Ayol – jumboq. Biroq olimlar jumboqlarni echishdan charchamayapti. Quyida nafis jins vakillarining tanasiga xos ayrim jihatlar haqida faktlar keltiramiz.

Toshkent shahar xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti “Tabiiy va aniq fanlar ta’limi’’ kafedrasi

Malaka ishi mavzusi:

Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar,dasturlar tahlili

Tayyorladi: Abdullayeva Barno Isahanovna

“ Bizning ajdodlarimiz hamisha uzoqni ko`zlab yashagan. Millat Vatan, xalq istiqboli degan muqaddas tushunchalar hamma vaqt qalbimizning tubidan joy olib, har birimizning hayotimizda, ongimizda charx urib turishi darkor. Chinakam xalq bo`lsak, chinakam millat bo`lsak, ulkan, qudratli daryoga aylanaylik, farzandlarimizga o`zgalar havas qiladigan ozod va obod Vatan qoldiraylik." Birinchi Prezident I.A. Karimov. G`1997 y 29 avgust.O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi To`qqizinchi sess.so`z.n.G`

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevral,

PF-4947-son “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni qabul qilindi. Unga ko’ra 2017 - 2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi ishlab chiqildi.

Farmonning 4-bandi “Ijtimoiy sohani rivojlantirish”ning amaldagi tadbiqi sifatida 2017 yil 6-aprelda Vazirlar Mahkamasining 187-sonli qarori bilan “umumiy o’rta ta’limining umumta’lim fanlari davlat ta’lim standarti” tasdiqlandi. Ularda ko’rsatib o’tilganidek, umumiy o’rta ta’limi muassasalarining har bir sinf o’quvchilariga qo’yiladigan fanlar doirasida nazariy va amaliy bilimlarga ega bo’lish hamda o’quvchilarning bilishi kerak bo’lgan ma’lumotlar darajalari, o’quv fanlari bo’yicha zarur bo’lgan bilimlar majmuasiga ega bo’lish vazifasi qo’yilgan.

2017-2021 ЙИЛЛАРДА

ҲАРАКАТЛАР СТРАТЕГИЯСИ

Fizika fanidan yaratilgan har bir darslik, o’quv qo’llanma – o’qituvchi uchun judayam kerakli yordam beradi. Fizika fanini o’qitishda va uni o’quvchilarga yetkazib berishda bunga juda katta ahamiyat berish kerak.

Mavzuning dolzarbligi:

• Malaka ishining dolzarbligi: 2017-2021 yillarda harakatlar strategiyasining 4 bobi ijtimoiy sohani rivojlantirishga qaratilgan bo`lib, unda ta`lim va fan sohasiga alohida urg`u berilgan. Ta`limni axborot texnologiyalari asosida rivojlantirish esa insoniyatga o`ta muhim bo`lgan vaqtni tejashga imkoniyat beradi.
• Malaka ishining maqsadi: o‘quv mashg‘ulotlarini o‘tish samaradorligini oshirish, o‘quvchilarni ko‘proq bilim olishlari va yetuk mutaxassis bo‘lib yetishlari uchun ularning Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar,dasturlarni yaratishda o’quvchilarning qobiliyatlarini hisobga olgan holda, ularni tushunishi va hayotda ishlata olishlari uchun qulay va tushunarli bo’lishi kerak.

Malaka ishining vazifalari:

• Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar, dasturlar bo‘yicha mavjud manbalar ni tahlil etish;
• Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar, dasturlar yordamida o`quvchilar bilimini tekshirishni yutuq va kamchiliklarini tahlil etish;
• Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar, dasturlarni yaratishda o’quvchilarning qobiliyatlarini ham hisobga olish.

Mundarija:

• Kirish.
• II. Asosiy qism “ Fizika fanidan o'quv qo'llanmalar, darsliklar, dasturlar tahlili”
• 2.1. Maktabda fizika fanini o’gitishning zamonaviy kompetensiyalardan foydalanib o’qitisning mazmuni va vazifalari.
• 2.2. Maktabda fizika fanini o’qitishda masalalar yechishda, laboratoriya ishlarini bajarishda o’quv qo’llanmalar, darsliklar, elektron darsliklarning roli.
• 2.3. Fizika fanidan mavjud darsliklar, o’quv qo’llanmalar tahlili.
• 2.4. Fizika fanini o‘qitish metodikasi sohasida olib borilgan ilmiy tadqiqot ishlar va ularning amaliyotga joriy etilishi
•   III. Xulosa va tavsiyalar.
• IV. Foydalanilgan adabiyotlar va internet saytlari.
• Ilovalar

