Саба? ?дісі: Сын т?р?ысынан ойлауды дамыту технологиясы
Саба? т?рі: Аралас саба?
Саба? к?рнекілігі: Слайд, суреттер
П?наралы? байланыс: Тарих,
Саба? барысы: ?йымдастыру кезе?і:
С?лемдесу
Т?гелдеу
Психологиялы? ахуал
Саба??а дайынды?ын тексеру
?й тапсырмасын тексеру: ?ызы?ушылы?ты ояту.
1.Карточка
Биологиялы? т?р ретінде адамны? ?асиеттері.
Негроидты н?сілділерге т?н ?асиет
2.карточка
1. Тірі таби?атта?ы адамны? орны
2 .Монголоидті н?сілділерге т?н ?асиет
3.карточка
Адам н?сілдері; жалпы сипаттама бер.
Еуропеоидті н?сілділерге т?н ?асиет
4.карточка
1. Біз ?аза? елі ?андай н?сілге жатамыз,
2. Н?сілдерді? бір –бірінен айырмашылы?ы неде,
Адам н?сілдері
Ерекшеліктері
Жа?а саба?: Ма?ынаны ашу.
Суреттер с?йлейді . ( ежелгі адамдарды? суреттеріне сипаттама беру)
С?ра?тар ар?ылы та?ырыпты ашу,
Адамтектес маймылдарды? белгілері.
Адам?а т?н ?асиеттері.
Ежелгі адамдармен ?азіргі заман адамдары арасында?ы айырмашылы?тар
Антропогенез (грек. anthropos – адам, genesіs – шы?у тегі) – ?ылымыны? адамны? шы?у тегін, даму тарихын, оны? жеке биол. т?р болып ?алыптасуын ж?не адамзат ?о?амыны? даму кезе?дерін ?рі жаратылыстану, ?рі ?о?амды? ?ылымдар?а с?йене отырып зерттейтін негізгі саласы.
Антропогенез
мына ?ылымдар?а
с?йенеді
, , физиология, психология, геология, археология, этнография, тіл білімі
Адам — органикалы? д?ние эволюциясында е? со?ында пайда бол?ан биологиялы? т?р. Органикалы? д?ниеде болатын т??ым ?уалайтын ?згергіштік, тіршілік ?шін к?рес ж?не таби?и с?рыпталу адам эволюциясында да ма?ызды орын алады. Адам эволюциясында?ы м?ндай таби?и за?дылы?тарды на?тылы мысалдармен д?лелдеп берді. Осындай таби?и ?серлерді? н?тижесінде ертеде тіршілік еткен адамтектес маймылдарды? денесінде елеулі анатомиялы? ж?не физиологиялы? ?згерістер пайда болды. Адамтектес маймылдар бірте- бірте тік ж?руге к?шіп, ?ол мен ая?ты? ?ызметі бір-бірінен б?ліне бастады. ?олдары е?бек ??ралдарын жасау?а да?дылана т?сті. Таби?и с?рыпталу адамдарды? жеке топтарыны? е?бек ??ралдарын жасауды жетілдіре т?суіне, ?жымдасып а? аулауына, ?арттар?а ?ам?орлы? жасалуына колайлы жа?дай ту?ызды.
Осындай іс-?рекеттерді? н?тижесінде жекелей с?рыпталумен бірге, топты? с?рыпталу ж?ріп отырды. Біра? антропогенезді тек ?ана биологиялы? за?дылы?тармен т?сіндіруге болмайды. Б?л арада ?леуметтік ?мірді? де елеулі орын алатынын (—) ?з е?бектерінде д?лелдеп берді. Ол, ?сіресе е?бекті?, ?о?амдасып тіршілік етуді?, а?ыл-ойды? ж?не с?зді? ма?ызын атап к?рсетті.
