 600 грамм кыямды жей алышат?

Чыгаруу: бала 1 минутада 600:6=100гр; Карлсон 1 минутада 100*2=200гр чогуу: 1 минутада100+200=300гр ; 600:300=2 жообу: 2 минутада

78. Үч орундуу АВС саны эки орундуу АВ санынан 411 ге чоң. А+В+С суммасын тапкыла.

Чыгаруу: 456-45 = 411 4+5+6=15 жообу: 15

79. 9 8 7 6 5 4 3 2 1 = 99 барабардыгы туура болгондой кылып “+” белгисин жайгаштыргыла.

Канча чыгарылышы бар?

Чыгаруу: . 9 8 7 6 5 4 3 2 1 = 99 ; . 9 8 7 6 5 4 3 2 1 = 99 ; . 9 8 7 6 5 4 3 2 1 = 99

80. Кассир кинотеатрдагы 1-катардагы бардык билеттерди сатты , бирок ал адашып 1 орунга 2 билет сатып жиберген. Катардагы бардык билеттердин суммасы 857 ге барабар болсо , кайсыл орунга 2 жолу билет сатылган?

1+2+3+4+5+...+ 38+39+40=(1+40)+(2+39)+(3+38)+(4+37)+...(20+21)=41*20=820

857-820 = 37 жообу: 37-орунга 2 жолу билет сатылган

81. Быйылкы жылы менин жашымдын көптөгөн касиеттери бар. 1) Эгер жашымдан 2 ни кемитсе 3 кө бөлүнөт, 3 тү кемитсе 2 ге бөлүнөт.

2) Эгер менин жашыма 4 тү кошсо 5 ке бөлүнөт, 5 ти кемитсе 4 кө бөлүнөт

3) Эгер 5 ти кемитсе 6 га бөлүнөт, 6 ны кемитсе 5 ке бөлүнөт

4) Эгер 7 ни кошсо 8 ге бөлүнөт, 8 ди кошсо 7 ге бөлүнөт.

Мен быйыл канчага чыктым?

1) 41 – 2 = 39 :3 ; 41 – 3 = 38 :2

2) 41 + 4 = 45 :5 ; 41 - 5 = 36 :4

3) 41 – 5 = 36 :6 ; 41 – 6 = 35 :5

4) 41 + 8 = 49 :7 ; 41 + 7 = 48 :8 жообу: 41 жашта

82. Кенгуру сол буту менен 2 метрге секирет, ал эми оң буту менен 4 метрге секирет. Эки буту менен күүлөнүп 7 метрге секире алат. 2000 метр жолду эң аз канча секирүү менен өтө алат?

Чыгаруу: 2000 : 7 =285 (калдык 5) ; 5+7= 12

284 * 7+ 2 * 4 + 2 * 2 = 2000 ; 284+2+2 = 288 жообу: 288 секирүү

83. Саматтын 2, 2, 2, 2.5, 2.5, 3, 3, 3, 3, 3.5, 4 жана 4.5 сандары жазылган он эки даана баракчасы бар жана аларды A, B, C, D, E тамгалары менен белгиленген чынылардын ичине салгысы келет. Самат чынылардагы баракчаларга жазылган сандардын суммасы бүтүн сан болушун каалайт. Дагы да чыныларды А дан Е ге чейин иреттегенде беш бүтүн сан удаалаш жана өсүү тартибинде жайгашуусу зарыл. Эгерде 2 саны жазылган баракча Е чынысына жана 3 саны жазылган баракча В чынысына салынса, анда 3.5 саны жазылган баракча кайсы чыныга салынат?

А=2+2=4 ; В=3+3=6 ; С=4+3=7 ; Д=3+2.5+2.5=8 ; Е=2+4.5+3.5=10 жообу: Е чынысына

84. Алим мектепке баруу үчүн 1 км жол басат. Ал ар күнү бир убакта үйдөн чыгат жана 3 км/саат ылдамдык менен басып, сабактын башталышына келип калат. Бүгүн аба-ырайына байланыштуу ал саатына 2 км ылдамдык менен алгачкы км жолду басып өттү. Адаттагыдай эле сабактын башталышына жетишип калуу үчүн Алим жолдун акыркы км бөлүгүн кандай ылдамдык менен жүрүшү керек?

