Австралия материги

Сабактын темасы: Австралиянын физикалык географиялык абалы. Ачылышы жана изилдѳѳ тарыхы.

Сабактын максаты: 1. Окуучулар материктин физикалык-географ. Абалын кенири түшүнүшѳт. 2. Ачылышы, изилдѳѳ тарыхы жѳнүндѳ

Сабактын планы: 1. Континеттин негизги байлыктары. 2. Изилд ϴϴ тарыхы 3.Материктин физикалык-географиялык абалы. 4. Рельеф.

Ачылыш жана изилд ϴϴ тарыхы

Испаниялык саякатчы Л.Торрес 1606-жылы материкти Жаны-Гвинея аралынан бѳлгѳн кысыкты ачкан. Кийин ал кысык анын ысымынан аталган.

Луис Ваэса Торрес

Голландиялык саякатчы 1642-1643-жылдары Абель Тасман Австралияны айланып сүзүп ѳткѳн. Ошондой эле Жаны Зеландияны да ачкан. Австралия ѳзүнчѳ материк экендигин жана Антарктида материгинин бѳлүгү эместигин аныктаган.

АбельТасман

18-кылымдын экинчи жарымында англиялык саякатчы-изилдѳѳчү Джеймс Кук 1768-1770-ж.ж. Австралиянын чыгыш жээктерин ачкан. Андан кийин материктин түштүк-чыгыш жээгинде Сидней шаарын негиздешкен.

Джеймс Кук

19 кылымдын орто ченинде алтындын бай кендиринин ачылышына байланыштуу Австралияга « бакыт издоочулор» коп келе башташкан. 19 кылымдын аягында 1871-1872-жж. Австралияда орус саякатчысы, Н.Н. Михлуко-Маклай изилдоо иштерин жургузгон.

Материктин физикалык-географиялык абалы

1. Австралия латынча «Түштүк») дегенди билдирет. S - 7 692 024 км².

Калкы 18, 3 млн.

Австралиянын жээктери начар тилмеленген. Түндүк жээк бойлору булун-буйткалуу. Анда тайыз, океанга кенири жиреген Карпентария булуну жатат.

Түштүкт ѳ Чон Австралия булуну орун алган. Түштүк чыгышында эн чон арал-Тасмания.Ал материктен кенен туурасы 220 км болгон Басса кысыгы менен бѳлүнгѳн.

2. Материктин дал ортосунан түштүк тропик алкагы кесип ѳтѳт.

Материктин негизги тумшуктары.

• Материк Евразиядан башка материктерден обочо турат. Түндүгүнд ѳ аралдар жана ички деӊиздер аны Түштүк Азия менен байланыштырышат.
• Материктин негизги тумшуктары:

түндүктѳн — Йорк тумшугу,

түштүктѳн — Саут-Ист- Кейпт тумшугу

Батыштан  — Стип- Пойнт,

Чыгыштан  — Байрон тумшугу.

. Австралияда тѳмѳнкүдѳй 3 климаттык алкактан орун алган: субэкватордук, тропиктик жана субтропиктик.

• Материк түндүктѳн түштүктү карай ѳүү- 3200 км;
• Батыштан чыгышты карай – 4100 км.

3200 км

4100 км

Австралиянын түндүгүнѳн жана чыгыш жээктерин тѳмѳнкү дениздер чулгап турат :

Тынч океаны : Арафур , Коралл , Тасман , Тимор дениздери ;

батышынан жана түштүгүнѳн —

Инди океаны .

Υ йгѳ тапшырма:

§ 10.1.1. Картага негизги точкаларын түшүргүлѳ.