Англия 19 кылымда презентация

8 класс

№ 3 сабак

Сабактын планы.

• Англиянын онугуусунун «озгочо жолу».

2.Онор жай тонкорушу.

3.Саясий реформалар жана чартизм.

4.Англиядагы коомдук ан сезим.

Сабактын милдети

Башка олколорду онугуу денгээли жагынан озуп отууго Англияга эмне мумкунчулук берди?

1.Англиянын онугуусундогу «озгочо жол».

Франция 18-19 к.к.

5 революция

Англия-

17-19 к.к.

Реформалар

Кайда жана эмне учун эн жакшы натыйжага жетишилген?

1.Англиянын онугуусундогу «озгочо жол».

Англиялык

парламенттин

имараты

Англиянын онугуусунун эволюциялык мунозу копчулук учурда олкодогу байыркы (13 к. баштап) парламенттик традиция менен тушундурулгон. Парламенттин кобуроок ыйгарым укукку ээ болушу жаралган чыр-чатактарды тынчтык жол менен чечууго мумкундук берген.

Коомду (Европадагыдай) революциялар эмес, чыныгы пайданы сунуш кылган экономикалык теория кызыктырган.

А.Смит -толук эркин ишкердуулук учун чыккын. Анын оюу боюнча мамлекет акылдуу таможныялык жана салык саясаты менен озунун ондурушчулорунун кызыкчылыгын коргоосу зарыл.

Давид Рикардо - ал ишкер чектелбеген пайда табууга укуктуу деп эсептеген. Бирок алар жумушчулардын кызыкчылыктарын тепсебеш кереек деген.

18 к. Англияда саясий союздар калыптанган.

2.Онор жай тонкорушу.

Болот ээритуу

17 к. баштап олконун экономикасында машиналарды колдонуу башталган.

Ал кандай натыйжаларга алып келгенин эстегиле?

Англияда онор жай ондурушу тез темп менен онуго баштаган ( 100 жыл ичинде ондуруштун осуу темпи ар турдуу тармакта 300 дон 2000% жеткен).

2.Онор жай тонкорушу.

Онор жай токорушу кол эмгегинен

машина эмгегине отуу

Кол онорчулук-устаканалык

-кол

- болунуу жок

Мануфактура

-кол

-эмгектин

болунушу

Фабрика,

завод

-машина

-эмгектин

болунушу

2.Онор жай тонорушу.

Машиналарды колдонуу дыйкандардын толук жерсиз калышына жана кол онорчулордун жакырданышына алып келген.

Натыйжада онор жай тонкорушунун экинчи жагы ачылган буржуазия менен пролетариат англиялык коомдун негизги таптарына айланган.

19 к. рекламалык коронок.

2.Онор жай тонкорушу.

19 к. Англиядагы

комур

шахтасы

Антинаполеондук коалицияга жигердуу катышканына карабастан, экономикада онугуу темпи басандаган жок. 1840 ж. Англия дуйнолук ондуруш продукциясынын 45% ондургон.

Бирок 19 к. 20-ж. баштап олкодо тынымсыз экономикалык кризистер болуп турган.

3.Саясий реформалар жана чартизм.

Ликвидация

«чириген»

Орундарды жок кылуу.

Олконун турмушунда парламенттин ролу жогору болгон. Бирок «чириген орундардын» ото коптугунон кээ бир райондор оз окулдорун парламентке жоното алышкан эмес.

1832 ж. олкодо парламенттик реформа болуп, ал «чириген орундарды» жок кылууга жол ачкан. Бирок олконун 12% чон курактагы адамдары гана шайлай алган.

3.Саясий реформалар жана чартизм.

Чартисттер

парламенттке

хартияны

алып

баратышат.

1838 г Уильям Ловетт Хартия (жалпы шайлоо укугу учун куроштун программасын) тузгон

-21 жаштан шайлоо укугу берилген.

-мулк цензи алынып ташталган.

1839 ж.чартисттер 1,3 млн. колтамга топтоп, парламентке сунуштаган, бирок ал кароодон баш тарткан.

Кучтор «моралдык» жана «кучтук» тараптарга болунуп, чартисттер курошту улантышкан.

1842 ж. 3,3 млн. колтамга топтолуп, ал эми 1848 –5 млн болсо дагы, бирок парламент элдин талаптарын эки учурда тен карап коююдан баш тарткан. Коп отпой чартисттик кыймыл очуп калган.

4. Англиядагы коомдук ан-сезим.

Капитализмдин онугушу коомдук карама-каршылыктарды жаратты.

Аларды чечууго жумушчулар гана эмес, социалисты-утописттер дагы аракет кылышкан.

Англичанин Роберт Оуэн ишкерлерге кайрымдуулук менен алектенип, жумушчуларга камкордук кылууну сунуш кылган.

Ал ондуруш жеке эмес коомдук болуш керек деп эсептеген.

Р.Оуэн

4. Англиядагы коомдук ан-сезим..

Р.Оуэндин

заводундагы

бий мектеби

Фабрика сатып алып, ал озунун идеяларынын негизинде анын кирешелуулугун жогорулаткан. 1824 ж. АКШда Оуэн «Жаны гармония» колониясын тузгон.

-жумуш убактысы кыскартылган – эмгек акы жогорулатылган – пенсия жана оорулар учун пособие киргизилген – мектептер ачылган ж.б.

Бирок коммуна тез эле кыйраган.

Г.Спенсер жана Дж.Милль башка жолду сунуш кылышкан. Алар коомдун бардык жагында тендикти орнотуу максатында буржуазиялык-либералдык реформаларды жургузуу зарыл деп эсептешкен.

Тендикке жетуу мумкун болбосо дагы, алардын оюу боюнча мамлекет коомдун эн аялуу катмарын колдоо учун шарт тузуусу керек.