SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “AB „ synp 27.01.2023
I.Sapagyn temasy: «Leýli-Mejnun» dessany.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Şanyň Züleýha atly gyzy
Ýusup onuň söýgüsi
Eseriň gahrymanlar ulgamy
Öý işini berkitmek
Dessanda Ybraýym Halylyllanyň agtygy, Yshagyň ogly Yakup pygamberiň başyndan geçiren rowaýat esasly wakasy gürrüň berilýär. Ýakubyň alty aýaly, on iki ogly we bir gyzy bar. 01 Hudanyň pygamberi hem bolsa, maşgalada, gündelik durmuşda birnäçe adalatsyz hereketleri edýär. Maşgalasynyň arasynda iň kiçi aýaly Rahlyýany, ondan bolan çagalary Ýusuby, Ibni Ýemini we gyzyny beýleki aýallaryndan we çagalaryndan alalap has gowy görýär. Edebiýat ylmynyň güwä geçmegine görä, «Ýusup- Züleýha» dessanynyň ýüzden gowrak nusgasy bellidir. Ony Nurmuhammet Andalypdan öň Aly atly türkmen şahyry «Kyssaýy-Ýusup» diýen at bilen işläp geçipdir.
Täze temanyň meýilnamasy
1.„Leýli–Mejnun“ dessanynyň temasy, köpdürlüligi.
2.Mejnunyň keşpi
3.Leýliniň keşpi.
„Leýli-Mejnun“ dessanynyň sýužet ýordumy örän gadymlardan bäri dowam edip gelýändir. Onuň Andalyba çenli-de otuzdan gowrak nusgasy bolupdyr. Andalybyň bu nusgalaryň näçesi bilen tanyş bo- landygyny aýtmak kyn. Ýöne onuň halka bagyş eden „Leýli-Mejnunynyň“ arasynda iň kämil, iň gyzyklanyp okalýany bolanlygyny welin arkaýyn aýtmak bolar. Beýik şahyr Nyzamy Genjewi (1141-1203) „Leýli-Mejnun“ sýužetini ilkinji bolup gaýtadan işlän şahyr hasap edilýär. 01 bu eserini 1188-nji ýylda poema görnüşinde ýazypdyr. Şeýle-de, Gündogaryň Nyzamydan soňky döwürlerde edebiýat meýdanyna gelen akyldarlary Hosrow Dehlewi (XIII asyr), Abdyrahman Jamy (1414-1492), Alyşir Nowaýy (1441-1501), Muhammet Fizuly (1494-1556) dagy hem bu eseri özleriçe täzeden işläpdirler.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.Türkmen edebiýaty haýsy döwürlerden bäri gaýdypdyr?
2.„Döwlet guşy“ romany naçe bölümden ybarat?
3.Gurbannazar Ezizow şahyrçylykdan başga-da käri barmy?
4.Ýunus Emräniň Jelaleddin Rumy bilen nähili gantnaşygy bolupdyr?VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: „Leýli-Mejnun“ dessanyny okamaly.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 31.01.2023 ( B 1.02.2023)
I.Sapagyn temasy: Dessanyň gahrymanlar ulgamy.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
1.„Leýli–Mejnun“ dessanynyň temasy, köpdürlüligi.
2.Mejnunyň keşpi
3.Leýliniň keşpi.
Öý işini berkitmek
„Leýli-Mejnun“ dessanynyň sýužet ýordumy örän gadymlardan bäri dowam edip gelýändir. Onuň Andalyba çenli-de otuzdan gowrak nusgasy bolupdyr. Andalybyň bu nusgalaryň näçesi bilen tanyş bo- landygyny aýtmak kyn. Ýöne onuň halka bagyş eden „Leýli-Mejnunynyň“ arasynda iň kämil, iň gyzyklanyp okalýany bolanlygyny welin arkaýyn aýtmak bolar.
Täze temanyň meýilnamasy
1.Dessanyň gahrymanlar ulgamy.