Кез келген е?бек ??ралдарын дайындау ?шін адам е?бек етуі ?ажет. Е?бек ??ралдарын жасау ?ол ар?ылы ж?зеге асады. адамны? ?алыптасуында?ы е?бекті? р?лін жо?ары ба?алады. Ол:
"Е?бек — адамзат ?міріні? бірінші негізгі шарты, адамды адам еткен е?бек деген д?режеде айту?а тиістіміз",
— деп жазды. Олай болса, е?бек антропогенезді? басты ?леуметтік ?оз?аушы к?ші болды. Адам ?з е?бегі ар?ылы е?бек ??ралдарын жасай алады. Кейбір адамтектес маймылдар ?арапайым ??ралдарды пайдалана ал?анымен, е?бек ??ралдарын жасай алмайды. Жануарлар таби?ат?а ?з тіршілік ?рекеті ар?ылы ?ана ?сер етеді. Ал адам ?зіні? саналы е?бегі ар?асында таби?атты ?згерте алады. Адамны? таби?ат?а ?сері орасан зор ж?не сан ?илы болады. Е?бек етуді? н?тижесінде бізді? ежелгі маймыл?а ??сас ата тегімізде морфологиялы? ж?не физиологиялы? ?згерістер пайда болды. Оны антропоморфоз деп атайды. Адам ?з е?бегі ар?ылы ?зіне де ?згерістер енгізді. Е?бек — адам эволюциясына т?н негізгі фактор. Маймылдар ал?ашында а?аш басында ?рмелеп ж?ріп тіршілік еткен. Кейіннен а?аштан жерге т?сіп к?н к?рген. Оларды? тіршілігіндегі б?л ?згеріс бірте-бірте екі ая?ыны? к?мегімен тік ж?ріп, ?мір с?руіне жа?дай жасады. Адамны? екі ая?ымен тік ж?руі — "маймылдан адам?а ?туде шешуші ?адам болды" (Энгельс).
?орыта айт?анда, тік ж?руге к?шу адам эволюциясында?ы е? негізгі бас?ыш болды. Адамны? ал?аш?ы ?алыптасу кезе?інде ?ол нашар дамы?анды?тан, ол ?арапайым ?ана ??ралдар жасай білді. Бірте-бірте осындай белгілер т??ым ?уалау ар?ылы ?рпа?тар?а беріліп отырды. Ф. Энгельс: "?ол — е?бек ету ??ралы ?ана емес, сонымен бірге — ?ол е?бекті? ?з жемісі", — деп т?сіндірді. Маймыл?а ??сас ата тектеріміз ал?ашында ?здері ?мір с?рген жерлердегі тастан, жануар с?йектерінен ?те ?арапайым ??ралдар жасап пайдаланды. М?ны? ?зі оларды? ой- ?рісіне, мінез-?ылы?ына ?сер етті ?рі е?бек ??ралдарын жетілдіре т?суіне де септігін тигізді. Адамны? е?бек етуге да?дылана т?суі антропогенездегі ?леуметтік ?серлерді? ы?палыны? артуына септігін тигізеді. Биологиялы? за?дылы?тарды? адам ?міріне ?сері бірте-бірте б?се?дей т?сті.
Бекіту: ой тол?ау.
Адам мен маймылды? айырмашылы?тары.
Саналы адамдарды? ерекшелігі.
Ежелгі адамдар
Адамны? ар?а ата тектері
Жалпы сипаттама
австралопитектер
питекантроптар
неандерталды?тар
Кроманьонды?тар(осы заман типіндегі адамдар)
?орытынды:
Маймыл?а ??сас ата тектеріміз ал?ашында ?здері ?мір с?рген жерлердегі тастан, жануар с?йектерінен ?те ?арапайым ??ралдар жасап пайдаланды. М?ны? ?зі оларды? ой- ?рісіне, мінез-?ылы?ына ?сер етті ?рі е?бек ??ралдарын жетілдіре т?суіне де септігін тигізді. Адамны? е?бек етуге да?дылана т?суі антропогенездегі ?леуметтік ?серлерді? ы?палыны? артуына септігін тигізеді.