Алгоритмди окуп уйронуу

Алгоритм – бул белгилүү бир маселени чечүү үчүн аткарылуучу иш-аракеттердин так жана ырааттуу тизмеси.

Көнүгүүлөр

1. Үч сандын орточо арифметикалык маанисин эсептеген сызыктуу алгоритм жазыңыз.

a = float(input("Биринчи санды киргизиңиз: "))

b = float(input("Экинчи санды киргизиңиз: "))

c = float(input("Үчүнчү санды киргизиңиз: "))

ortoсho = (a + b + c) / 3

print("Орточо арифметикалык мааниси:", ortocho)

2. Киргизилген сан оң, терс же нөл экенин аныктаган тармактануу алгоритмин түзүңүз.

san = float(input("Санды киргизиңиз: "))

if san 0:

print("Бул сан оң.")

elif san

print("Бул сан терс.")

else:

print("Бул сан нөлгө барабар.")

3. 1ден 100гө чейинки жуп сандарды чыгарган кайталануучу алгоритм жазыңыз.

i = 2 # Жуп сандар 2ден башталат

while i

print(i)

i = i + 2 # Кийинки жуп санга өтүү

4. Киргизилген үч сандын эң кичинесин табуу үчүн тармактануу алгоритмин блок-схема түрүндө түзүңүз.

a = float(input("Биринчи санды киргизиңиз (a): "))

b = float(input("Экинчи санды киргизиңиз (b): "))

c = float(input("Үчүнчү санды киргизиңиз (c): "))

# Эң кичине санды табуу (тармактануу менен)

if a

min_san = a

elif b

min_san = b

else:

min_san = c

print("Эң кичине сан:", min_san)

5. Берилген санды 2ге, 3кө жана 5ке бөлүнүштүүлүгүн текшерүү үчүн тармактануу алгоритмин түзүңүз.

(Мисалы: 15 саны - 3кө жана 5ке бөлүнөт, 2ге бөлүнбөйт)

n = int(input("Санды киргизиңиз: "))

if n % 2 == 0:

print("Сан 2ге бөлүнөт.")

else:

print("Сан 2ге бөлүнбөйт.")

if n % 3 == 0:

print("Сан 3кө бөлүнөт.")

else:

print("Сан 3кө бөлүнбөйт.")

if n % 5 == 0:

print("Сан 5ке бөлүнөт.")

else:

print("Сан 5ке бөлүнбөйт.")

6. Киргизилген сандын факториалын эсептөөчү кайталануучу алгоритм түзүңүз.

(Мисалы: 5! = 1 * 2 * 3 * 4 * 5 = 120)

n = int(input("Санды киргизиңиз: "))

faktor = 1 # Баштапкы мааниси

for i in range(1, n + 1):

faktor *= i # Факториалды эсептөө

# Натыйжаны чыгаруу

print(f"{n}! = {faktor}")

7. Фибоначчи сериясынын биринчи n мүчөсүн чыгаруучу алгоритм жазыңыз.

(Фибоначчи сериясы: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ...)

n = int(input("Фибоначчи сериясынын канча мүчөсүн чыгаралы? "))

# Баштапкы эки мүчө

a, b = 1, 1

# Фибоначчи мүчөлөрүн чыгаруу

for i in range(n):

print(a, end=' ')

a, b = b, a + b

8. Киргизилген үч бурчтуктун тең капталдуу, тең жактуу же ар түрдүү жактуу экенин аныктоочу тармактануу алгоритмин түзүңүз.

# Колдонуучудан үч капталдын узундугун алуу

a = float(input("a капталынын узундугу: "))

b = float(input("b капталынын узундугу: "))

c = float(input("c капталынын узундугу: "))

# Үч бурчтук шартын текшерүү (үч каптал бири-бирине жараша болуш керек)

if a + b c and a + c b and b + c a:

# Үч бурчтуктун түрүн аныктоо

if a == b == c:

print("Бул тең жактуу үч бурчтук.")

elif a == b or a == c or b == c:

print("Бул тең капталдуу үч бурчтук.")

else:

print("Бул ар түрдүү жактуу үч бурчтук.")

else:

print("Мындай үч бурчтук болушу мүмкүн эмес!")