2. Leýliniň keşbi, onuň wepalylygy.
3. Leýli hem Şasenem.
Leýliniň keşbi, onuň wepalylygy, durnuklylygy, salyhatlylygy. Leýli hem Şasenem.
01 dessanyň başyndan-aýagyna çenli öz söýgüsine wepaly bolup galýar. Emma Leýliniň durmuşda öz ýaşlyk hyjuwyny goramagy, isleg-arzuwyna ýetmegi üçin hiç hili şert ýok. Sebäbi, her bir zamanyň ata-enesi hem öz perzendiniň maddy taýdan gurgun ýaşaýan ýere düşüp, aladasyz-gaýgysyz ýaşamagyny isleýär. Emma Mejnun beýle elpe-şelpelikden öz islegi boýunça el çeken adam. 01 atasyndan galan mirasy hem garyp-gasarlara paýlaýar. Onuň ýaşaýşy göz öňüne getirişi halk köpçüliginiň göz öňüne getirişi ýaly däl. Şol sebäpli, ol Leýliniň hossarlarynyň ýaşlaryň arasyndaky söýgä çürt-kesik garşy bolmaklaryny gazanýar. Emma Leýli hem durmuşy edil Mejnunyňky ýaly göz öňüne getirýär. 01 ruhy duýgulary - söýgini maddy durmuşdaky baýlyklardan ýokarda goýýar. Atasynyň zalymlykly aýraçylygy başyna salyp, öýde gözegçilik astynda oturtmagyna garamazdan, ol diňe Mejnun we oňa gowuşmak hakynda pikirlenýär.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.Leýli nähili obraz?
2.„Döwlet guşy“ romany naçe bölümden ybarat?
3.Mejnun nähili obraz?
4.Ýunus Emräniň Jelaleddin Rumy bilen nähili gantnaşygy bolupdyr?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: „Leýli-Mejnun“ dessanyny okamaly.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 1.02.2023 ( B 2.02.2023)
I.Sapagyn temasy: Dessan bagşylaryň dilinde. «Leýli-Mejnun» biziň döwrümizde.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak„Leýli-Mejnun“ dessanynyň sýužet ýordumy örän gadymlardan bäri dowam edip gelýändir. Onuň Andalyba çenli-de otuzdan gowrak nusgasy bolupdyr.
Öý işini berkitmek
Andalybyň bu nusgalaryň näçesi bilen tanyş bo- landygyny aýtmak kyn. Ýöne onuň halka bagyş eden „Leýli-Mejnunynyň“ arasynda iň kämil, iň gyzyklanyp okalýany bolanlygyny welin arkaýyn aýtmak bolar.
Täze temanyň meýilnamasy
1.Dessan biziň döwrümizde.
2.N.Andalyp – ussat dessançy.
3.Dessan bagşylar dilinde
Nurmuhammet Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany özüniň gozgaýan meselesi, diliniň çeperçiligi bilen türkmen halkynyň söýgüsini gazandy. Halk özüniň bu söýgüli eserini dilden-dile geçiripdir. Bu dessan XX asyryň dowamynda birnäçe gezek türkmen operasynyň sahnasynda goýuldy. Türkmenistan Ylymlar akademiýasy Andalybyň öz ömri, döredijiligi bilen birlikde, „Leýli-Mejnun“ hem ylmy taýdan öwrenip, onuň iň ynamdar tekstleri birnäçe gezek neşir edilip, halkymyza ýetirildi. Halk arasyndan onuň ençeme nusgalary ýazylyp alyndy. Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany esasynda goýlan operanyň librettosyny Garaja Burunow ýazdy. Sazyny kompozitor Ýuliý Meýtus bilen Daňatar Öwezow ýazdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan berkarar edilen Täze Galkynyşlar we beýik özgertmeler zamanamyzda türkmen operasy täzeden dikeldildi. Şol sanda „Leýli-Mejnun“ operasy hem bu ajaýyp zamanamyzda öz muşdaklary bilen täzeden duşuşdy. Onuň „Ýusup-Züleýha“, „Babaröwşen“, „Zeýnelarap“, „Leýli-Mejnun“ ýaly kyssa-şygyr gatyşyk eserleri - dessanlary, ýazyjynyň üstünligini onuň öz eserlerinde öňden gelýän edebi däpleri özlesdirişine we olara täzeçillik girizip bilsine seredip bahalandyrylmaly bolanynda, Andalybyň üstünlikleri ägirtdir. 01 türkmen dessançylygynda gadymyýeti beýan etmek bilen, öz ýaşan döwrüniň meselelerinden söz açyp bilmek ussatlygyny gazandy.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.„Leýli–Mejnun“ dessanynyň temasy, köpdürlüligi.
