Азотнинг водородли бирикмаси . Аммиак.

Namangan viloyati Pop tumanidagi 7-sonli umumta’lim maktabining kimyo fani o’qituvchisi Maxsuda Sharofitdinovaning 8-sinf o’quvchilari uchun tayyorlagan taqdimoti

Mavzu:Azotning vodorodli birikmalari.Ammiak

Darsning maqsadi: Ta’limiy:O’quvchilarga azotning vodorodli birikmalari va ammiak haqida ma’lumot berish,ulardagi mavjud bilimlar bilan umumlashtirish

Tarbiyaviy:O’quvchilarimizni Ona-Vatanga , tarixiy va madaniy merosimizga , O’zbek xalqining buyuk siymolariga , Ota-onaga muhabbat va milliy iftihor tuygusi ruhida tarbiyalash.Ekologok madaniyatni shakllantirish

Rivojlantiruvchi:Ilmni amaliyotga tatbiq etish. O’quvchilarning bilim va tafakkurini, kitobxonlik malakasini oshirish, mustaqil fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish va rivojlantirish, kimyo faniga qiziqishlarini shakllantirish

SAVOLLAR:

1.Havoda hajm va massa jihatdan necha foiz azot bor?

2.Laboratoriya sharoitida toza azot qanday olinadi?

3.Azotning metallar bilan hosil qilgan birikmalari qanday ataladi?

4.azot molekulasidagi azot atomlari necha juft elektronlar yordamida birikkan?

5Azotning fizik va kimyoviy hossalarini sanang .

O’tilgan mavzuni takrorlash uchun tuzilgan savollar:

Ammiak molekulasining tuzilishi

  Olinishi. 1. Laboratoriya sharoitida ammiak ammoniy tuzlariga ishqor ta’sir ettirib olinadi :

NH 4 Cl + NaOH = NaCl + H 2 O + NH 3 Shuningdek,   ammoniy   xlorid   tuziga so‘ndirilgan ohakni aralashtirib qizdirish yo‘li bilan ham olish mumkin:  

Laboratoriyada NH3 olish

2NH 4 Cl + Ca(OH) 2 = CaCl 2 + 2H 2 O + 2NH 3

2. Sanoatda olinishi. Sanoatda ammiak atmosfera havosidan ajratib olingan azot va suvni elektroliz qilib olingan vodorodni reaksiyaga kirishtirib olinadi:   

  N 2 + 3H 2 = 2NH 3 + Q.

Fizik xossalari. Ammiak rangsiz, o‘tkir hidli, havodan 1,7 marta yengil gazdir. 1 hajm suvda 700 hajm ammiak eriydi. Ammiak suvda juda yaxshi eriydi .

Kimyoviy xossalari

2.NH 3 + HCl = NH 4 Cl

3. NH 3 + H 2 SO 4 = NH 4 HSO 4

4. 2NH 3 + H 2 SO 4 = (NH 4 ) 2 SO 4

1.  NH 3 + H 2 O  = NH 4 OH

Ammiak kislorodda yonadi, natijada azot va suv hosil qiladi

NH 3 + 3O 2 → 2N 2 + 6H 2 O

Agar ammiakning yonishi reaksiyasi platina katalizatori ishtirokida amal­ga oshirilsa azot (Il)-oksidi hosil bo‘ladi

Test savollari:

1.Ammiakning formulasi keltirilgan javobni toping.

A) N 2 H 2 B) NH 3 C)NH 2 D)HN 3

2.Laboratoriyada ammiak qanday usul bilan olinadi?

A) 2NH 4 Cl + Ca(OH) 2 = CaCl 2 + 2H 2 O + 2NH 3

B) N 2 + 3H 2 = 2NH 3 + Q.

C) (NH 4 ) 2 CO 3 = 2NH 3 + H 2 O + CO 2

D) NH 3 + 3O 2 → 2N 2 + 6H 2 O

3.Ammiakning katalizatorsiz kislorodda yonishidan qanday azotli birikma hosil bo’ladi?

A) NO B)NO 2 C)N 2 O D)N 2

  4.Katalizatorli yonishidachi?(3-savolga qarang)

5.Ammiak nima maqsadlarda ishlatiladi?

A)Nitrat kislota ishlab chiqarishda, sovutgich apparatlarni tayyorlashda

B)Portlovchi moddalar tayyorlashda,nitratlarni olishda

C)Mineral bo’yoqlarni olishda,Dori darmonlarni ishlab chiqarishda

D)Barcha javoblar to’g’ri

Uyga vazifa:163- betdagi 2-3-topshiriqlarni bajarish,mavzu yuzasidan test savollari tuzish.