Бала тәрбиесі- басты міндет

Балалар әдебиеті

• Балалар әдебиеті  — балаларға арналып жазылған әдеби  шығармалар . Сондай-ақ, арнайы  балаларға  арналып жазылмағанымен, олардың ойлау, түсіну қабілетіне, талғамына, арман-қиялына  әсер  етіп, өзіне балаларды тартатын көркем шығармаларды да Балалар әдебиеті қатарына жатқызуға болады. Балалар  әдебиеті  —  сөз  өнерінің арналы бір саласы.  Әдебиеттің  бұл түріне жататын шығармалар оқиғасының қызықты да тартымдылығымен, композициясының ширақтығымен ерекшеленеді.  Тілі   жеңіл ,  көркем ,  түсінікті ,  айқын  әрі  әсерлі  болуы тиіс. Балалар әдебиетінің негізгі мақсаттары: жас буынның сана-сезімін оятып, ақыл-ойын дамыту, оларды адамгершілікке,  отан  сүйгіштікке, т.б. ізгі мұраттарға баулу. 

4 топқа бөліну

• Ырғақпен, мимиканы қолдана отырып ертегі мазмұнын жеткізу түрлері

Қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру әдістемесі

• Қарапайм математикалық түсініктерді қалыптастыру мәселелерін педагогикалық-психологиялық тұрғыдан талдау 30-50 жылдары кеңес дәуірі психологиясы және педагогикасы негізінде жүргізілді.
• Қарапайым математикалық түсініктерді дамытуда қолданылатын әдістер
• 2-3 жаста айналадағы заттар туралы сезім әрекетін қалыптастыру әдістемесі. 3-4 жастағы балалардың үш келеміндегі сандар туралы түсініктерін қалыптастыру, сандарды ауызша санай білуге, сан, сана көп, аз деген ұғымдарды үйрету әдістемесі. 4-5 жастағы балаларға бес көлеміндегі сандарды тура және кері санауга үйрету, санның натурал қатары туралы түсініктерін қалыптастыру әдістемесі.
• Ересек топтағы он көлеміндегі сандарды дұрыс санай білуге үйрету, көп, артық, аз, кем, ұғымдарын қолдануға және сандардың peт қатарын жаңылмай айтып, топтастыра білуге машықтандыру әдістемесі. 6-7 жаста жиырмаға дейінгі сандарды тура және кері санау, 10 көлеміндегі сандарды ауызша есептеп шығаруға үйрету әдістемесі.

• Көлем мен өлшем туралы жалпы түсінік. Көлемнің негізгі қасиеттері; Мектеп жасына дейінгі балалардың заттың көлемін қабылдау ерекшеліктері.Заттардың өлшеміне қарай өсуі. Заттардың көлемін салыстыру мен қабылдауда сөздің ролі. Айналадағы заттардың ұзындығын, биіктігін, енін шартты өлшеуішпен (условный прибор) өлшеуге үйрету әдістемесі.
• Мектеп жасына деиінгі балаларға заттың ені, ұзындығы, биіктігі бойынша салыстыру мен зерттеу тәсілдерін үйрету жолдары. Заттардың көлемі, өлшеміне қарай өсуі бойынша реттеу тәсілдері. Көзбен өлшеуін үйрету әдістемесі. Заттардың кеңістікте орналасу жағдайына тәуелсіз өлшемін көру қабілетінің ерекшеліктері .

Балаларда кеңістік ұғымын қалыптастыру әдістемесі

Статистика мен қозғалыста өзінен негізгі бағытты ажырату ерекшеліктері. Қоршаған ортада өзінен және заттардан бағдарлана білуі,заттардың бір-бірінен қатынастағы орнын анықтау. Балалардың қоршаған кеңістікті бағдарлауды меңгеруі. Көру және өлшеу арқылы арақашықтықты анықтау әдістемесі. Кеңістікте бағдарлауды дамытуға арналған дидактикалық ойындар.