2.Mejnunyň keşpi
3.Leýliniň keşpi.
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: „Leýli-Mejnun“ dessanyny okamaly.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A B„ synp 3.02.2023
I.Sapagyn temasy: Nurmuhammet Andalyp – ussat dessançy. Edebiýat teoriýasy. Edebiýatda däp we täzeçillik hakynda düşünje.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
1.Dessan biziň döwrümizde.
2.N.Andalyp – ussat dessançy.
3.Dessan bagşylar dilinde
Öý işini berkitmek
Nurmuhammet Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany özüniň gozgaýan meselesi, diliniň çeperçiligi bilen türkmen halkynyň söýgüsini gazandy. Halk özüniň bu söýgüli eserini dilden-dile geçiripdir. Bu dessan XX asyryň dowamynda birnäçe gezek türkmen operasynyň sahnasynda goýuldy
Täze temanyň meýilnamasy
Nurmuhammet Andalyp – ussat dessançy.
Edebiýatda däp we täzeçillik hakynda düşünje.
Teoriýa sözüniň manysy
. Türkmenistan Ylymlar akademiýasy Andalybyň öz ömri, döredijiligi bilen birlikde, „Leýli-Mejnun“ hem ylmy taýdan öwrenip, onuň iň ynamdar tekstleri birnäçe gezek neşir edilip, halkymyza ýetirildi. Halk arasyndan onuň ençeme nusgalary ýazylyp alyndy. Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany esasynda goýlan operanyň librettosyny Garaja Burunow ýazdy. Sazyny kompozitor Ýuliý Meýtus bilen Daňatar Öwezow ýazdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan berkarar edilen Täze Galkynyşlar we beýik özgertmeler zamanamyzda türkmen operasy täzeden dikeldildi. Şol sanda „Leýli-Mejnun“ operasy hem bu ajaýyp zamanamyzda öz muşdaklary bilen täzeden duşuşdy. Onuň „Ýusup-Züleýha“, „Babaröwşen“, „Zeýnelarap“, „Leýli-Mejnun“ ýaly kyssa-şygyr gatyşyk eserleri - dessanlary, ýazyjynyň üstünligini onuň öz eserlerinde öňden gelýän edebi däpleri özlesdirişine we olara täzeçillik girizip bilsine seredip bahalandyrylmaly bolanynda, Andalybyň üstünlikleri ägirtdir. 01 türkmen dessançylygynda gadymyýeti beýan etmek bilen, öz ýaşan döwrüniň meselelerinden söz açyp bilmek ussatlygyny gazandy.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.„Leýli–Mejnun“ dessanynyň temasy, köpdürlüligi.
2.Mejnunyň keşpi
3.Leýliniň keşpi.
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: „Leýli-Mejnun“ dessanyny okamaly.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 7.02.2023 (B 8.02.2023 )
I.Sapagyn temasy: Türkmen edebiýatynyň taryhy boýunça öwrenilenleri jemlemek
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Nurmuhammet Andalyp – ussat dessançy.
Edebiýatda däp we täzeçillik hakynda düşünje.
