Алкандардын химиялык касиети

Алкандардын физикалык жана химиялык касиеттери

.

Психологиялык тест

Психологиялык тест

Al 2 O 3

CO 2

H 2 S

NaOH

CH 4

C 2 H 6

C 2 H 5 OH

HCl

K 3 PO 4

• Органикалык заттар комуртектин бирикмелери
• Д.И.Менделеев органикалык заттардын тузулуш теориясын тузгон
• Метан алкандардын биринчи окулу
• Циклдык тузулуш- ачык чынжырлуу дегенди тушундурот
• Комуртек мезгилдик системадан 5-группадан орун алган
• Органикалык заттар 2 ге болунот

  CO 2 + 2H 2 O  C 5 H 12 + 8O 2   ––  5CO 2 + 6H 2 O  " width="640"

Куйуу

Алкандар абада куйгузгондо куйот, натыйжада суу, комур кычкыл газы жана коп олчомдо жылуулук болунуп чыгат.

  CH 4 + 2O 2   ––  CO 2 + 2H 2 O  C 5 H 12 + 8O 2   ––  5CO 2 + 6H 2 O 

Орун алмашуу реакциясы – бул алкандардагы С _ Н байланышынын узулушу менен журуучу реакция.

СН 4 + Cl 2 hv CH 3 Cl + HCl

Хлорметан, же

Хлордуу метил

СН 3 Cl – газ, онойлук менен кысылат, чон сандагы жылуулукту синирет. Муздатуучу аппараттарда колдонулат.

СН 3 Cl + Cl 2 hv CH 2 Cl 2 + HCl

Дихлорметан,

же хлордуу

метилен

СН 2 Cl 2 – пластиктерди клейлоодо эриткич катары

колдонулат.

СН 2 Cl 2 + Cl 2 hv CHCl 3 + HCl

Трихлорметан

же хлороформ

СН Cl 3 – хлороформ, туссуз, даамдуу, учма, суюктук:

• фреон хладагенттерди ондуруудо;
• фармакология ондурушундо эриткич катары;
• пестицид жана боекторду ондуруудо

СНCl 3 + Cl 2 hv CCl 4 + HCl

Тетрахлорметан,

( тортхлоруу

комуртек )

• С Cl 4 - эриткич катары колдонулат (майлар, чайыр, каучук ондуруудо);
• фреондорду алууда, медицинада.
• Бронетехникада от очуруучу заттарды толтуруучу каражат катары

Алкандарды 140°С суюлтулган

(10%туу) азот

кислотасынын жардамында нитрлоо

Реакциясы журот-бул реакция

М.И.Коновалов

реакциясы деп аталат.

СН 4 + HO-NO 2 = CH 3 -NO 2 + H 2 O

Катализатордун жардамында ысытуудан углеводороддор изомерлешуу реакциясына кирип, татаал алканды пайда кылат.  

CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 AlCl3 CH 3 -CH-CH 3

CH 3

n- бутан 2-метил пропан

Давыдова Н.Г.

Температураны 500°С жогорулатканда алкандарда комуртек атомунун байланышы узулот.

C 10 H 22 C 5 H 12 +C 5 H 10

C 10 H 22 C 4 H 10 + C 6 H 12

Бул процесс термикалык крекинг

деп аталат. (англ. tocrack – «ажыроо»).

температуранын жогорулашы менен алкандар комуртек жана суутекке чейин ажырайт. Бул процесс пиролиз деп аталат. Алкандарда метанга гана тиешелуу.

СН 4 = С+2Н 2

Ысытылган платина же никель катализаторунун натыйжасында алкандарда дегидрлоо реакциясы журот.

C 3 H 8 = C 3 H 6 + H 2

СН 4 +Н 2 O CO +3 H 2

Алкандардын суу буусу менен болгон реакциясы конверсия деп аталат. Ал жогорку температурада 1000 С журот.

• Алкандарга кайсы реакция муноздуу?

Туура жоопту танда

верно

неверно

пиролиз

кошулуу

неверно

верно

гидрлоо

Орун алмашуу

верно

неверно

полимерлешуу

конверсия

«Олукторду тирилтууго болот»- деген окумуштууну белгиле.

неверно

неверно

Н.Н. Семёнов

Н.Н. Зинин

верно

неверно

М.И. Коновалов

А.М. Бутлеров

Оз калоосу менен тапшырманын бироосун

тандагыла:

• Метандын химиялык касиети боюнча генетикалык чынжырча туз (3-4 звено).
• 2. Алкандардын кайсы галоген туундусу анестезиялык каражат катары колдонулат