АКШнын түзүлүшү

АКШ.Биринчи америкалык революция

Курманалиев К. А.

16.02.15.

Cабактын максаты:

• Түндүк Америкада колониялардын негизделишин, жергиликтүү элдин колонизаторлор тарабынан эзүүнүн жолдорун аныктайбыз;
• Көз карандысыз граждандык согуштун себептерин, жүрүшүн тактайбыз;
• АКШнын түзүлүшүн,революциянын жыйынтыктарын талдайбыз;

• 1492-ж. Христофор Колумб мурунку АКШнын территориясына экинчи саякатында Пуэрто –Рико аралына биринчи жолу өзүнүн экспедициясы менен келип түшкөн.

• Хуан Понсе де Леон , Флоридага 1513 - жылы биринчи жолу сүзүп келген европалык болгон

• 1607 – ж. Түндүк Америкада ангиянын биринчии колониясы Елизавета Тюдор атынан – Виргиния деп аталган.
• XVII- XVIII кк. аралыгында Атлантика океанын чыгыш жээгинде англиянын 13 колониясы пайда болот

колониялисттердин турак жайы

Форт Джеймс.

Негизделген англиялык колониялардын хронологиясы

1607 –ж. Вирджиния (Джеймстаун) 1620 –ж. Массачусетс (Плимут жана Поселение бухтасы

Массачусетс) 1626 –ж. Нью-Йорк 1633 –ж. Мэриленд 1636 –ж. Род-Айленд 1636 –ж. Коннектикут 1638 –ж. Делавэр 1638 –ж. Нью-Гемпшир 1653 –ж. Түндүк Каролина 1663 –ж. Түштүк Каролина 1664 –ж. Нью-Джерси 1682 –ж. Пенсильвания 1732 –ж. Джорджия

Массачусеттс

Плимут

Колониялисттер

Пуритан-

Жеринен ажыраган дыйкандар

Кол өнөрчүлүктү билбеген кедейлер

Бошотулган кылмышкер-

дар

лер

Жергилктүү эли: ирокездер, алгонкиндер

• Келгиндер жергиликтүү индейлерден жүгөрү,пахта, тамеки, буурчак, ашкабак, баклажан, дарбыз, коон, бадраңды өстүргөндү үйрөнүшкөн.

Документүү материалды окугула.

• 1640-ж. кабыл алынган токтом эмне максатты көздөгөн?
• Англиялыктар кайсы кудай кабыл алганын айтып жатышат.?

“ Түндүк Американын англиялык колонияларынын элдеринин өкүлдөрү 1640-ж. индейлердин бүткүл жерин тартып алмакчы болушкан.

Алар төмөндөгүдөй токтом кабыл алышкан:

• Жер жана ага таандык болгондордун баары- кудайдыкы (Кабыл алынды)
• Кудай жерди же анын ар кандай бөлүгүн өзү тандаган элге бере алат. (Кабыл алынды)
• Биз анын таанымал эли блуп саналабыз. (Кабыл алынды)

“ Убактылуу чынжырча” методу

Англияга каршы колониялардагы калктын көтөрүлүштөрүнүн себептери:

метрополия менен конфликт

XVII – эркин соода жүргүзүүгө каршы мыйзам чыккан

Англия чийки сырьелорду ташып, даяр продукцияларды алып келген

Англиялык Парламент мануфактураларды ачууга тыюу салган

1763 – ж. Аллеган тоосу жакка жайгашууга тыюу салынган

1765-ж. герб салыгынын киргизилиши

1774-ж. сентябрда Филадельфияда Континенталдык I конгресс

1765-ж. “ герб жыйымы”

1773-ж. “Бостондук чай ичүү”

1775-ж. апрелде Филадельфияда Континенталдык II конгрес

Колоннистерге каршы нааразычылыктар

Конгресстер

Көз карандысыздык үчүн согуш

Кабыл алынган маанилүү документтер

Көз каранды эместик үчүн согуштун негизги окуялары

“ Куралдуу бейтараптык жөнүндөгү декларацияны” (1780)

1775-ж. 19-апрелде Лексингтон ,Конкордогу куралдуу кагылышуулар

1776-ж. 4-июлда конгресс “Көз каранды эместтик декларациясын” кабыл алган. Анын автору Томас Джеффрсон болгон.

1776-ж. Континенталдык конгресстин солдаттарды кызыктыруу үчүн мыйзамы

1775-ж. Бенджамин Франклин Континенталдуу конгресске “конфедрациянын статьяларын” сунуш кылды

1780-ж. француздар Түндүк Америкага 6 миң аскерин түшүрүшү

1787-ж. Филадельфияда штаттардын атайын өкүлдөрүнүн чогулушу АКШнын конституциясын кабыл алды.

1781-ж. бириккен америкалык жана француздук аскерлер Йорктаунда (Виргиния штаты) генерал Корнуоллис аскерлерине сокку урду

1791-ж.“укуктар жөнүндө билль”

1776 –ж. 4-июль

«Көз карандысыздык декларацисы»

кабыл алынды

(автор Т.Джефферсон ) –

АКШнын түзүлүшү

(«Көз карандысыздык күнү» – АКШда улуттук майрам)

Жэке менчикке жана

эркиндикке

кол тийбестик

Англиядан

бөлүнүү

зарылдыгы

Элге каршы

бийликти

кулатуу

Бардык адамдардын

бирдейлиги

15

“ Эки бөлүктүү күндөлүк” методу

I-топко:

Цитата

комментарий

• “ сервенттер же ак кабалдар”
• “ плантация”
• “ декларация”
• “ Бостодук чай ичүү”

II-топко:

Цитата

• “ фермер-дыйкан”
• “ федерация”
• “ герб жыйымы”
• “ конгресс”

комментарий

Бостондук чай ичүү

Күрөштүн башталышы

• 1765-ж. англиялык парламенттин герб жыйымын киргизиши абалды курчуткан. Бул жыйым боюнча ар бир соода иштери үчүн, газета чыгаруу, кулактандыруу жарыялаш үчүн, ар кандай документтерди жасаш үчүн салык төлөө киргизилген.