Teoriýa sözüniň manysy
Öý işini berkitmek
Nurmuhammet Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany özüniň gozgaýan meselesi, diliniň çeperçiligi bilen türkmen halkynyň söýgüsini gazandy. Halk özüniň bu söýgüli eserini dilden-dile geçiripdir. Bu dessan XX asyryň dowamynda birnäçe gezek türkmen operasynyň sahnasynda goýuldy
Täze temanyň meýilnamasy
Nurmuhammet Andalyp – ussat dessançy.
Edebiýatda däp we täzeçillik hakynda düşünje.
Teoriýa sözüniň manysy
. Türkmen edebiýatynyň taryhy boýunça öwrenilenleri jemlemek we umumylaşdyrmak.
Andalyp öz eserinde pygamberleri bir günäsiz, beýleki ynsanlaryň ählisinden ýokary, belent, päk adamlar edip suratlandyraýmaly ýaly. Ýöne Andalyp beýtmeýär-de, Allanyň adyndan gepläp, halky dogry ýola ündän adamlaryň özlerini hut ýönekeý halkyň bir wekili ýaly edip görkezýär. Ýakup özüniň ýerdäki hojaýynlygynabaýrynyp, öz gapysynda gyrnak bolup hyzmat edip ýören biçäre aýalyň ogluny basga birine gul edip satýar. Allatagala bolsa, gyrnak aýalyň nalyşyny eşidip, Ýakubyň özüne hem şonuň ýaly jezany berýär. Ýusup, onuň günäkärligi babatda bolsa, awtor şeýle bir inçelik bilen çözgüt çykarýar welin, Ýusup günä etmejek bolup, günäniň agryna galýar. 01 Züleýhanyň özi bilen baglanyşykly tutasan yşk oduna biparh garaýar. Ony kyrk ýyllap yşk oduna örtäp gezýär. Netijede, öz eden günäsi üçin özi hem şonuň ýaly kyrk ýyl yşk oduna köýüp gezmeli bolýar.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.„Leýli–Mejnun“ dessanynyň temasy, köpdürlüligi.
2.Mejnunyň keşpi
3.Leýliniň keşpi.
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: „Leýli-Mejnun“ dessanyny okamaly.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 8.02.2023 (B 9.02.2023 )
I.Sapagyn temasy: Garaşsyzlyk eýýamynyň poeziýasy we poeziýa eserleri.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Nurmuhammet Andalyp – ussat dessançy.
Edebiýatda däp we täzeçillik hakynda düşünje.
Teoriýa sözüniň manysy
Öý işini berkitmek
Nurmuhammet Andalybyň „Leýli-Mejnun“ dessany özüniň gozgaýan meselesi, diliniň çeperçiligi bilen türkmen halkynyň söýgüsini gazandy. Halk özüniň bu söýgüli eserini dilden-dile geçiripdir. Bu dessan XX asyryň dowamynda birnäçe gezek türkmen operasynyň sahnasynda goýuldy
Täze temanyň meýilnamasy
Garaşsyzlyk döwrüniň edebiýaty
Gysgaça syn.
B. Hudaýnazarоwyň, A. Agabaýewiň, A.Atabaýewiň poeziýa eserleri.
Garaşsyzlygymyzyň täze gymmatlyklarynyň şöhlelenişi. G.Şagulyýewanyň, S.Ýazowanyň, B. Orazdurdyýewanyň poeziýa eserlerinde Garaşsyzlygyň türkmen halkymyň durmuşynda döreden özgerilişikleriniň beýan edilişi.
Bu döwürde dörän eserleriň iň naýbaşylaryny Garaşsyz Türkmenistanyň ilkinji Prezidenti Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň we Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň poeziýa we proza eserleri düzýärdi. Bu eserler parahatlyk we asudalyk, agzybirlik we ruhy galkynyş bilen gazanan mukaddes Garaşsyzlygymyzy berkidýän ýyllarymyzda halkymy- zyň uly-kiçi her biriniň ýan kitabyna öwrüldi.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.B.Hudaýnazarowyň ýaşan ýyllary?
