Сабақ жоспары
| Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 3.3.Гидросфера Күні: Сынып: 7 Мұғалім аты – жөні: Естаев Ахатбек Отарбайович |
| Сабақ тақырыбы | Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері |
| Оқу мақсаты | 7.3.3.5. Мұхит суының қасиеттеріне әсер ететін факторларды анықтайды.
|
| Сабақ мақсаты | Барлық оқушылар: Оқушылардың басым бөлігі: Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттерінің ерекшеліктерін сипаттайды, топтастырады, жинақтайды Кейбір оқушылар: |
| Бағалау критерийі | |
| Тілдік мақсаттар | Талқылау бойынша: Дүниежүзілік мұхит суының температурасы мен тұздылығы туралы мәтінді оқып, жұппен, топпен талқылайды. (оқылым, айтылым) Жазылым бойынша: |
| Құндылықтарға баулу | Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері туралы кеңінен мәлімет бере отырып, суды қорғауға тәрбиелеу. Оқушылардың дүниежүзілік мұхит туралы түсініктерін кеңейту. Олардың маңызын түсіну.
|
| Пәнаралық байланыс | Мухит суынын курамындагы туздылыгын көрсету арқылы химия пәнімен байланыс.математика биология |
|
| 7.3.3.3 –Дуниежузилик мухиттын курамын. Географиялык жагдайын сипаттай алады; 7.3.3.4 – мухит жане онын курамдас боликтерин биледи жане картадан корсете алады. |
| Сабақ барысы |
| Сабақтың жоспарланған кезеңі | Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері | Ресурстар |
| Сабақтың басы 5 мин | Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың зейінін сабаққа аударып, жаңа сабаққа қатысты үш сөз жазылған қима қағаздарды таңдату арқылы үш топқа бөлемін. | Гидросфера,Мұхит,Қасиет сөздері жазылған қима қағаздар |
| 5 мин | Мұғалім оқушылардың ойларын қозғау мақсатында қолдарындағы жазулардың бір – бірімен қандай байланысы бар екенін бірге талқылап, жаңа сабақтың тақырыбын анықтайды. Әдісі: Ой қозғау Мұғалім сабақ барысында оқушылардың не істеу керектігін айтып, бағыт – бағдар береді, бағалау критерийлерімен таныстырады. | Слайд көрсету |
| Сабақтың ортасы 25 мин | Тапсырма: «Археологтан сұхбат ал» Мәтінмен танысып, жұппен және топпен талқылайды; Бір оқушы тілші болып, бірнеше сұрақтарды әр топтағы оқушыларға қояды. Олар археолог рөлінде жауап береді. Әдісі: «Интервью» Тапсырма: Жаңа сабақты бекіту сұрақтарына жауап береді. Сұрақтар: Мұхит суының басты қандай қасиеттері бар? Оның ерекшелігін сипаттап бер? Мұхит суының температурасы, тұздылығы әр түрлі болып келеді? Мұхит суында қандай еріген химиялық заттар бар? Әдісі: Крестиктер мен нөлдіктер | Микрофон, слайд, крестиктер мен нөлдіктер салынған плакат. |
| Сабақтың соңы 10 мин | Кері байланыс: Бес саусақ әдісі | «Бес саусақ» кері байланыс парағы, бағалау парақтары |
| Саралау | Бағалау | Денсаулық және қауіпсіздік техникасы |
| Барлығы: Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері туралы білді Басым бөлігі: Жұппен, топпен мәтінді талқылау арқылы сұрақтарға жауап тапты. Кейбір оқушылар: Зерттеу сұрақтарын негізге ала отырып, дәлелдер тауып, мәліметтерге баға берді. | «Екі жұлдыз, бір тілек» | Сыныптағы санитарлық – гигиеналық ережелерді сақтау. АКТ (интерактивті тақта) жұмыстарының пайдалану ережесі. Оқушылардың өзара қатынасын үнемі бақылау. |
Бекітемін
Күні:
Сыныбы: 10.
Пәні: География.
1.Сабақтың тақырыбы: Гидросфера және дүниежүзілік су ресурстары. Су айналымы.
2.Сабақтың түйінді мақсаттары және оқыту талабына қол жеткізу тәртібі: Оқушылар Жердің су қабығы Гидросфера екенін біледі. Су туралы мәліметтер алады.
3.Белсенді сабақ беру тәсілдері мен сабақтағы жұмыс түрі: жеке жұмыс,топтық жұмыс.
4.Сабақтың нәтижесі: Білу: Гидросфера қандай құрамдас бөліктерден тұратынын біледі. Түсіну: Судың басты қасиеттерінің табиғаттағы маңызын түсінеді. Қолдану: Оқулық мәтінін пайдаланып, табиғаттағы су айналымының сызбасын құрастыра алады. Талдау: Гидросфераның құрамдас бөліктерінің жаңару кезеңдеріне кесте бойынша талдау жасай алады. 5.Өзіне оқыту үшін бағалау кіретін бағалау: критерий бойынша бағалау.
6.Жоспарлау барысында әр оқушының сұраныс-талабын есепке алу: Мақсаттардың орындалуы үшін оқушыларға қолдау, көмек көрсетемін. 7.Реурстар мен жабдықтар: оқулық, карта, постер,суреттер, интернет материалдары.