“ Көз каранды эместик декларациясынын” жоболору жалпы адамдык кандай мааниге ээ болгон?

“ Эгерде окуялардын жүрүшү кайсы бир элди башка эл менен болгон саясий байланышын үзүүгө жана калган державалар менен бирдей көз каранды эмес абалды ээлөөгө аргасыз кылса... анда адамзаттын пикирине карата болгон кадимки урмат анын бөлүнүп чыгышына түрткү болгон себептерди баяндоого аны милдеттендирет.

Биз төмөндөгү чындыктарды талашсыз деп эсептейбиз: бардык адам бирдей болууга жаралган жана алардын бардыгына Жараткандын тартып алгыс укуктарынын айрымдары энчилеп берилген, аларга өмүр эркиндик жана бактылуу болууга умтулуу кирет. Бул укуктарды камсыз кылуу үчүн адамдардын арасынан башкаруучулардын макулдугу менен адилеттүү бийлик түрүндөгү өкмөт түзүлгөн. Эгерде башкаруунун бул формасы алардын максаттары үчүн өлүмгө алып бара турган болсо, анда элдин аны өзгөртүүгө же жоюуга жана жаңы өкмөттү түзүүгө акысы бар.”

ЖОГОРКУ СОТ

ПРЕЗИДЕНТ

Сенат менен макулдашып дайындайт

КОНГРЕСС

Сенат

Президентти

шайлоочулар

Өкүлдөр

палатасы

Штаттардын закон

чыгаруу

палаталары

ШАЙЛООЧУЛАР

(Негрлер менен индейлердин укуктары болгон эмес). Аялдар, ак кедейлер шайлоо укугуна ээ болгон эмес

1.Талкууда өз оюмду коштум

7. Хронология-

лык таблицага жооп бердим

2. Класстер түзүүгө катыштым

Топтун ишине кошкон салымым

6.Цитаталарга коментарий бердим

3. Карта менен иштедим

5.Текст менен иштедим

4.Топко берилген суроолорго жооп бердим

Түндүк америкада биринчи колонияларды негиздегендер:

Англия

Франция

Голландия

Алгачкы колония ээлөөчүлөрдүн корабльга отурушу

Реконструкцияланган Түндүк Америкага алгачкы келген үч корабль

Джеймстаунду негиздеген Жон Смит болгон. Джеймстаундун 300–жылдыгына карата чыгарылган почта маркасы

Индейлердин Джеймстаунга чабуулуу

1620–Ж. американын жээгине корабль «Мэйфлауэр» 102 пуритандарды түшүргөн (отцов – пилигримов)

Виргинияда өздөштүрбөгөн жерлер ээленип Жаңы Англия деп атай башташкан. Борт “Майфлаурде” пуритандар өз ара келишип башында губернатор Джон Карвер башында турган өз алдынча буржуазиялык мамлекетти түзүүнү көздөй башташкан. Пуритандар ал жерди Жаңы Плимут деп аташып диний эркиндикти алып ички иштерин өз алдынча жүргүзүүнү каалашкан.

Чарбанын өнүгүшү:

• 1619–ж.тартып Африкадан негр–кулдарды алып келе башташкан.

Фермердик чарба

Өнөр жайы

Плантация

• Т үштүк жактарда жер ээлери күрүч, пахта жана тамеки өстүргөн кеңири плантацияларга ээ болушкан.
• Бул жакта плантаторлор негр кулдарды сатып алып арзан жумушчу күчүн пайдаланышкан.

Башкаруу системасы

Англиялык

король

Губернатор

Аткаруу

Сот

Мыйзам чыгаруу бийлиги

бийлиги

бийлиги

Жергиликтүү башкаруу системасы

Колониалдык ассамблея

Жогорку палата (Кеңеш)

Төмөнкү палата

Губернатор-лука шайла-нышкан

Эркектер гана шайланган

Жогорку мүлктүк ценз

1775 -1783-жж. Көз карандысыздык согушу

Англиялык колониялар

Англия

Адабияттар:

1. Американская революция XVIIIв. Практикум по новой истории. –Ч.1.-М.,1976

2. Американские президенты: 41 портрет.-Ростов-на-Дону.,1997

3. Аптекер Г.А. Американская революция 1763-1783.-М.,1962

4. Беррес Ричард. Документы американской революции: Декларация о независимости, Конституция США, Билль о правах.-Тверь, 1991

5. Война за независимость и образование США.-М.,1994

6. История США.-Т.1.-М.,1984

7. Политические партии в США в новое время.-М.,1981

8. Фурсенко А.А. Американская революция и образование США.-Л.,1978 

Негизги түшүнүктөр: федерация, конституция, индейлер, конгресс, декларация, герб жыйымы, “бостондук чай ичүү”,”квитрен”, “скваттер”, пуритандык фанатизм “сервенттер же ак кабалдар”,“америкалык феномен”, плантация

План

1. Түндүк Америкадагы Англиялык колониялар. Жергиликтүү элдердин социалдык жана чарбалык абалы

2. Колонизаторлордун салык саясаты. Жергиликтүү элдердин арасында көз карандысыздык идеялардын пайда болушу жана өнүгүшү

3. Түндүк Америкада көз карандысыздык үчүн согуштун башталышы. Биринчи жана Экинчи континенталдык конгресс.

4. Амеркика Кошмо Штатынын уюшулушу. Биринчи Америкалык революциянын жыйынтыгы