Аныктагычтарды эсептоо

Б.ОСМОНОВ АТЫНДАГЫ ЖАЛАЛ-АБАД МАМЛЕКЕТТИК УНИВЕРСИТЕТИ ЖАЛАЛ-АБАД КОЛЛЕДЖИ ТАБИГЫЙ-ТЕХНИКАЛЫК БӨЛҮМҮ Предмет: Кесиптик математика Тема: Аныктагычтар

Окутуучу: Полотова Алима Закировна

ФК жана БЭ адистигинде окуган студенттер үчүн

Жалал-Абад - 2020

Сабактын максаты:

• Экинчи жана үчүнчү тартиптеги

аныктагычтардын аныктамасын,

касиеттерин эсептөө эрежелерин билесиңер;

• Аныктагычтарды касиеттерин жана

эрежелерин колдонуп эсептейсиңер.

Каралуучу тапшырмалар:

• Экинчи жана үчүнчү тартиптеги аныктагычтар

жана алардын касиеттери;

• Экинчи тартиптеги аныктагычты эсептөө;
• Үчүнчү тартиптеги аныктагычты эсептөө.

Экинчи тартиптеги аныктагыч

саны

матрицасына дал келген

Аныктама:

экинчи тартиптеги аныктагыч деп аталат жана төмөндөгүдөй белгиленет:

Мисалы:

Үчүнчү тартиптеги аныктагыч

Аныктама:

матрицасына дал келген

• үчүнчү тартиптеги аныктагыч деп аталат жана төмөндөгүдөй

схема менен эсептелет:

-бул схема үч бурчтуктар эрежеси же Саррюстун эрежеси деп аталат.

Жогоруда түз сызыктар менен туташтырылган сандар көбөйтүлөт.

Аныктагычтын каисеттери

• Эгерде аныктагычтын жолчолору менен мамычаларынын

орундарын алмаштырсак, анда аныктагычтын мааниси өзгөрбөйт:

Мисалы:

• Аныктагычтын каалаган эки жолчосунун (мамычасынын)

орундарын алмаштыруу аны (-1)ге көбөйткөнгө барабар:

Мисалы:

• Эгерде аныктагычтын каалаган эки жолчосу (мамычасы)

барабар болсо, анда анын мааниси нөлгө барабар

Мисалы:

• Аныктагычтын кандайдыр бир жолчосунун (мамычасынын)

бардык элементтери нөлгө барабар болсо, анда аныктагычтын

мааниси нөлгө барабар

Мисалы:

Экинчи тартиптеги аныктагычтарды эсептегиле

1.

4.

2.

5.

3.

6.

Үчүнчү тартиптеги аныктагычтарды эсептегиле

1.

4.

5.

2.

3.

6.