Сабақ барысы
| Уа-қыт | Бөлім | Мұғалім іс-әрекеті | Оқушылар іс-әрекеті |
| 5 мин | Кіріспе | 1.Психологиялық ахуал қалыптастыру үшін мұғалім оқушылармен амандасады, сергіту сәтін жасайды 2. Мұғалім сыныпты қима қағаздар арқылы топқа бөледі. 3. Атмосфера және климат тақырыбы бойынша қорытынды тест алады. | 1.Оқушылар сергіту сәтін жасайды,топтарға бөлінеді. 2. Оқушылар Атмосфера және климат тақырыбы бойынша қорытынды тест тапсырады. |
| 10 мин | Тұсаукеср | 1. Мұғалім оқушылармен бірге жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындайды. 2.Тақырып айқындағаннан кейін мұғалім оқушыларға мәтінмен танысып шығуға тапсырма береді. 1топ: Гидросфера және оның құрамдас бөлктері. 2топ: Судың қасиеттері 3топ: Табиғаттағы су айналымы тақырыптары бойынша постер жасап қорғайды | 1.Оқушылар жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын берілген сұрақтарға жауап бере отырып, айқындайды. 2.Топтар өз тақырыбы бойынша картамен, постер жасап, қорғайды.
|
| 25 мин | Негізгі бөлім
| 1. Галереяға саяхат әдісі бойынша топтар табиғаттағы су айналымының сызбасын құрастырады. 2.Мұғалім 5-кесте бойынша Гидросфераның құрамдас бөліктерінің жаңару кезеңдеріне талдау жасауды тапсырады.
| 1. Топтар дүниежүзілік су айналымының сызбасын құрастырады. 2. Оқушылар 5-кестені талдайды. |
| 5 мин | Қорытынды | 1. Мұғалім сабақты қорытындылайды. 2.Үйге тап-ма: 1) §11 оқу. Өздерің тұратын аудандағы су көздеріне адам әрекетінен қандай өзгерістер болуда. Эссе жазу. | 1.Оқушылар критерий бойынша бірін-бірі бағалайды. 2.Оқушылар смайликтер арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс жасайды. |
Қосымша
Атмосфера және климат тарауы бойынша қорытынды тест.
1. Жер бетінің ең төменгі темепратурасы байқалады
А) Гренландия аралында
В) Исландия аралында
С) Экваторда
D) Географиялық полюстерде
Е) Мұхит түбінде
2. Тропосферадағы су буы ..... пайда болады
А) өзен және батпақ суларының булануынан
В) мұхит суларының булануынан
С) жер асты суларынан
D) су қоймалары мен көлдердің булануынан
Е) ауаның өзінен
3. 30-шы ендіктен экваторға қарай соғатын желдер
А) торнадо
В) самум
С) пассаттар
D) муссон
Е) бриз
4. Желдің бағытын қадағалайтын құрал
А) термометр
В) флюгер
С) анероид
D) барограф
Е) анемометр
5. Атмосфера қысымы төмен жерлер
А) теңіз жағасында
В) тау жоталарында
С) жазықтарда
D) аласа тауларда
Е) биік тауларда
6. Ауа райы ауысуының алғашқы нышандары
А) ауа мөлшерінің өзгеруі
В) бұлттар
С) ауаның және температураның өзгеруі
D) температураның өзгеруі
Е) желдің бағыты мен қысымның өзгеруі
7. Жер бетінде тұрақты желдердің пайда болуы
А) Жоғарғы және төменгі қысымның болуынан
В) Ауа массаларының қозғалуынан
С) Жыл мезгілдерінің ауысуынан
D) Жер өз осі бойынша айналуынан
Е) Күннің түсуінен
8. Маусымдық желдер
А) Шығыс желдер
В) Батыс желдер
С) Пассаттар
D) Муссондар
Е) Бриздер
9. Ауа райын болжайтын адамдар
А) Гидрологтар
В) Геологтар
С) Экологтар
D) Синоптиктер
Е) Гляциологтар
10. Жоғарғы қысым белдеуінен экваторға қарай соғатын желдер
А) муссон
В) цунами
С) бриз
D) пассат
Е) батыс желдер
11. Тропосфераның ең қалың жері
А) солтүстік полюсте
В) полюс үстінде
С) қоңыржай ендікте
D) тропиктік ендікте
Е) экватор үстінде
12. Жыл бойы ауа температурасы жоғары жауын-шашын мол жауатын белдеу
А) тропиктік
В) қоңыржай
С) полярлық
D) экваторлық
Е) субтропиктік
13. Жер бетінің әр шаршы сантиметріне ауа қабатының түсіртеін салмағы
А) шамамен 1кг 800г
В) шамамен 1кг 33г
С) шамамен 1кг 50г
D) шамамен 2кг 200г
Е) шамамен 1кг 500г
14. Әр түрлі ауа массаларының арасындағы өтпелі аймақтар
А) циклон
В) атмосфералық фронт
С) антициклон
D) ауа массалары
Е) ылғалдану коэфициенті
15. Жыл бойы бағытын екі рет өзгертіп отыратын жел
А) муссон
В) цклон
С) антициклон
D) цунами
Е) бриз
16. Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы жылы ағыс
А) Гвиана
В) Оңтүстік пассат
С) Калифорния
D) Гольфстрим
Е) Лабрадор
17.Желдің пайда болуының басты себебі
А) мұхит ағысы
В) жер шары қыртысының қозғалуы
С) атмосфера қысымының өзгеруі
D) космостық сәулелер
Е) жер сілкіністер мен вулкандар
18. Ылғалдану коэфициенті – бұл ....