2. A.Atabaýewyň ýaşan ýyllary?
3. Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň eserlerini sanaň?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: Garaşsyzlyk eýýamynyň poeziýasy we poeziýa eserleri.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A B „ synp 10.02.2023
I.Sapagyn temasy: Gözel Şagulyýewanyň döredijiligi
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Garaşsyzlyk döwrüniň edebiýaty
Gysgaça syn.
B. Hudaýnazarоwyň, A. Agabaýewiň, A.Atabaýewiň poeziýa eserleri.
Öý işini berkitmek
Bu döwürde dörän eserleriň iň naýbaşylaryny Garaşsyz Türkmenistanyň ilkinji Prezidenti Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň we Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň poeziýa we proza eserleri düzýärdi. Bu eserler parahatlyk we asudalyk, agzybirlik we ruhy galkynyş bilen gazanan mukaddes Garaşsyzlygymyzy berkidýän ýyllarymyzda halkymy- zyň uly-kiçi her biriniň ýan kitabyna öwrüldi.
Täze temanyň meýilnamasy
G.Şagulyýewanyň döredijiligi.
- Men 1940-njy ýylyň 11-nji awgustynda Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň “Miras” geňeşliginde gullukçynyň köp çagaly maşgalasynda dünýä indim. Maşgalamyzda alty çaga bolup, men olaryň iň ulusydym. Kakam dutar çalmagy, goşgy okamagy halardy, halk döredijiliginden habarly bolansoň, hemişe bizde ene dilimize we edebiýatymyza bolan söýgini ösdüripdi. Şeýdibem ilkinji goşgymy on bir ýaşymda mekdebimiziň diwar gazeti üçin ýazypdym. Şahyr bolmak höwesi maňa Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň dil we edebiýat bölüminde okamagyma we ony üstünlikli tamamlamagyma ýardam edendir.
Şol ýyllar mende döredijilige bolan gyzyklanma has-da artypdy. 1972-1982-nji ýyllarda Mary welaýat gazetinde habarçy, uly habarçy, bölüm müdiri bolup işledim. 1982-nji ýyldan başlap, köp ýyllaryň dowamynda “Edebiýat we sungat” gazetiniň şygryýet bölümine seretdim. Häzirki wagtda bolsa bu gazetde esasy ugurlar boýunça bölüm müdiri wezipesinde işleýärin.
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.B.Hudaýnazarowyň ýaşan ýyllary?
2. A.Atabaýewyň ýaşan ýyllary?
3. Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň eserlerini sanaň?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: Gözel Şagulyýewanyň döredijiligi
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 14.02.2023 ( B 15.02.2023)
I.Sapagyn temasy: «Ak kepderi», «Ak güller» poemalary
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Garaşsyzlyk döwrüniň edebiýaty
Gysgaça syn.
B. Hudaýnazarоwyň, A. Agabaýewiň, A.Atabaýewiň poeziýa eserleri.
Öý işini berkitmek
- Men 1940-njy ýylyň 11-nji awgustynda Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň “Miras” geňeşliginde gullukçynyň köp çagaly maşgalasynda dünýä indim. Maşgalamyzda alty çaga bolup, men olaryň iň ulusydym. Kakam dutar çalmagy, goşgy okamagy halardy, halk döredijiliginden habarly bolansoň, hemişe bizde ene dilimize we edebiýatymyza bolan söýgini ösdüripdi.
Täze temanyň meýilnamasy
G.Şagulyýewanyň döredijiligi.