• Балалардың уақыт туралы түсініктерін қалыптастыру
• Уақыт және оның өлшемі. Мектеп жасына дейінгі балалардың уақытты қабылдауы. Балаларды уакыггы бағдарлауға оқытудың міндеттері.Балалардың уақыт сезімін қалыптастыру әдістемесі. Тәулік бөліктерін ажырату, олардың кезектесуін анықтау ерекшеліктері.
• Тәулік ұғымы. Уақыт кезеңдерінің алмасу кезектігін түсіну және кеше, бүгін, ертең сөздерінің мағынасын түсінуі. Ересектер тобындағы балалардың уақытты сөзінуін дамыту жолдары. Екі өлшемді кеңістікте бағдарлауға үйрету әдістемесі.

• Мария Монтессори: «Математика  –  бұл қиын, әрі ауыр құбылыс емес, оны үйрену кімнің де болса қолынан келеді», – деп бағалай келе, «Адамзаттың ақыл – ойын «математикалық» деп, ал логикалық қабілеттері мен деңгейлері жоғары адамдарды «интеллектуалды адамдар» ретінде қарастырады.
• «Математикалық тәрбие мен білімсіз дүниені танып білу мүмкін емес, барлығы осы математикадан бастау алады. Математика аса дарынды адамдар ғана игеретін ауыр құбылыс емес. Оны үйрену кімнің де болса қолынан келеді, өйткені математика өмірмен тікелей байланысты. 2 – 3 жастағы баланың өзі күнделікті өмірге дағдылану барысында санай білу үрдісін белгілі дәрежеде игереді. Мәселен, бала көшеде кетіп бара жатып: «Бір машина кетіп бара жатыр, әне екіншісі кетті» - деп айтады. Бағдаршамға қарап тұрып, оның үш көзі бар екенін айта алады. Бала сұрақ қоюды және оған міндетті түрде жауап алғанды жақсы көреді, үнемі сұрақтар қою арқылы баланың ой – өрісі дамиды.
• Баланың ақыл – ойы жан – жақты сенсо-моторлық тәжірибені  тез сіңіріп қана қоймайды , осымен қоса математикалық білімі де дами бастайды. Сондықтан, баланың ақыл – ойы мен математикалық қабілетін сезім арқылы дамыту тиімді әдістердің бірі болып отыр. Бұл жөнінде: «Баланың бойында "сан және санау" идеяларын қабылдаудың «дайындық баспалдағы» ретінде оған қажет инстинктивті танымдардың барлығы дерлік болады», - деп жазады Монтессори.
• М.Монтессоридің жүйесі бойынша баланың математикалық түсінігін қалыптастырудың үздік үлгілерін ұсынады. Монтессори бойынша бала балабақшаға 3 жастан келген бала 2-3-ке дейін санауды біледі деп ойлайды сосын ары қарай санауды тез үйренеді. Нумерациялауды жылдам үйрету үшін Монтессори тиындарды пайдаланған. Ақшаны майдалау баланың нақты бақылауын қалыптастыратын ұтымды тәсіл. Одан соң ұзындығы әр түрлі таяқшадағы белгілерді пайдаланып, ұзындығына қарай орналастыруды ұсынады. Сосын қызыл және көк белгілерді санауды үйретеді. Таяқшаларды қосып азайтуды үйренеді. «Балалар үйі» деп аталатын М.Монтессори балаларға қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыруға әртүрлі дидактикалық материалдар қолданады.