А) буланудың температураға қатынасы
В) жылдық жауын-шашын мөлшерінің булануға қатынасы
С) жылы және суық күндердің қатынасы
D) мұндай коэфициент болмайды
Е) жауын-шашынды күндердің ашық күндерге қатынасы
19. Тәуліктегі ауа құбылысы
А) ауа райы
В) жергілікті желдер
С) климат
D) жауын- шашын
Е) ауа массалары
20.Ауа массаларының негізгі типтері.
А) субарктикалық, қоңыржай
В)арктикалық, қоңыржай
С)тропиктік, субтропиктік
Д)қоңыржай, субарктикалық
Е)тропиктік, субэкваторлық
Бекітемін
Күні:
Сыныбы: 10.
Пәні: География.
1.Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзілік мұхит.
2.Сабақтың түйінді мақсаттары және оқыту талабына қол жеткізу тәртібі: Оқушылардың дүниежүзілік мұхит туралы түсініктерін кеңейту. Олардың маңызын түсіну.
3.Белсенді сабақ беру тәсілдері мен сабақтағы жұмыс түрі: жеке жұмыс,топтық жұмыс.
4.Сабақтың нәтижесі: Білу: Дүниежүзілік мұхит пен оның бөліктерімен танысады, ол туралы түсініктерін кеңейтеді. Түсіну: Мұхит суының басты қасиеттері мен таралу заңдылықтары туралы түсінеді. Қолдану: Дүниежүзінің физикалық картасынан мұхиттардың ең терең жерлері мен теңіздерін, шығанақтары мен бұғаздарын таба алады Талдау: Мұхит суының қозғалыстарына талдау жасай алады. 5.Өзіне оқыту үшін бағалау кіретін бағалау: критерий бойынша бағалау.
6.Жоспарлау барысында әр оқушының сұраныс-талабын есепке алу: Мақсаттардың орындалуы үшін оқушыларға қолдау, көмек көрсетемін.
7.Реурстар мен жабдықтар: оқулық, карта, постер
| Уа-қыт | Бөлім | Мұғалім іс-әрекеті | Оқушылар іс-әрекеті |
| 5 мин | Кіріспе | 1.Психологиялық ахуал қалыптастыру үшін мұғалім оқушылармен амандасады, сергіту сәтін жасайды 2. Мұғалім сыныпты қима қағаздар арқылы топқа бөледі.
| 1.Оқушылар сергіту сәтін жасайды,топтарға бөлінеді. |
| 10 мин | Тұсаукеср | 1. Мұғалім оқушылармен бірге ребус шеше отырып, жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындайды. 2.Тақырып айқындағаннан кейін мұғалім оқушыларға мәтінмен танысып шығуға тапсырма береді. 1топ: Дүниежүзілік мұхит және оның бөліктері 2топ: Мұхит суының қасиеттері 3топ: Мұхит суының қозғалыстары | 1.Оқушылар жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын берілген сұрақтарға жауап бере отырып, айқындайды. 2.Топтар өз тақырыбы бойынша картамен, постер жасап, қорғайды.
|
| 25 мин | Негізгі бөлім
| 1. Мұғалім жаңа сабақта алған мағлұматтар негізінде кеңейтілген тапсырмалар береді. 1) Кескін картамен жұмыс.Кескін картаға «Жер шарындағы мұхиттар мен оның бөліктерін» түсіру. 2) Мына мұхиттың бөліктерін карта бойынша анықтаңдар, көрсетіңдер: Тынық мұхиттың ішкі теңіздерін Атлант мұхитының шығанақтарын Ең ірі бұғаздарды Солтүстік мұзды мұхиттың шеткі теңіздерін
3) Кестемен жұмыс (қосымша 1) | 1. Оқушылар берілген тапсырмаларды орындауға тырысады. Орындалу дәрежесіне қарай топ бапсшысы критерий бойынша өз тобының мүшелеріне тиісті бағасын береді. |
| 5 мин | Қорытынды | 1. Мұғалім сабақты қорытындылайды. 2.Үйге тап-ма: 1) §12 оқу. | 1.Оқушылар смайликтер арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс жасайды. |
Қосымша 1
Дүниежүзілік мұхиттарға қысқаша түсініктеме
| Мұхиттың аты | Ұғымдар мен түсініктер | Географиялық объектілер
| Есімдер
| Анықтама материалдары |
|
Тынық мұхит - барлық мұхиттар ішіндегі ең үлкені әрі ең тереңі
|
Географиялық орны, материктік беткейі, қазан-шұңқырлары, мұхит түбі жоталары, «Тынық мұхиттық отты шеңбер», тайфун, пассат, муссон.
