Альдегидтер мен кетондар

Сабақ мақсаты:

Химия сабақтарында оқушыларға АКТ элементтерін тиімді пайдаландыра отырып жаңа материалды өз беттерімен меңгерту, АКТ өқралдарын тиімділігіне байланысты сабақтар еркін қолдана білуін ескеру, химиялық білімін одан әрі дамыту, СТО әдістерін қолдана отырып өз ойларын еркін айта біліуге дағдыландыру, уақытты тиімді пайдалану, диалогтық әдістерді қолдана отырып, топтық, жұптық жұмыстар барысында сөздік қорын кеңейту және критериалды бағалау әдістері арқылы өздерін және сыныптастарын әділ бағалауды қалыптастыру

Сабақта қолданылған әдістер мен құрал - жабдықтар

• АКТ элементтері;
• Диалогтық әдіс;
• СТО элементтері;
• Топтық жұмыс;
• Критериалды бағалау;
• Жас ерекшеліктеріне сәйкес білім беру;
• Оқулықпен жұмыс;

• Интербелсенді тақта;
• Ноутбук, флешка;
• Постерлер;
• Калькулятор;
• Бояулар, сызғыш;
• Оқулық;
• Электронды оқулық

Сабақтың жоспары:

• Үй тапсырмасын тексеру; 10 минут
• Жаңа сабақ; 25 минут
• Жаңа сабақты бекіту; 7 минут
• Қорытындылу; 3 минут

І. Миға шабул

І топ

Гидроксил тобы бензол сақинасымен байланысқан органикалық қосылыстар

• Фенолдар дегеніміз не:
• Бір атомды фенолды басқаша қалай атайды;
• 1,4 дигидроксибензолдың кездисоқ (басқаша ) атауы қалай;
• Фенолдың азот қышықылымен әрекеттесуі барысында түзілетін сары түсті қопарылғыш заттың атауы қалай;
• Фенил радикалының формуласы қандай;

Карбол қышқылы

гидрохинон

Пикрин қышқылы

С 6 Н5

ІІ топ

• Фенолдардың құрамында қандай функционалдық топ болады;
• Фенолдың физикалық қасиеттерін ата;
• Изопропил бензолдан бензолды алу қандай әдіс арқылы жүреді;
• 1,2 дигидроксибензолдың кездисоқ (басқаша ) атау;
• Фенолды өндірісте неден алады;

Гидроксил ОН

Суда нашар еритін, өзіне тән иісі бар, улы кристалл зат

Кумолдық тәсіл

Пирокатехин

Тас көмір шайырынан

ІІ. Фенолдың алынуы мен химялық қасиеттерін жазыңыз

Сабақтың тақырыбы:

Карбонилді қосылыстар

Кетондар

Альдегидтер

СН3-СО-СН3 пропан он

НСОН метан аль

9.1. Альдегидтер мен кетондар

Слайд әзірлеу

9.2 Альдегидтердің қасиеттері

Құмырсқа альдегиді – өткір иісті газ, сірке альдегидінен бастап келесі мүшелері - сұйық, ал жоғарғылары - қатты заттар.

Молекулалық массасы өскен сайын балқу және қайнау температурасы артады.

Барлық альдегидтер органикалық еріткіштерде жақсы ериді.

Алғашқы мүшелері суда жақсы ериді.

• Қосылу реакциясы
• Тотығу реакциялары;
• Орынбасу реакциясы;
• Полимерлену реакциясы;
• Поликонденсация реакциясы:

Зертханалық тәжірибе

І топ

Сірке альдегидінің күміс оксидінің аммиактағы ертіндісімен әрекеттесуі

ІІ топ

Сірке альдегидінің мыс (ІІ) гидроксидімен әрекеттесуі

Сәйкестендіріңіздер

1. C Н 3 – C = O + Н 2 → C Н 3 – C Н 2 OH

| этанол H этаналь

3. CH 3 СОН + CI 2 → CICH 2 СОН + HCI

4.

2.

5.

6. С H 4 + O 2 → HCOH + H 2 O

А. Күміс айна реакциясы

Ә.Спирттерді тотықтыру

Б.Орынбасу реакциясы

В.Кучеров реакциясы

Г.Гидрлену реакциясы

Ғ.Метанды тотықтыру

Жауабы: 1-г,2-а,3-б,4-в,5-ә,6-ғ

Жеке өкілдері ( кестеге толтыру )

І топ

Атауы

Құмырсқа альдегиді

Формуласы

Физикалық қасиеті

Алынуы

қолданылуы

ІІ топ

Атауы

Формуласы

Сірке альдегиді

Физикалық қасиеті

Алынуы

қолданылуы

Венн диаграммасы

Жаттығулар орындау

І топ. Практикалық өнімі 40 пайыз болса, 25г формальдегид алу үшін қанша граммметанол жұмсау керек ; (10,7г)

ІІ топ. Құмырсқа альдегидінкүміс оксидімен тотықсыздандырғанда, 2г күміс түзіледі. Альдегидтің қандай массасы тотыққан ; (0,28г)

Сұраққа жауап беру.

а. Карбонилді қосылыстар дегеніміз не?

ә. Альдегидтерді қандай әдістермен алады?

б. Альдегидтер мен кетондар деп қандай қосылыстарды айтады? Мысал келтіру.

в. Альдегидтерге қандай химиялық реакциялар тән?

г. Алдегидтердің қолданылу салаларын ата?

Бағалау: Топ басшылары

Үйге тапсырма: §9.1. 9.2. №11 жаттығулар.

23 кесте. 17-19 сызбанұсқа