• М.Морозова мен Е.Тихееваның («Счет в жизни маленьких детей» кітабында 2-ден 8-ге дейінгі балаларды санауға үйретудің үлгі бағдарламасы ұсынылды. Бағдарлама бойынша
• 2 жаста –үлкен,  кіші жайлы ұғым қалыптастыру ,
• 3 жаста – 3-ке дейінгі санауды, домалақ пен кубик жайлы түсінікті,
• 4 жаста – 4-ке дейін санау, жоғары, төмен, ірі-ұсақ, зат пішінін ажыратуды,
• 6-жаста 10-ға дейін санау, қосу, азайтуға қатысты қарапайым жаттығуларды орындауға қабілетті болуы тиіс
• Е.А.Носов 4 жаста бала мыналарды білгені дұрыс дейді:
• 1. Түстерді ажырата білу;
• 2. Заттардың ішінене ең үлкені, ең кішісі, ең қалыңы т.б. ажырата алу;
• 3. Геометриялық фигураларды ажырата алуы: шеңбер, үшбұрыш, төртбұрыш, тік, қисық сызық.
• 4. Тәрбиешіні сұрағына жауап бере алуы нақты заттың орналасуы бойынша( астында, үстінде, жанында, қағаздың төменгі жағында)
• 5. Заттарды көлемін өсу реті бойынша реттеу (алдымен бірдейлерін, сосын әртүрлісін жинақтау)
• 6. Заттарды  кему реті бойынша реттеу
• 7. Өсу реті бойынша реттеу (өсімдік, жануар, адам)
• 8. Үлгі бойынша реттеу (мысалы, қызыл, жасыл, қызыл, ...)
• 9. Ертегі сюжеті бойынша суретті реттеп қою.
• 10. 4 бөлікке бөлінген картинканы құрастыру.
• 11. 10-ға дейін жатқа санау
• 12. Мөлшері бойынша салыстыру.
• 13. Сюжетті ертегіде кездесетін санды табу (адамда бес саусақ, итте төрт аяқ, т.б табиғаттағы зат, құбылыспен байланыстыру. Санның суретін салу, мимикамен келтіру, ермексазбен салу, т.б.

«Балаларды табиғатпен таныстыру және оқыту әдістемесі»

А. П. Усова балаға табиғат туралы ұғым беру ісін екі теорияға бөліп қарады, біріншісі-қарапайым, яғни балаға білім арнайы оқытусыз күнделікті ойын, еңбек іс-әрекеттерінде бақылау арқылы жүргізіледі. Екіншісі — балаға күрделі ұғым тек арнайы ұйымдастырылған оқыту үрдісінде, сабақ кезінде ғана беріледі және екеуі де бір-бірімен байланысты жүргізіліуі керек. Бұлайша берілген білім нақты жүйелендІрілген, бала ұғымына сай келетін табиғат құбылыстарының ерекшеліктерін, жыл мезгілдеріне байланысты адамдар өмірінде болатын өзгерістер мен олардыңіс-әрекеті жайында, шынайы түсінікті қамтыған жағдайда ғана нәтижелі болады деп көрсеткен.

• Ал С. Н. Николаева балаға тірі табиғат жайында жүйелі білім беру ісінің негізгі бағыттарын, былайша топтастырды: а) белгілі бір территорияда өсетін өсімдіктер мен мекендейтін жануарлар жайында білім жүйесін қалыптастыру; ә) осы өсімдіктер мен жануарларды сыртқы пішіні мен негізгі қасиеттеріне байланысты бөліп, топтастырып қарау және олардың өмір сүретін ортамен сабақтастығы ұғындыру; б) жыл мезгілдерінің ауысуы өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне тигізетін әсерін ұғындыру;

• Мәнерлеп оқу дегеніміз — қарапайым сөйлеу тіліне жақын, еркін оқу. Қарапайым сөйлеу деп күнделікті тұрмыс-тіршілігімізде бір-бірімізбен қарым-қатынас жасағанда алуан түрлі дауыс құбылысына түсіріп сөйлеуді айтып жүрміз. Өйткені, адамдар бір-бірімен сөйлескенде әр түрлі оқиғалар, хабарлар, көріп-білгендері туралы әңгімелейді және сол әңгімелерін өте шебер, әсерлі жеткізеді. Ондайда тыңдаушының қаншама әсер алатыны белгілі. Ал мектеп практикасына келсек, оқу мен сөйлеудің арасында    алшақтық   мол. Алайда,   осы екеуінің арасындағы ажырамас тұтастық пен байланысты түсініп оқу қажет-ақ. Сөйлеу тіліндегідей етіп ешкім де оқи алмас, бірақ сөйлеу әуеніне жақын оқуға мүмкіндік мол.

