Асыҡ дәрес эшкәртмәһе
Фән: Башҡорт теле
Сын: 5-се класс
Тема: Шәхси алмаштар (Личные местоимения)
Дәрес төрө: Яңы белемдәрҙе үҙләштереү дәресе
Дәрестең маҡсаты:
Шәхси алмаштар, уларҙың төркөмсәләре һәм һөйләмдәге роле менән таныштырыу; уҡыусыларҙың алмаштарҙы һөйләмдә дөрөҫ ҡулланыу күнекмәләрен үҫтереү.
Дәрестең бурыстары:
Белемде үҫтереү (Образовательные):
Шәхси алмаштар (мин, син, ул, беҙ, һеҙ, улар) тураһында төшөнсә биреү;
Алмаштарҙың зат һәм һан менән үҙгәреүен аңлатыу.
Тәрбиәүи (Воспитательные):
Туған телгә булған һөйөү һәм ҙурлау тойғоһо тәрбиәләү;
Парлашып һәм төркөмдә эшләү культураһын үҫтереү.
Үҫтереү (Развивающие):
Уҡыусыларҙың логик фекерләүен, телмәр әүҙемлеген һәм һүҙлек байлығын үҫтереү.
Дәрес башы (Организационный момент) — 3 минут
Уҡытыусы: Һаумыһығыҙ, уҡыусылар! Кәйефтәрегеҙ нисек? Бөгөнгө дәрескә бөтәгеҙ ҙә әҙерме?
Уҡыусылар: Һаумыһығыҙ! Эйе, әҙербеҙ!
Уҡытыусы: Китап-дәфтәрҙәрҙе астыҡ, бөгөнгө датаны яҙып ҡуйҙыҡ. Дәресебеҙҙе изге теләктәр менән башлайыҡ:
Иҫәнлек-һаулыҡ теләйем,
Яҡшы белем алырға.
Башҡорт теле дәресендә
Тик «5» билдәһе алырға!
Яңы теманы асыу (Изучение нового материала) — 12 минут
Уҡытыусы: Балалар, таҡтаға ҡарағыҙ әле. Ошо һөйләмдәрҙе уҡый өйрәнәйек:
1. Айнур дәрес әҙерләй. Айнур китап уҡый.
2. Айнур дәрес әҙерләй. Ул китап уҡый.
Һорау: Икенсе һөйләмдә «Айнур» һүҙен ниндәй һүҙ менән алмаштырҙыҡ?
Уҡыусылар:«Ул» һүҙе менән!
Уҡытыусы:Афарин! Исемдең урынына ҡулланылған һүҙҙәр алмаштар тип атала. Бөгөнгө темабыҙ — Шәхси алмаштар.
Категориялар таблицаһы:
| Зат (Лицо) | |Bыллыҡ һан (Единственное число) | Күплек һан (Множественное число) |
| 1-се зат | Мин (Я) | Беҙ (Мы) |
| 2-се зат | Һин (Ты) | Һеҙ (Вы) |
| 3-се зат | Ул (Он / Она / Оно) | Улар (Они) |
Белемде байытыу һәм нығытыу (Закрепление) — 20 минут
1-се эш. Дәфтәрҙә эш (Индивидуаль эш)
Бына буш урындарға тейешле шәхси алмаштарҙы ҡуйып яҙығыҙ:
* ... (Мин) мәктәпкә барам.
* ... (Һеҙ) яҡшы уҡыйһығыҙ.
* ... (Улар) футбол уйнай.
2-се эш. Төркөмдә эш (Ижади эш)
Сайланған алмаштар менән 3 һөйләм төҙөгөҙ һәм уларҙың ғаиләгеҙгә йәки дуҫтарығыҙға ҡағылышлы булыуын ҡарағыҙ.
Мәҫәлән: Беҙ дуҫтар менән паркта йөрөнөк.
Тәнәфес минутлыҡ (Физкультминутка) — 2 минут
Өҫкә ҡараныҡ — ҡош оса,
Түбән ҡараныҡ — үлән үҫә.
Уңға-һулға боролдоҡ,
Яңы көс менән ултырҙыҡ.
Дәрескә йомғаҡ яһау (Рефлексия) — 5 минут
Уҡытыусы:
Бөгөн беҙ дәрестә ниндәй тема өйрәндек?
Шәхси алмаштарға ниндәй һүҙҙәр керә?
Бөгөнгө дәрестә кемгә нимә айырыуса оҡшаны?
Өйгә эш һәм билдәләр ҡуйыу (Домашнее задание) — 3 минут
1. Таблицаны ятларға.
2. Алмаштар ҡулланып, «Минең ғаиләм» темаһына 5 һөйләм яҙырға.