Häzirkizaman türkmen edebiýatynyň ykdysady lirikasynda ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky durmuş-ykdysady ösüşleri «aklyk» pelsepesi bilen aňladylýar. Bu pelsepäni «Sen ak atda, sen gyr atda, ganatda» atly goşgusynyň, «Ak güller», «Ak kepderi» atly uly göwrümli liriki poemalarynyň esasynda häzirki zaman türkmen edebiýatyna te-ma täzeçilligi hökmünde getiren ussat halypa şahyrymyz Türkmenistanyň Gahrymany Gözel Şagulyýewadyr. Onuň ady agzalan ýokarky eserlerinde hormatly Arkadagymyz döwlet dolandyryşda alyp barýan ýoly, durmuşa ornaşdyrýan beýik işleri milli Liderimiziň uly şahsyýeti tutuşlygyna aklyga beslenen, aklykdan gözbaş alan misilsiz ägirtlik hökmünde wasp edilýär, Arkadagymyza tükeniksiz alkyşlar aýdylýar
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.B.Hudaýnazarowyň ýaşan ýyllary?
2. A.Atabaýewyň ýaşan ýyllary?
3. Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň eserlerini sanaň?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: «Ak kepderi», «Ak güller» poemalary
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “A „ synp 15.02.2023 ( B 16.02.2023)
I.Sapagyn temasy: Atamyrat Atabaýew. Goşgular we poemalar. «Garaşsyz» goşgusy.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Garaşsyzlyk döwrüniň edebiýaty
Gysgaça syn.
G.Şagulyýewanyň döredijiligi, poeziýa eserleri.
Öý işini berkitmek
Häzirkizaman türkmen edebiýatynyň ykdysady lirikasynda ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky durmuş-ykdysady ösüşleri «aklyk» pelsepesi bilen aňladylýar. Bu pelsepäni «Sen ak atda, sen gyr atda, ganatda» atly goşgusynyň, «Ak güller», «Ak kepderi» atly uly göwrümli liriki poemalarynyň esasynda häzirki zaman türkmen edebiýatyna te-ma täzeçilligi hökmünde getiren ussat halypa şahyrymyz Türkmenistanyň Gahrymany Gözel Şagulyýewadyr.
Täze temanyň meýilnamasy
Doglan wagty:
Doglan ýeri:
Okan ýerileri:
“Garaşsyz” goşgusy.
Doglan wagty-16.11.1948 ý. Arada Çykan wagty: 04.03.2020ý. Mary welaýatynyň Mary etrabynyň 1-nji Gökje obasy. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti we Moskwanyň (Russiýa Federasiýasy) edebiýat instituty.Alan baýraklary we olaryň ady: „Watana bolan söýgüsi üçin“ medaly, „Gaýrat“ medaly, „Galkynyş“ ordeni, „Bitaraplyk“ ordeni, Türkmenistanyň ýaşlar baýragynyň eýesi, Türkmenistanyň halk ýazyjysy. “Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň Altyn asyry” atly bäsleşiginiň ýeňijisi, 2008 ýyl.
Eserleriniň atlary: „Diýarym“, „Seni söýmedik bolsam“, „Çuňluk“, „Söýgüden söýgä“, „Dowamat dowam“, „Tylla terezi“ (1992), „Gumsagat“ (1989), „Bary-ýogy bir ömür“, „Başga tüýsli goşgular“ (1997), „Garaşsyzlyk ganatym“, "Başa täç edeliň Türkmenistany", "Döwletli döwran" (2010).
Garaşsyz
Goý, güller açylsyn sähraň ýüzünde,
Asmanam, goý, rahmet nuruny saçsyn.
Müň dokuz ýüz togsan biriň güýzünde
Türkmenistan—ata mekan Garaşsyz!
Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan: başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi; VI.Sapagy berkitmek
1.A.Atabaýewyň ýaşan ýyllary?
2. A.Atabaýewyň ýazan eserleri?
3. Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň eserlerini sanaň?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: «Garaşsyz» goşgusy.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
SAPAK ÝAZGY Synpy: 9-njy “AB „ synp 17.02.2023
I.Sapagyn temasy: «Dünýäniň hereketi bilimdir» poemasy.