|
Теңіздер: Беринг, Охот, Жапон, Сары, Шығыс – Қытай, Оңтүстік – Қытай, Коралл, Фиджи, Тасмания, Амундсен, Белинсгаузен. Шығанақтар: Аляска, Колифорния. Аралдар: Алеут, Курил, Сахалин, Жапон, Филлипин, Жаңа Гвинея, Жаңа Зеландия, Пасха, Галапагос, Гавай. Түбектер: Камчатка, Корея, Малакка. Бұғаздар: Магелан, Дрейк, Беринг. Мұхит түбі жоталары: Шығыс Тынық мұхиттық, Оңтүстік Тынық мұхиттық.Қазаншұңқырлар: Оңтүстік, Солтүстік-Шығыс. Ағыстар: Солтүстік пассат, Оңтүстік пассат, Пассат-аралық ағыстар, Куросио, Солтүстік Тынық мұхиттық, Колифорния, Перу, Батыс желдер. |
Ф.Магелан, Дж.Кук, Ж.Ф. Крузинштейн, С.О.Макаров және т.б.
|
Көлемі – 178,6 млн км3. Су көлемі – 710,36 млн км3. Орташа терңдігі – 3980 м. Ең терң жері – 11022 м. Су бетінің орташа температурасы – +18,10С. Орташа тұздылығы – 36,6 ‰. Басты қазан-шұңқырлары-16.Су асты жоталары – 6. Шұңғымалар (6000 м.терең) – 14. Теңіздер – 13. |
| Атлант мұхиты – мұхиттар ішіндег ең созылыңқысы және ең ерте игерілген. | Литосфералық плиталардың қозғалуы, мұхит ортасы жоталары, айсбергтер, курорт шаруашылығы | Теңіздер: Норвегия, Солтүстік, Балтық, Жерорта, Кариб. Шығанақтар: Бискай, Гвиней, Мексика. Аралдар: Гренландия, Исландия, Ұлыбритания, Ирландия, Жасыл мүйіз, Үлкен Антил, Кіші Антил, Бермуд. Түбектер: Скандинав, Пиреней. Бұғаздар: Гибралтар. Мұхит түбі жоталары: Солтүстік және Оңтүстік жоталары. Ағыстар: Гольфстрим, Солтүстік- Атлант, Лабрадор, Канар, Бенгал, Бразилия, Батыс желдер. | Х. Колумб, А.Аламинос, Б.Франклин, Ж.Пикар және «Челенджер» ғылыми-зерттеу экспидициясы | Көлемі - 91,62 млн км3. Су көлемі – 330 млн км3. Орташа тереңдігі – 3600 м. Ең терең жері – 8742 м. Су бетінің орташа температурасы - +16,50С. Орташа тұздылығы – 37,5 ‰. Басты қазан-шұңқырлары – 15. Су асты жоталары – 6. Шұңғымалар – 2. Теңіздер – 9. |
|
Үнді мұхиты – ең жылы әрі ең тұзды мұхит |
Муссон, Мұхит жыланы, мұнаймен ластануы |
Теңіздер: Қызыл, Аравия,. Шығанақтар: Парсы, Бенгал, Үлкен Австрия. Аралдар: Мадагаскар, Шри-ланка, Кергелен, Мальдив, Сейшел. Түбектер: Аравия, Үндістан, Сомали. Бұғаздар: Мозамбик, Аден, Баб-эль-мандеб. Ағыстар: Муссон, Сомали, Батыс желдер. |
Гипал, Васко да Гамма, Ахмад ибн Маджат. |
Көлемі – 76,17 млн км3. Су көлемі – 282,65 млн км3. Орташа тереңдігі – 3710 м. Ең терең жері – 7729 м. Су бетінің орташа температурасы - +170С. Орташа тұздылығы 36,5‰. Басты қазан-шұңқырлары – 10. Су асты жоталары – 11. Шұңғымалар – 1. Теңіздер – 5 |
| Солтүстік Мұзды мұхит – мұхиттар ішіндегі ең кішісі әрі ең суығы. | Арктика, поляр станциясы, дрейв, торос, «құс базары», «ауа райы асханасы». Солтүстік теңіз жолы | Қазаншұңқырлар: Канада, Нансен. Жоталар: Гаккел, Ломоносов, Менделеев. Теңіздер: Чукот, Шығыс-Сібір, Лаптевтер, Карск, Баренц, Ақ, Гренландия, Баффин6 Бофорт. Аралдар: Элемир, Арктикалық Канада архипелагы, Солтүстік Жер, Жаңа Сібір, Жаңа Жер, Шпицберген. | М.В.Ломоносов, В.Баренц, Д..Я.Лаптевтер, Н.Норденшельд, Ф.Нансен, В.А.Русанов, Г.Я.Седов, С.О.Макаров, О.Ю.Шмидт | Көлемі – 14,75 млн км3. Су көлемі – 18,1 млн км3. Орташа тереңдігі – 1220 м. Ең терең жері – 5527 м. Су бетінің орташа температурасы - +1,20С. Орташа тұздылығы - 30‰. Басты қазан-шұңқырлары – 7. Су асты жоталары – 3. Шұңғымалар – жоқ. Теңіздер - 9. |
Бекітемін
Күні:
Сыныбы: 10.
Пәні: География.
1.Сабақтың тақырыбы: Гидросфера және дүниежүзілік су ресурстары. Су айналымы.
2.Сабақтың түйінді мақсаттары және оқыту талабына қол жеткізу тәртібі: Оқушылар Жердің су қабығы Гидросфера екенін біледі. Су туралы мәліметтер алады.
3.Белсенді сабақ беру тәсілдері мен сабақтағы жұмыс түрі: жеке жұмыс,топтық жұмыс.