Reja:

Informatika va hisoblash texnikasi asoslari fanining maqsad va vazifalari

Dars ishlanmalarida darsning maqsad va vazifalari bo’yicha uslubiy tavsiyalar

Dars muqaddas – innovatsion texnologiyalari asoslarini tashkil qilish bo’yicha tavsiyalar

Dars maqsadlarini ifodalashda kompetensiyaviy yondashuv

умумий ўрта таълимнинг малака талаблари

• билим — ўрганилган маълумотларни эслаб қолиш ва қайта тушунтириб бериш;
• кўникма — ўрганилган билимларни таниш вазиятларда қўллай олиш;
• малака — ўрганилган билим ва шаклланган кўникмаларни нотаниш вазиятларда қўллай олиш ва янги билимлар ҳосил қилиш;
• компетенция — мавжуд билим, кўникма ва малакаларни кундалик фаолиятда қўллай олиш қобилияти.

Kommunikativ kompetensiya

Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi

O’z - o’zini rivojlantirish kompetensiyasi

Milliy va umummadaniy kompetensiya

Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi

Matematik savodxonlik, fan va texnika yutuqlaridan xabardor bo`lish

Tayanch Kompetensiyalar

Физик жараён ва ҳодисаларни кузатиш, тушуниш ва тушунтириш

Физика фанига оид умумий компетен

циялар

Тажрибаларни ўтказиш, физик катталикларни ўлчаш ва хулосалар чиқариш

Физик билимлар ва асбоблардан амалиётда фойдалана олиш

Педагог кадрлар салоҳияти ҳамда моддий-техника базаси етарли бўлган умумий ўрта таълим муассасаларида вилоят халқ таълими бошқармаларининг рухсати билан мактаб педагогик кенгашларига дарс жадвалини тузишда таянч ўқув режадаги умумий соатлар ҳажмидан ошмаган ҳолда, маълум бир фанларни чуқурлаштириб ўқитиш мақсадида 15% гача ўзгартириш киритиш ҳуқуқи берилади.

Дарслик

Д авлат таълим стандартларига мувофиқ ўқув дастури асосида дидактик, методик, педагогик-психологик, эстетик ва гигиеник талабларга жавоб берадиган, ўқув фанининг мавзулари тўлиқ ёритилган, унинг асослари мукаммал ўзлаштирилишига қаратилган, ўқув фанининг мақсад ва вазифаларидан келиб чиққан ҳолда таълим олувчиларнинг ёши ва психофизиологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқиладиган, назарий маълумотлардан ташқари амалий-тажриба ва синов машқларини қамраб олган китоб шаклидаги ўқув нашри.

Hozirgi kunda maktablarda foydalanilayotgan fizika darsliklari:

Hozirgi kunda maktab o’qituvchilari foydalanayotgan qo’llanmalar:

Darslilardagi ba’zi kamchiliklar:

Xozirgi

Xozirgi

Xozirgi

Xozirgi

Дарсликдаги янги ўзгаришлар

1. Дарсликда ўқувчиларнинг назарий олган билимларини мустаҳкамлаш учун келтирилган масалалар ва амалий топшириқлар, ўқувчилар билимини назорат қилиш учун берилган тест топшириқлари ўқувчиларда билим, кўникма, малакаларга эга бўлишга қаратилиши билан биргаликда компетенцияларни шакллантиришга йўналтирилди.

2. Физик жараёнларда унинг баъзи бир жиҳатларини турли ранглар орқали ифодалаш зарур бўлганлиги сабабли дарслик 4 хил рангда нашр эттирилади.

16

Такомиллаштирилган Давлат таълим стандартлари асосида ўқув дастурига янги мавзулар киритилди:

6-синф

6. Электр токи ва ундан фойдаланиш ҳақида маълумотлар

(4 соат)

Жисмларнинг электрланиши. Электр токи ҳақида тушунча. Турмушда электр токининг аҳамияти. Ток манбалари. Оддий электр занжир. Хонадондаги электр асбоблар ва улардан фойдаланиш. Электр энергиясини тежаш.