II.Sapagyn maksady: Bilim berijilik maksady: Turkmen edebiýaty dersinin usti bilen Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyn ýaslara sargyt edisi valy, biz milli buvsanjymyz bolan türkmrn edbiýatymyzy manysy bilen owrenmelidigini okuwcylara dusundirmek;
Terbiýeçilik maksady: Ýaslary ilhalar, Watana wepaly, dowür bilen aýykdaş gadam urmaga ruhlandyryp terbiýelemek;
III. Sapagyn gornusi: Adaty sapak.
IV.Sapagyn dersara baglanysygy:
V.Sapagyn gerekli esbaplary: Soragnamalar, gorkezme esbaplar.
SAPAGYŇ GIDIŞI
Guramaçylyk döwri: Synpa girip okuwcylar bilen salamlaşyp, nobatçynyň kömegi bilen gatnaşygy barlap sapaga başlamak.
(a)Türkmen dili we edbiýaty minutlaryny geçirmek. Gahryman Arkadagymyzyň dil hakynda aýdanlaryny, pähimlerini ýatdan aýtdyrmak;
(b)Syýasy täzelikler. Teleýaýlymlarda bolup gecen Watanymyza degişli täzeliklerdir, habarlar bilen tanyşdyrmak.
Öý işini soramak
Garaşsyzlyk döwrüniň edebiýaty
Gysgaça syn.
G.Şagulyýewanyň döredijiligi, poeziýa eserleri.
Öý işini berkitmek
Häzirkizaman türkmen edebiýatynyň ykdysady lirikasynda ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky durmuş-ykdysady ösüşleri «aklyk» pelsepesi bilen aňladylýar. Bu pelsepäni «Sen ak atda, sen gyr atda, ganatda» atly goşgusynyň, «Ak güller», «Ak kepderi» atly uly göwrümli liriki poemalarynyň esasynda häzirki zaman türkmen edebiýatyna te-ma täzeçilligi hökmünde getiren ussat halypa şahyrymyz Türkmenistanyň Gahrymany Gözel Şagulyýewadyr.
Täze temanyň meýilnamasy
Doglan wagty:
Doglan ýeri:
Okan ýerileri:
Berdinazar Hudaýnazarow, Annaberdi Agabaýew, Atamyrat Atabaýew, Gözel Şagulyýewa, Sona Ýazowa, Bibi Orazdurdyýewa. Bu ýazyjy-şahyrlaryň poeziýa eserlerinde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň, täze eýýamyň taglymatynyň öňe çykaran täze gymmatlyklarynyň şöhlelenişi. Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Paýhas çeşmesi” kitabynyň şahyranalygy. ... «Dünýäniň hereketi bilimdir» poemasy. Şahyryň türkmen halkynyň bilime goýýan belent sarpasyny çeper formalaryň üsti bilen aňladyşy. Eseriň taglymy we çeperçilik aýratynlygy. Bilmeli: okalan eseriň ýazylan döwründen, şeýle hem eseriň wakalarynyň belli şahsyýetleriň we ýazyjynyň ömri bilen baglanyşygyndan; edebiýatyň taryhyndan:
başarmaly: gahrymanlaryň we wakalaryň baglanyşygyny düşündirmegi; okalan eseriň gahrymanyny häsiýetlendirmegi; suratlandyrylýan gahrymanyň keşbiniň ähmiýetini häsiýetlendirmegi;
VI.Sapagy berkitmek
1.A.Atabaýewyň ýaşan ýyllary?
2. A.Atabaýewyň ýazan eserleri?
3. Hormatly Arkadagymyz, Milli Liderimiz G.Berdimuhamedowyň eserlerini sanaň?
VII. Öýe iş tabşyrmak we sapagy jemlemek, okuwçylary bahalandyrmak
Öýe iş: «Dünýäniň hereketi bilimdir» poemasy.
.
Seredildi: ______________ MMOIBO K.Dawletow
9 957
4 986 