4.Сабақтың нәтижесі: Білу: Гидросфера қандай құрамдас бөліктерден тұратынын біледі. Түсіну: Судың басты қасиеттерінің табиғаттағы маңызын түсінеді. Қолдану: Оқулық мәтінін пайдаланып, табиғаттағы су айналымының сызбасын құрастыра алады. Талдау: Гидросфераның құрамдас бөліктерінің жаңару кезеңдеріне кесте бойынша талдау жасай алады. 5.Өзіне оқыту үшін бағалау кіретін бағалау: критерий бойынша бағалау.
6.Жоспарлау барысында әр оқушының сұраныс-талабын есепке алу: Мақсаттардың орындалуы үшін оқушыларға қолдау, көмек көрсетемін. 7.Реурстар мен жабдықтар: оқулық, карта, постер,суреттер, интернет материалдары.
Сабақ барысы
| Уа-қыт | Бөлім | Мұғалім іс-әрекеті | Оқушылар іс-әрекеті |
| 5 мин | Кіріспе | 1.Психологиялық ахуал қалыптастыру үшін мұғалім оқушылармен амандасады, сергіту сәтін жасайды 2. Мұғалім сыныпты қима қағаздар арқылы топқа бөледі. 3. Атмосфера және климат тақырыбы бойынша қорытынды тест алады. | 1.Оқушылар сергіту сәтін жасайды,топтарға бөлінеді. 2. Оқушылар Атмосфера және климат тақырыбы бойынша қорытынды тест тапсырады. |
| 10 мин | Тұсаукеср | 1. Мұғалім оқушылармен бірге жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындайды. 2.Тақырып айқындағаннан кейін мұғалім оқушыларға мәтінмен танысып шығуға тапсырма береді. 1топ: Гидросфера және оның құрамдас бөлктері. 2топ: Судың қасиеттері 3топ: Табиғаттағы су айналымы тақырыптары бойынша постер жасап қорғайды | 1.Оқушылар жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын берілген сұрақтарға жауап бере отырып, айқындайды. 2.Топтар өз тақырыбы бойынша картамен, постер жасап, қорғайды.
|
| 25 мин | Негізгі бөлім
| 1. Галереяға саяхат әдісі бойынша топтар табиғаттағы су айналымының сызбасын құрастырады. 2.Мұғалім 5-кесте бойынша Гидросфераның құрамдас бөліктерінің жаңару кезеңдеріне талдау жасауды тапсырады.
| 1. Топтар дүниежүзілік су айналымының сызбасын құрастырады. 2. Оқушылар 5-кестені талдайды. |
| 5 мин | Қорытынды | 1. Мұғалім сабақты қорытындылайды. 2.Үйге тап-ма: 1) §11 оқу. Өздерің тұратын аудандағы су көздеріне адам әрекетінен қандай өзгерістер болуда. Эссе жазу. | 1.Оқушылар критерий бойынша бірін-бірі бағалайды. 2.Оқушылар смайликтер арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс жасайды. |
Қосымша
Атмосфера және климат тарауы бойынша қорытынды тест.
1. Жер бетінің ең төменгі темепратурасы байқалады
А) Гренландия аралында
В) Исландия аралында
С) Экваторда
D) Географиялық полюстерде
Е) Мұхит түбінде
2. Тропосферадағы су буы ..... пайда болады
А) өзен және батпақ суларының булануынан
В) мұхит суларының булануынан
С) жер асты суларынан
D) су қоймалары мен көлдердің булануынан
Е) ауаның өзінен
3. 30-шы ендіктен экваторға қарай соғатын желдер
А) торнадо
В) самум
С) пассаттар
D) муссон
Е) бриз
4. Желдің бағытын қадағалайтын құрал
А) термометр
В) флюгер
С) анероид
D) барограф
Е) анемометр
5. Атмосфера қысымы төмен жерлер
А) теңіз жағасында
В) тау жоталарында
С) жазықтарда
D) аласа тауларда
Е) биік тауларда
6. Ауа райы ауысуының алғашқы нышандары
А) ауа мөлшерінің өзгеруі
В) бұлттар
С) ауаның және температураның өзгеруі
D) температураның өзгеруі
Е) желдің бағыты мен қысымның өзгеруі
7. Жер бетінде тұрақты желдердің пайда болуы
А) Жоғарғы және төменгі қысымның болуынан
В) Ауа массаларының қозғалуынан
С) Жыл мезгілдерінің ауысуынан
D) Жер өз осі бойынша айналуынан
Е) Күннің түсуінен
8. Маусымдық желдер
А) Шығыс желдер
В) Батыс желдер
С) Пассаттар
D) Муссондар
Е) Бриздер
9. Ауа райын болжайтын адамдар
А) Гидрологтар
В) Геологтар
С) Экологтар
D) Синоптиктер
Е) Гляциологтар
10. Жоғарғы қысым белдеуінен экваторға қарай соғатын желдер
А) муссон
В) цунами
С) бриз
D) пассат
Е) батыс желдер
11. Тропосфераның ең қалың жері
А) солтүстік полюсте
В) полюс үстінде
С) қоңыржай ендікте
D) тропиктік ендікте
Е) экватор үстінде
12. Жыл бойы ауа температурасы жоғары жауын-шашын мол жауатын белдеу
А) тропиктік
В) қоңыржай
С) полярлық
D) экваторлық
Е) субтропиктік
13. Жер бетінің әр шаршы сантиметріне ауа қабатының түсіртеін салмағы
А) шамамен 1кг 800г
В) шамамен 1кг 33г
С) шамамен 1кг 50г
D) шамамен 2кг 200г
Е) шамамен 1кг 500г
14. Әр түрлі ауа массаларының арасындағы өтпелі аймақтар
А) циклон
В) атмосфералық фронт
С) антициклон
D) ауа массалары
Е) ылғалдану коэфициенті
15. Жыл бойы бағытын екі рет өзгертіп отыратын жел
А) муссон
В) цклон
С) антициклон
D) цунами
Е) бриз
16. Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы жылы ағыс
А) Гвиана
В) Оңтүстік пассат
С) Калифорния
D) Гольфстрим
Е) Лабрадор
17.Желдің пайда болуының басты себебі
А) мұхит ағысы
В) жер шары қыртысының қозғалуы
С) атмосфера қысымының өзгеруі
D) космостық сәулелер
Е) жер сілкіністер мен вулкандар
18. Ылғалдану коэфициенті – бұл ....