Намойиш тажрибалари:

1.Ток манбалари.

2.Содда электр занжирини йиғиш ва ишлашини кўрсатиш.

3.Стол лампаси ва унинг ишлаши.

Жиҳозлар ва ўқув-кўргазмали қуроллар: Батарея (турли кўринишдаги), мобиль телефон, планшет ва шу кабиларни зарядловчи қурилма, ўтказгич (сим)лар, патрон, лампочка, узиб-улагич, розетка, вилка.

16

16

Амалдаги ва қайта ишланаётган дарсликдаги ўзгаришга мисол:

Оқ нурнинг учбурчакли призмадан ўтганда рангли спектрга ажралиши

Қайта ишланаётган дарсликдаги расм

Амалдаги дарсликдаги расм

16

Шакллантириладиган компетенциялар.

Физик жараён ва ҳодисаларни кузатиш, тушуниш ва тушунтириш компетенцияси: Шиша ва эбонит таёқчалар (шойи ва жун матолар) ёрдамида жисмларнинг электрланишини кузатади, тушунади ва тушунтиради.

Тажрибалар ўтказиш, физик катталикларни ўлчаш ва хулосалар чиқариш компетенцияси: Оддий электр занжирини тузади, электр токи ўтишини тушунади ва хулосалар чиқаради.

Физик билимлар ва асбоблардан амалиётда фойдалана олиш компетенцияси: Хонадондаги электр асбоблари (стол лампаси, дазмол, телевизор, чангютгич, телефон, холодильник, компьютер)дан амалиётда фойдаланади.

16

Компетентликка йўналтирилган топшириқлардан намуналар

1. Нима учун баъзи юк автомобилларининг орқа ғилдиракларига занжир боғланади?

2. Нима учун тирик балиқларни қўлда ушлаб туриш қийин?

3. Нима учун усталар деталларга шурупни бурашдан олдин унга совун суртишади?

4. Ишқаланиш қай вақтда фойдали, қай вақтда зарарли эканлигига мисоллар келтиринг.

5. Афанди: «Мен ёшлигимда уйимиз олдидаги катта тошни силжита олмас эдим. Ҳозир ҳам силжита олмайман. Демак, менинг кучим ёшлигимда қандай бўлса, ҳозир ҳам шундай экан», деб хулоса чиқарди. Унинг хулосаси тўғрими? Фикрингизни исботлаб беринг.

1.

16

Амалдаги ва қайта ишланаётган дарсликдаги ўзгаришга мисол: Эркин тушиши тезланиши жисмни Пиза минорасидан ташлаш орқали аниқланган

Қайта ишланаётган дарсликдаги расм

Амалдаги дарсликдаги расм

16

Такомиллаштирилган Давлат таълим стандартлари асосида ўқув дастурига янги мавзулар киритилди:

7-синф

“ Жисм кинетик энергиясининг унинг тезлиги ва массасига боғлиқлигини аниқлаш”

“ Жисмни кўтаришда ва шу масофага горизонтал кўчиришда бажарилган ишни ўлчаш” лаборатория ишлари янгидан киритилди.

16

Компетентликка йўналтирилган топшириқлардан намуналар

Дарсликларда берилган масалалардан намуналар

16

O’qiyuvchining darsga puxta tayorgarligi ta’lim muvafaqqiyati va samarasi garovidir.

Dars – bu sinfda taqvim – mavzu reja asosida belgilangan vaqt davomida o’qituvchi tomonidan o’quvchilar uchun o’quv tarbiya jarayonining maqsadli tashkil etilishidir. Har bir o’qituvchi darsga sifatli va puxta tayorlanmasdan kirishni insoniylikka, pok vijdonga xiyonat ekanligini va ish haqini halollab olish lozimligini his qilishi kerak.

O’qituvchilarning darslarini tizimli tahlil qilish o’qituvchilarga amaliy – metodik tavsiyalar berishga va natijada dars samaradorligining oshishiga xizmat qiladi ta’lim muassasalaridagi fan metod birlashmalarining asosiy vazifasi o’zaro tajriba almashish asosida ta’lim va tarbiya jarayonining ilg’or pedagogik texnologiyalar asosida samarali tashkil etilishini ta’minlashdan iborat bo’lib, bunda darsliklarning, o’quv qo’llanmalarning va dasturlarning ham roli juda katta.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!