Чыгаруу: ; ; ; 2х=12 ; х=6 жообу: 6км/саат

85. ABCD тик бурчтугунун жактары CD = 3 см жана DA = 5 см узундукка ээ. Борбору А чекитинде жана радиусу 1 см, борбору В чекитинде жана радиусу 2 см, дагы да борбору С чекитинде жана радиусу 3 см болгон айланалар берилген. Тик бурчтуктун ичинде, бирок айланалардын тышында жайгашкан бөлүктүн аянттын эсептегиле? ( деп алыңыз)

Чыгаруу: S(тик бурчтук)=5*3=15 ; S(C, 3)=3*3*22/7 ; S(B, 2)=2*2*22/7 ; S(A, 1)=1*22/7 ;

S(тегеректер)=(9+4+1)*22/7=14*22/7=44 ; S1=44*1/4=11 ; S=15-11=4 жообу: 4 см ²

86. Эки орундуу сандын цифраларынын суммасы менен цифраларынын көбөйтүндүсүн кошсо, ошол сан өзү келип чыгат. Бул сандын бирдик разрядындагы цифрасы эмнеге барабар?

ХУ- эки орундуу сан 10Х+У=Х+У+Х*У ; 9У=ХУ ; Х=9 жообу:9

87. Евклид орто мектебинин баскетбол боюнча кыздар тайпасынын үч оюнчусу төмөнкүдөй маектешип отурушат:

Алтынай: биздин футболкадагы бардык номурлар эки орундуу жөнөкөй сандар экендигин эми байкадым

Бурул: ал эми экөөңөрдүн футболкаңардын номурларын кошкондо, менин бул айда болуп өткөн туулган күнүмдүн датасы болуп саналат экен.

Касиет: Кызыктуу экен. Экөөңөрдүн футболкаңардын номурларынын суммасы менин бул айда боло турган туулган күнүмдүн датасы экен.

Алтынай: Ал эми силердин футболкалардын номурларынын суммасы – бүгүнкү күндүн датасы экен.

Касиеттин футболка номуру кандай?

Чыгаруу: жөнөкөй сандар : 11 ; 13 ; 17 ; Касиет 11 ; Алтынай 13 ; Бурул 17

Бурулдун туулган куну өтүп кеткен 11+13=24

Касиеттин туулган күнү боло элек 13+17=30

Бүгүнкү күн 11+17+28 жообу: Касиеттин футболкасынын номуру 11

88. Кеңдиги 40 фут, узундугу 1 миля болгон шоссе жабылган эле. Роберт жогорку сүрөттө көрсөтүлгөндөй жарым айланалардан турган жолду велосипед менен жүрүп өтөт. Эгерде ал саатына 5 миль ылдамдыкта жүрсө, бир миля жолду өтүү үчүн канча саат талап кылынат?
Эскертүү: 1 миля = 5280 фут
( деп алыңыз)

Ми́ля — жолдун узундугун эсептөө бирдиги
Фут — узундукту эсептөөчү англис чен бирдиги

Чыгаруу:

R=d:2=40:2=20 ; L=2*20*22/7=880/7 ; 5280:40=132 ; 132:2=66 ; S=66*880/7=8297,14(фут)=1.57 миля ; t=1.57/5=0.31 (саат) жообу: 0.31саат=18 минута

89. Чоӊ атасы чоӊ апасынан эки эсе, чоӊ апасы небересинен үч эсе, небереси күчүктѳн тѳрт эсе, күчүк мышыктан беш эсе, мышык чычкандан алты эсе күчтүүрѳѳк. Чоӊ атасы, чоӊ апасы, небереси, күчүгү, мышыгы чычкан менен бирге чамгырды (репка) сууруй алышат, бирок чычкан болбосо чыгара алышпайт. Канча чычкан өздөрү чогулуп чамгырды сууруй алышат?