А) буланудың температураға қатынасы
В) жылдық жауын-шашын мөлшерінің булануға қатынасы
С) жылы және суық күндердің қатынасы
D) мұндай коэфициент болмайды
Е) жауын-шашынды күндердің ашық күндерге қатынасы
19. Тәуліктегі ауа құбылысы
А) ауа райы
В) жергілікті желдер
С) климат
D) жауын- шашын
Е) ауа массалары
20.Ауа массаларының негізгі типтері.
А) субарктикалық, қоңыржай
В)арктикалық, қоңыржай
С)тропиктік, субтропиктік
Д)қоңыржай, субарктикалық
Е)тропиктік, субэкваторлық
Бекітемін
Күні:
Сыныбы: 10.
Пәні: География.
1.Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзілік мұхит.
2.Сабақтың түйінді мақсаттары және оқыту талабына қол жеткізу тәртібі: Оқушылардың дүниежүзілік мұхит туралы түсініктерін кеңейту. Олардың маңызын түсіну.
3.Белсенді сабақ беру тәсілдері мен сабақтағы жұмыс түрі: жеке жұмыс,топтық жұмыс.
4.Сабақтың нәтижесі: Білу: Дүниежүзілік мұхит пен оның бөліктерімен танысады, ол туралы түсініктерін кеңейтеді. Түсіну: Мұхит суының басты қасиеттері мен таралу заңдылықтары туралы түсінеді. Қолдану: Дүниежүзінің физикалық картасынан мұхиттардың ең терең жерлері мен теңіздерін, шығанақтары мен бұғаздарын таба алады Талдау: Мұхит суының қозғалыстарына талдау жасай алады. 5.Өзіне оқыту үшін бағалау кіретін бағалау: критерий бойынша бағалау.
6.Жоспарлау барысында әр оқушының сұраныс-талабын есепке алу: Мақсаттардың орындалуы үшін оқушыларға қолдау, көмек көрсетемін.
7.Реурстар мен жабдықтар: оқулық, карта, постер
| Уа-қыт | Бөлім | Мұғалім іс-әрекеті | Оқушылар іс-әрекеті |
| 5 мин | Кіріспе | 1.Психологиялық ахуал қалыптастыру үшін мұғалім оқушылармен амандасады, сергіту сәтін жасайды 2. Мұғалім сыныпты қима қағаздар арқылы топқа бөледі.
| 1.Оқушылар сергіту сәтін жасайды,топтарға бөлінеді. |
| 10 мин | Тұсаукеср | 1. Мұғалім оқушылармен бірге ребус шеше отырып, жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындайды. 2.Тақырып айқындағаннан кейін мұғалім оқушыларға мәтінмен танысып шығуға тапсырма береді. 1топ: Дүниежүзілік мұхит және оның бөліктері 2топ: Мұхит суының қасиеттері 3топ: Мұхит суының қозғалыстары | 1.Оқушылар жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын берілген сұрақтарға жауап бере отырып, айқындайды. 2.Топтар өз тақырыбы бойынша картамен, постер жасап, қорғайды.
|
| 25 мин | Негізгі бөлім
| 1. Мұғалім жаңа сабақта алған мағлұматтар негізінде кеңейтілген тапсырмалар береді. 1) Кескін картамен жұмыс.Кескін картаға «Жер шарындағы мұхиттар мен оның бөліктерін» түсіру. 2) Мына мұхиттың бөліктерін карта бойынша анықтаңдар, көрсетіңдер: Тынық мұхиттың ішкі теңіздерін Атлант мұхитының шығанақтарын Ең ірі бұғаздарды Солтүстік мұзды мұхиттың шеткі теңіздерін
3) Кестемен жұмыс (қосымша 1) | 1. Оқушылар берілген тапсырмаларды орындауға тырысады. Орындалу дәрежесіне қарай топ бапсшысы критерий бойынша өз тобының мүшелеріне тиісті бағасын береді. |
| 5 мин | Қорытынды | 1. Мұғалім сабақты қорытындылайды. 2.Үйге тап-ма: 1) §12 оқу. | 1.Оқушылар смайликтер арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс жасайды. |
Қосымша 1
Дүниежүзілік мұхиттарға қысқаша түсініктеме
| Мұхиттың аты | Ұғымдар мен түсініктер | Географиялық объектілер
| Есімдер
| Анықтама материалдары |
|
Тынық мұхит - барлық мұхиттар ішіндегі ең үлкені әрі ең тереңі
|
Географиялық орны, материктік беткейі, қазан-шұңқырлары, мұхит түбі жоталары, «Тынық мұхиттық отты шеңбер», тайфун, пассат, муссон.
