Б.Блумдун таксономиясы

Окуу максаттарынын негизги категориялары

Окуу максаттарынын жалпыланган типтеринин мисалдары

1. Билим

Бул категория үйрөнүлгөн материалды эсте тутууну жана кайра айтып берүүнү билдирет.

Сөз мазмундун түрлөрү конкреттүү фактылардан бүтүндөй теориялар тууралуу жүрүшү мүмкүн. Бул категориянын өзгөчө белгиси — тиешелүү маалыматтарды эсте тутуу

Окуучу колдонгон терминдерди билет;

конкреттүү фактыларды билет;

методдорду жана процедурларды билет;

негизги түшүнүктөрдү билет;

эрежелерди жана принциптерди билет.

1. Түшүнүү

Билдирүүчү материалды бир формадан экинчи формага кайра түзүү, «бир тилден экинчи тилге, (мисалы, кара сөздөн математикалык тилге) «которуу» (трансляция), үйрөнүлгөндөрдүн маанисин түшүнүү жөндөмдүүлүгүнүн көрсөткүчү катары кызмат кыла алат.

Окуучунун материалга түшүндүрмө берүүсү

(түшүндүрүү, кыскача баяндоо) же окуянын, көрүнүштүн андан аркы жүрүшү тууралуу божомолу (кесепеттерин, натыйжаларын алдын-ала айтуу) да түшүнүүнүн көрсөткүчү катары чыга алат. Мындай натыйжалар жөнөкөй эсте тутуудан артыкчылык кылат.

Фактыларды, эрежелерди жана принциптерди түшүнөт;

Кара сөз материалына түшүндүрмө берет;

Схемаларга, графикаларга, диаграммаларга түшүндүрмө берет;

Кара сөз түрүндөгү ой материалын математикалык тилге которо алат;

Колдо болгон маалыматтарга таянып, келечекте болуучу натыйжаларды болжолдуу сүрөттөп берет.

1. Колдонуу

Үйрөнүлгөн материалдарды конкреттүү шарттарда жана жаңы кырдаалдарда колдоно билүү.

Эрежелерди, методдорду, түшүнүктөрдү, мыйзамдарды, принциптерди, теорияларды колдонуу буга кирет.

Окутуунун тиешелүү натыйжалары түшүнүүгө караганда, материалды өздөштүрүүнүн жогорку деңгээлин талап кылат.

Түшүнүктөрдү жана принциптерди жаңы кырдаалдарда колдонот. мыйзамдарды, теорияларды

конкреттүү практикалык кырдаалдарда колдонот;

методду же процедураны туура колдонуусун көрсөтөт.

4.Анализ

Структурасы даана байкалгандай кылып, бөлүктөргө бөлүү ыктары:

Бүтүндү бөлүктөргө бөлүү, алардын ортосундагы өз ара байланыштарын аныктоо, бүтүндү уюштуруунун принциптерин аңдап билүү. Окуунун натыйжалары мында түшүнүүгө жана колдонууга караганда, кыйла жогору интеллектуалдык деңгээл менен мүнөздөлөт, анткени, ал окуу материалынын мазмунун, ошондой эле, анын ички түзүлүшүн аңдап билүүнү талап кылат.

Жабык (айкын болбогон) болжолдорду бөлөт;

Ой жүгүртүү логикасындагы жаңылыштыктарды жана каталыктарды көрөт;

фактыларды жана натыйжаларды айырмалайт;

маалыматтардын маанисин баалайт.

1. Синтез

Жаңы сапатка ээ болгон, бүтүндү алуу үчүн элементтерди комбинациялоо ыктары. Ошентип, билдирүү (сүйлөнгөн сөз, доклад), аракеттердин планы же жалпыланган байланыштардын жыйындысы (колдогу маалыматтарды жөнгө салуу үчүн схемалар) ушундай жаңы көрүнүш болуп кала алат.

Тиешелүү окуу натыйжалары, жаңы схемаларды жана структураларды түзүүгө басым жасап, ишмердиктин чыгармачыл мүнөзүн болжолдойт.

Анча чоң эмес чыгармачыл сочинениелерди жазат;

экспериментти жүргүзүүнүн планын болжолдойт;

тигил же бул проблеманы чечүүнүн планын түзүү үчүн, түрдүү тармактардагы билимдерин пайдаланат.

1. Баалоо

Конкреттүү максаттар үчүн тигил же бул материалдын маанисин баалоо (ырастоолор, көркөм чыгармалар, изилдөөнүн маалыматары). Окуучунун ой жүгүртүүсү ички (структуралык, логикалык), ошондой эле, тышкы (белгиленген максатка дал келиши) так критерийлерге негизденүүгө тийиш.

Критерийле окуучулар тарабынан же сырттан (мисалы, мугалим) аныкталышы мүмкүн. Аталган категория мурунку бардык категориялар боюнча окуу натыйжаларына, ага кошумча, ачык-айкын белгиленген критерийлер боюнча баалоочу ой жүгүртүүгө жетишүүнү болжолдойт.

Жазма текст түрүндөгү материалды түзүүнүн логикасын баалайт;

Корутундулардын колдо болгон маалыматтарга дал келиши;

Ички критерийлерге таянып, ишмердиктин тигил же бул продуктысын баалайт;

Тышкы критерийлерге таянып, ишмердиктин тигил же бул продуктысын баалайт.