9. 1ден n ге чейинки сандардын ичинен жөнөкөй сандарды табуучу алгоритм түзүңүз.

(Жөнөкөй сан - 1 жана өзүнө гана бөлүнгөн сан)

# Колдонуучудан n алуу

n = int(input("n санын киргизиңиз: "))

print(f"1ден {n}ге чейинки жөнөкөй сандар:")

for i in range(2, n + 1):

is_prime = True

for j in range(2, int(i**0.5) + 1): # оптималдаштырылган текшерүү

if i % j == 0:

is_prime = False

break

if is_prime:

print(i, end=' ')

10. Киргизилген сандын цифраларынын суммасын эсептөөчү алгоритм түзүңүз.

(Мисалы: 123 үчүн жооп 6 болот, себеби 1+2+3=6)

# Колдонуучудан сан алуу

n = int(input("Санды киргизиңиз: "))

# Терс сандар үчүн оң кылып алабыз

n = abs(n)

summa = 0 # Сумманын баштапкы мааниси

while n != 0:

digit = n % 10 # Акыркы цифраны алуу

summa += digit # Суммага кошуу

n = n // 10 # Акыркы цифраны алып салуу

print("Цифраларынын суммасы:", summa)

11. Эки сандын эң чоң жалпы бөлүүчүсүн (ЭЧЖБ) табуучу алгоритм түзүңүз.

(Мисалы: 12 жана 18 үчүн ЭЧЖБ = 6)

# Колдонуучудан эки сан алуу

a = int(input("Биринчи санды киргизиңиз: "))

b = int(input("Экинчи санды киргизиңиз: "))

# Евклид алгоритми

while b != 0:

a, b = b, a % b

print("Эки сандын ЭЧЖБсы:", a)

12. 1ден n ге чейинки так сандардын орточо арифметикалык маанисин эсептөөчү алгоритм жазыңыз.

# Колдонуучудан n алуу

n = int(input("n санын киргизиңиз: "))

summa = 0

count = 0

# Так сандарды текшерүү жана кошуу

for i in range(1, n + 1):

if i % 2 != 0:

summa += i

count += 1

# Орточо арифметикалык маанини эсептөө

if count 0:

average = summa / count

print("Так сандардын орточо арифметикалык мааниси:", average)

else:

print("Так сандар табылган жок.")

13. Киргизилген жылдын узак жыл экенин текшерүүчү тармактануу алгоритмин түзүңүз.

(Узак жыл - 4кө бөлүнөт, 100гө бөлүнбөйт, бирок 400гө бөлүнүшү керек)

# Колдонуучудан жылды алуу

y = int(input("Жылды киргизиңиз: "))

# Узак жылды текшерүү

if y % 4 == 0:

if y % 100 != 0 or y % 400 == 0:

print(f"{y} жылы узак жыл.")

else:

print(f"{y} жылы узак жыл эмес.")

else:

print(f"{y} жылы узак жыл эмес.")

14. n катардан турган тең жактуу үч бурчтукту жылдызчалар менен чийүүчү кайталануучу алгоритм түзүңүз.

(Мисалы: n=3 үчүн:

*

***

*****)

# Колдонуучудан n алуу

n = int(input("Тең жактуу үч бурчтуктун бийиктигин киргизиңиз (n): "))

# Катарларды чыгаруу

for i in range(1, n + 1):

# Ар бир катар үчүн босутууну эсептөө

spaces = n - i

# Босотууларды чыгарыңыз

print(" " * spaces, end="")

# Жылдыздарды чыгарыңыз

print("*" * (2 * i - 1))

15. Киргизилген сөздүн палиндром экенин текшерүүчү алгоритм түзүңүз.

(Палиндром - эки жагынан окуганда бирдей болгон сөз. Мисалы: "ата", "комок")

# Колдонуучудан сөздү алуу

word = input("Сөздү киргизиңиз: ")

# Сөздү төмөнкүдөй текшерүү

if word == word[::-1]:

print(f"'{word}' сөзү палиндром.")

else:

print(f"'{word}' сөзү палиндром эмес.")