|
Теңіздер: Беринг, Охот, Жапон, Сары, Шығыс – Қытай, Оңтүстік – Қытай, Коралл, Фиджи, Тасмания, Амундсен, Белинсгаузен. Шығанақтар: Аляска, Колифорния. Аралдар: Алеут, Курил, Сахалин, Жапон, Филлипин, Жаңа Гвинея, Жаңа Зеландия, Пасха, Галапагос, Гавай. Түбектер: Камчатка, Корея, Малакка. Бұғаздар: Магелан, Дрейк, Беринг. Мұхит түбі жоталары: Шығыс Тынық мұхиттық, Оңтүстік Тынық мұхиттық.Қазаншұңқырлар: Оңтүстік, Солтүстік-Шығыс. Ағыстар: Солтүстік пассат, Оңтүстік пассат, Пассат-аралық ағыстар, Куросио, Солтүстік Тынық мұхиттық, Колифорния, Перу, Батыс желдер. |
Ф.Магелан, Дж.Кук, Ж.Ф. Крузинштейн, С.О.Макаров және т.б.
|
Көлемі – 178,6 млн км3. Су көлемі – 710,36 млн км3. Орташа терңдігі – 3980 м. Ең терң жері – 11022 м. Су бетінің орташа температурасы – +18,10С. Орташа тұздылығы – 36,6 ‰. Басты қазан-шұңқырлары-16.Су асты жоталары – 6. Шұңғымалар (6000 м.терең) – 14. Теңіздер – 13. |
| Атлант мұхиты – мұхиттар ішіндег ең созылыңқысы және ең ерте игерілген. | Литосфералық плиталардың қозғалуы, мұхит ортасы жоталары, айсбергтер, курорт шаруашылығы | Теңіздер: Норвегия, Солтүстік, Балтық, Жерорта, Кариб. Шығанақтар: Бискай, Гвиней, Мексика. Аралдар: Гренландия, Исландия, Ұлыбритания, Ирландия, Жасыл мүйіз, Үлкен Антил, Кіші Антил, Бермуд. Түбектер: Скандинав, Пиреней. Бұғаздар: Гибралтар. Мұхит түбі жоталары: Солтүстік және Оңтүстік жоталары. Ағыстар: Гольфстрим, Солтүстік- Атлант, Лабрадор, Канар, Бенгал, Бразилия, Батыс желдер. | Х. Колумб, А.Аламинос, Б.Франклин, Ж.Пикар және «Челенджер» ғылыми-зерттеу экспидициясы | Көлемі - 91,62 млн км3. Су көлемі – 330 млн км3. Орташа тереңдігі – 3600 м. Ең терең жері – 8742 м. Су бетінің орташа температурасы - +16,50С. Орташа тұздылығы – 37,5 ‰. Басты қазан-шұңқырлары – 15. Су асты жоталары – 6. Шұңғымалар – 2. Теңіздер – 9. |
|
Үнді мұхиты – ең жылы әрі ең тұзды мұхит |
Муссон, Мұхит жыланы, мұнаймен ластануы |
Теңіздер: Қызыл, Аравия,. Шығанақтар: Парсы, Бенгал, Үлкен Австрия. Аралдар: Мадагаскар, Шри-ланка, Кергелен, Мальдив, Сейшел. Түбектер: Аравия, Үндістан, Сомали. Бұғаздар: Мозамбик, Аден, Баб-эль-мандеб. Ағыстар: Муссон, Сомали, Батыс желдер. |
Гипал, Васко да Гамма, Ахмад ибн Маджат. |
Көлемі – 76,17 млн км3. Су көлемі – 282,65 млн км3. Орташа тереңдігі – 3710 м. Ең терең жері – 7729 м. Су бетінің орташа температурасы - +170С. Орташа тұздылығы 36,5‰. Басты қазан-шұңқырлары – 10. Су асты жоталары – 11. Шұңғымалар – 1. Теңіздер – 5 |
| Солтүстік Мұзды мұхит – мұхиттар ішіндегі ең кішісі әрі ең суығы. | Арктика, поляр станциясы, дрейв, торос, «құс базары», «ауа райы асханасы». Солтүстік теңіз жолы | Қазаншұңқырлар: Канада, Нансен. Жоталар: Гаккел, Ломоносов, Менделеев. Теңіздер: Чукот, Шығыс-Сібір, Лаптевтер, Карск, Баренц, Ақ, Гренландия, Баффин6 Бофорт. Аралдар: Элемир, Арктикалық Канада архипелагы, Солтүстік Жер, Жаңа Сібір, Жаңа Жер, Шпицберген. | М.В.Ломоносов, В.Баренц, Д..Я.Лаптевтер, Н.Норденшельд, Ф.Нансен, В.А.Русанов, Г.Я.Седов, С.О.Макаров, О.Ю.Шмидт | Көлемі – 14,75 млн км3. Су көлемі – 18,1 млн км3. Орташа тереңдігі – 1220 м. Ең терең жері – 5527 м. Су бетінің орташа температурасы - +1,20С. Орташа тұздылығы - 30‰. Басты қазан-шұңқырлары – 7. Су асты жоталары – 3. Шұңғымалар – жоқ. Теңіздер - 9. |
| 31 | География | 6 сынып
|
| Сабақ тақырыбы: | Дүниежүзілік мұхит суының қасиеттері. |
| Жалпы мақсат: | Тақырыптың негізгі ойын табуға үйрету; тілін , дұрыс сөйлеу қабілетін, ой өрісін дамыту; ақылдылыққа, адамгершілікке баулу. |
| Сабақтың мақсаттары | Оқушылар тақырыпты түсініп оқыйды,мұхит суы жайлы түсінік алады , оны қолданып топпен талқылайды, тілін, өй өрісін дамытады