Балалардың тілін мәнерлеп оқуға  жаттықтыру үшін жүргізілетін жұмыстар:

• –  Шығарманы дыбыс  таспасына жазып тыңдауды ұйымдастыру;
• –   Балаларға  сұрақ-жауап қойып әңгімеге тарту, жазып алу;
•   Мәнерлеп    оқуды   дұрыс    жүргізу   үшін оқу кезінде
• койылатын    дауыс  ырғағының  кідірістерін (паузаларын) игеру.
• Олар:
• а) логикалық кідірістер;
• ә) психологиялық кідірістер;
• б) грамм(атикалық кідірістер болып бөлінеді.

Еңбекті қорғау

• 22-бап. Жұмыскердің негізгі құқықтары мен міндеттері
•       1. Жұмыскердің:
•       1) осы Кодексте көзделген тәртіппен және жағдайларда еңбек шартын жасасуға, өзгертуге, толықтыруға, тоқтатуға және бұзуға;
•       2) жұмыс берушіден еңбек, ұжымдық шарттардың талаптарын орындауды талап етуге;
•       3) еңбек қауіпсіздігіне және еңбекті қорғауға;
•       4) еңбек жағдайлары мен еңбекті қорғаудың жай-күйі туралы толық және анық ақпарат алуға;
•       5) еңбек, ұжымдық шарттардың талаптарына сәйкес уақтылы және толық көлемде жалақы төленуіне;
•       6) бос тұрып қалғаны үшін осы Кодекске сәйкес ақы төленуіне;
•       7) тынығуға, оның ішінде жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысына;
•       8) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, кәсіптік одақ құру, сондай-ақ оған мүше болу құқығын қоса алғанда, өзінің еңбек құқықтарының берілуі мен оларды қорғау үшін бірігуге;
•       9) өз өкілдері арқылы ұжымдық келіссөздерге және ұжымдық шарт жобасын әзірлеуге қатысуға, сондай-ақ қол қойылған ұжымдық шартпен танысуға;
•       10) еңбек міндеттерін орындауға байланысты денсаулығына келтірілген зиянды өтетуге;
•       11) міндетті әлеуметтік сақтандырылуға;
•       12) еңбек (қызметтік) міндеттерін орындау кезінде жазатайым оқиғалардан сақтандырылуға;
•       13) кепілдіктерге және өтемақы төлемдеріне;

• 14) өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін заңға қайшы келмейтін барлық тәсілдермен қорғауға;
•       15) бірдей еңбегі үшін қандай да бір кемсітусіз бірдей ақы алуға;
•       16) жеке еңбек дауын шешу үшін осы Кодексте көзделген тәртіппен рет-ретімен келісім комиссиясына, сотқа жүгінуге;
•       17) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарына сәйкес жабдықталған жұмыс орнына;
•       18) Қазақстан Республикасының заңнамасында, сондай-ақ еңбек, ұжымдық шарттарда көзделген талаптарға сәйкес жеке және ұжымдық қорғаныш құралдарымен, арнайы киіммен қамтамасыз етілуге;
•       19) өзінің денсаулығына немесе өміріне қауіп төндіретін ахуал туындаған кезде, бұл туралы тікелей басшының немесе жұмыс берушінің өкілін хабардар ете отырып, жұмысты орындаудан бас тартуға;
•       20) еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттiк органға және (немесе) еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті органға жұмыс орнындағы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жағдайларын зерттеп қарауды жүргізу туралы өтініш білдіруге, сондай-ақ еңбек жағдайларын, қауіпсіздігін және еңбекті қорғауды жақсартуға байланысты мәселелерді тексеру мен қарауға өкілдік етіп қатысуға;
•       21) жұмыс берушінің еңбек және онымен тікелей байланысты қатынастар саласындағы әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым жасауға;
•       22) біліктілігіне, еңбектің күрделілігіне, орындалған жұмыстың саны мен сапасына, сондай-ақ еңбек жағдайларына сәйкес еңбегіне ақы төленуіне;
•       23) осы Кодексте, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген тәртіппен, ереуілге құқықты қоса алғанда, жеке және ұжымдық еңбек дауларын шешуге;
•       24) жұмыс берушіде сақталатын дербес деректерінің қорғалуын қамтамасыз етуге құқығы бар.