Чыгаруу: чычкан-Х ; мышык-6Х ; күчүк-30Х ; небере-120Х ; чоң апа-360Х ; чоң ата-720Х

(720+360+120+30+6+1)Х=1 237 Х демек 1237 чычкан чогулуп чамгырды сууруй алышат

Жообу: 1237 чычкан

90. Насаатчылык программасына ылайык орто мектептерде окуган кээ бир алтынчы класстагы окуучуларга бирден тогузунчу класстын окуучусу дайындалып, ар бир ушундай түрдө дайындалган алтынчы класс окуучусу менен тогузунчу класс окуучусу жуп болуп эсептелет. Ар бир тогузунчу класстын окуучусуна бирден көп алтынчы класстын окуучусу дайындалып берилбейт. Эгерде бардык тогузунчу класстардын бөлүгү жупта иштешүү үчүн бардык алтынчы класстардын бөлүгүнө дайындалган болсо, анда жалпы алтынчы жана тогузунчу класстардын канча үлүшүндө бирге иштешүүчү жубу бар?

Чыгаруу: х- 9-класстардын окуучуларынын саны ; у- 6-класстардын окуучуларынын саны ; х+у- жалпы окуучулардын саны

; х : = жообу: 4/11 үлүшүндө жубу бар

91. Мирландын атасы жол тыгыны учурунда баласын мектепке мүнөттө жеткирет. Жол тыгыны болбогон учурда атасы машиненин ылдамдыгын дагы тезирээк айдап, аны мектепке мүнөттө жеткирет. Мектеп менен үйдүн ортосундагы аралык канча км?

Чыгаруу: v1= x ; v2=x+18 S=vt ; v1×t1=v2×t2

t1= 20 мин =20/60 саат =1/3 саат 1/3x=1/5(x+18) ; 2/15x=18/5 ; x=27

t2=1 2 мин = 12/60 саат =1/5 саат v1=27; v2= 27+18=45

S=? S=27×1/3=9 ; S=45×1/5=9 жообу: 9км

92.

Чыгаруу: Иван Царевич 6 катар эшиктин 1-3-5- эшиктерин ачып көрөт, бирөө ачылат. Эгер ачылбаса кийинкиде кайра эле ошол эшиктерди ачып көрөт, бирөө ачылат. Себеби мурда ачылгандарды жабат,мурдагы бекитилбеген эшикке коңшу эшикти ачат.

93.Жети эркек бала жана үч кыз баскетбол ойноп жатышат. Канча түрлүү жол менен 5 кишилик эки команда түзүлсө болот эгер ар бир командада минимум бир кыз болуш керек болсо?

; ; С=3*35=105

= ; С=3*35=105

; =1 ; С=21*1=21

С=105+105+21=231 жообу:231

94. 1, 2, 3 жана 4 цифралардан түзүлгөн төрт орундуу сандардын суммасын тапкыла. Мисалы: 1234, 1423, 2314.

Чыгаруу: n=1+2+3+4=10 ; P=4!=1*2*3*4=24 ; S=n*P=240 жообу: 240

95.Бир банканын ичинде толтура момпосуй бар, анын 54% кызыл момпосуй, 30% жашыл момпосуй, калган 16% көк момпосуй. Анан Атай банкадагы кызыл жана жашыл момпосуйдан бирдей санда чыгарып алды. Ушул себептен банкада калган момпосуйдун 20% көк момпосуй болуп калды. Анда эми банканын канча проценти кызыл момпосуй болуп калды?

Чыгаруу: кызыл 54%-х% алды; Жашыл 30%-х% алды; көк 16% кийин 20% болду;

кызыл %- ?

; у = 80 % ; 100%-80%=20% ; х=20%:2=10% ; 54%-10% =44 % жообу:44%