|
| Күтілентін нәтижесі: | Оқушылар дүниежүзілік мұхит суы туралы біледі, түсінеді және картамен ,сөздік қорларын дамытуға пайдаланады |
| Негізгі идеялар: | Тақырыптың негізгі идеясын дұрыс түсіне білу |
| Сабақта қолданылатын материалдар: | Үлестірмелі материалдар, маркер Карта Карточкалар |
| Оқыту әдістері: | Кім жылдам Миға шабуыл Аквариум әдісі Венн диаграммасы Эссе | Жұптық жұмыс Шығармашылық жұмыс |
| Дерек көздері: | Қосымша тақырыбына берілген материалдар: www.РефератOff.kz www.art.kz
|
| Тапсырмалар: | І. Үй тапсырмасын сұрау. ІІ. Ой қозғау. ІІІ. Мағынаны тану. ІV. Топтық жұмыс. V. Шығармашылық тапсырма |
Сабақ бойынша мұғалім мен оқушының іс-әрекеті:
Оқушыларға психологиялық ахуал туғызу (2 мин)
Сыныпты топқа бөлу (кескіндер арқылы)
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| «Мозайка» әдісі бойынша сурет арқылы сыныпты топқа бөлу | Оқушылардың мұндағы мақсаты суреттер арқылы өз жұптарын тауып, бір топ болып құралу |
I.Үй тапсырмасын сұрау (4 мин) «Миға шабуыл» әдісі
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Үйге берілген тапсырманы сұрақ-жауап арқылы диалогқа түсіру Слайдта берілген сұрақтарға жауап беру, топпен тапсырманы орындау | Мұғалім берген тапсырманы орындау |
II.Ой қозғау «Кім жылдам» әдісі
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Жаңа сабақты бастамас бұрын ой қозғау мақсатында оқушыларға сұрақ арқылы диалогқа түсіру Әр топқа сематикалық карта мен жұмыс | Оқушылардың мұндағы мақсаты берілген сұрақтарға жауап беріп, өз ой-пікірлерімен санаса білу Топпен жұмыс жасау |
«Дүние жүзілік мұхит оның бөліктері» туралы білімдерін тексеру (сұрақ-жауап) (4 мин)
- Мұхит қалай орналасқан картада?
-Қандай мұжитар бар?
-Мұхит тереңдігі қандай?
- Картадан көрсетіңдер
II.Мағынаны ашу: «Дүниежүзілік мұхит суының қасиеттері» туралы жаңа тақырыпқп байланысты «Аквариум» әдіс»
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Жаңа тақырыпты оқушыларға қысқаша түсіндіру мақсатында осы көрсетілген әдіс бойынша жаңа материалдарға байланысты ресурстар беру, өз бетерінше дайындық жасату | Оқушылардың мақсаты мұғалімді тыңдау, өз ойлары мен пікірлерін айту Әдіс бойынша жаңа тақырыпты меңгереді және өз пікірлерін ортаға салады. |
IV.Топпен жұмыс (8 мин) Венн диаграммасы
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Топтарға жаңа тақырып бойынша және өткен сабақты толық меңгерту мақсатында өз пікірлерін салыстыру мақсатында диаграмманы ұсыну, айырмашылық пен ұқсастықтарды көөрсетеді | Берілген тапсырманы уақытылы орындау, сұрақтарға нақты жауап беру, тақтаға шығып тапсырманы дұрыстығын көрсету қорғау |
V.Сергіту сәті: (1 мин)
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Сергіту сәтін ұйымдастыру қадағалау | Берілген тапсырманы орындау |
VI.Шығармашылық тапсырма «Эссе жазу»
«Мұхит суларын мен былай түсінемін» ( Топ бойынша Эссе жазу, талдау, бағалау) (10 мин)
| Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті |
| Мұғалім жаңа тақырыпқа байланысты тапсырма қағаздарын таратады | Оқушылардың мақсаты берілген сұраққа өз ойларын кағазға жазау арқылы жеткізу |
| VII.Қорытындылау: | (сұрақ-жауап) (3 мин) Бұл сабақты мен қалай түсіндім? Мұхит суларырының қасиеттері қандай? Білімді жетілдіруде не істеу керек? Алған білімнің не үшін қажет деп ойлайсыңдар? |
| VIII.Рефлексия: | Оқушылар бүгінгі сабаққа деген ойынын стикерге жазып, тақтаға іледі (2 мин) ББҮ кестесін толтыру |
| IX.Бағалау: | Өзін-өзі бағалау (2 мин) Бағдарша, бағалау парақшалары |
| X.Үй тапсырмасы: | Оқулық бойынша тапсырма |
755
81 172 