• 23-бап. Жұмыс берушінің негізгі құқықтары мен міндеттері
•       1. Жұмыс берушінің:
•       1) жұмысқа қабылдау кезінде таңдау еркіндігіне;
•       2) жұмыскерлермен еңбек шарттарын осы Кодексте белгіленген тәртіппен және негіздер бойынша өзгертуге, толықтыруға, тоқтатуға және бұзуға;
•       3) өз өкілеттігі шегінде жұмыс берушінің актілерін шығаруға;
•       4) өз құқықтары мен мүдделеріне өкілдік ету және оларды қорғау мақсатында бірлестіктер құруға және оларға кіруге;
•       5) жұмыскерлерден еңбек, ұжымдық шарттар талаптарының, еңбек тәртіптемесі қағидаларының және жұмыс берушінің басқа да актілерінің орындалуын талап етуге;
•       6) осы Кодексте көзделген жағдайларда және тәртіппен жұмыскерлерді көтермелеуге, оларға тәртіптік жазалар қолдануға, жұмыскерлерді материалдық жауаптылыққа тартуға;
•       7) еңбек міндеттерін атқару кезінде жұмыскер келтірген нұқсанды өтетуге;
•       8) еңбек саласындағы өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мақсатында сотқа жүгінуге;
•       9) жұмыскерге сынақ мерзімін белгілеуге;

• 10) осы Кодекске сәйкес жұмыскерлерді кәсіптік даярлауды, қайта даярлауды және олардың біліктілігін арттыруды қамтамасыз етуге;
•       11) осы Кодекске сәйкес жұмыскерді оқытуға байланысты өз шығындарын өтетуге;
•       12) жеке еңбек дауын шешу үшін осы Кодексте көзделген тәртіппен рет-ретімен келісім комиссиясына, сотқа жүгінуге құқығы бар.
•       2. Жұмыс беруші:
•       1) Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының, келісімдердің, ұжымдық, еңбек шарттарының, өзі шығарған актілердің талаптарын сақтауға;
•       2) жұмысқа қабылдау кезінде осы Кодексте белгіленген тәртіппен және жағдайларда жұмыскерлермен еңбек шарттарын жасасуға;
•       3) жұмысқа қабылдау кезінде осы Кодекстің  32-бабына  сәйкес еңбек шартын жасасу үшін қажетті құжаттарды талап етуге;
•       4) жұмыскерге еңбек шартында келісілген жұмысты ұсынуға;
•       5) жұмыскерге Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде, еңбек, ұжымдық шарттарда, жұмыс берушінің актілерінде көзделген жалақы мен өзге де төлемдерді уақтылы және толық мөлшерде төлеуге;
•       6) жұмыскерді еңбек тәртіптемесі қағидаларымен, жұмыс берушінің жұмыскердің жұмысына (еңбек функциясына) тікелей қатысы бар өзге де актілерімен және ұжымдық шартпен таныстыруға;
•       7) жұмыскерлер өкілдерінің ұсыныстарын қарауға және жұмыскерлердің өкілдеріне ұжымдық келіссөздер жүргізу, ұжымдық шарттар жасасу, сондай-ақ олардың орындалуын бақылау үшін қажетті толық және анық ақпарат беруге;
•       8) осы Кодексте белгіленген тәртіппен ұжымдық келіссөздер жүргізуге, ұжымдық шарт жасасуға;
•       9) жұмыскерлерге Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына, еңбек, ұжымдық шарттарға сәйкес еңбек жағдайларн қамтамасыз етуге;
•       10) жұмыскерлерді жабдықпен, аспаптармен, техникалық құжаттамамен және еңбек міндеттерін атқару үшін қажетті өзге де құралдармен өз қаражаты есебінен қамтамасыз етуге;
•       11) Қазақстан Республикасының халықты жұмыспен қамту туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органға ақпарат беруге;
•       12) мемлекеттік еңбек инспекторларының нұсқамаларын орындауға;
•      

• 13) егер жұмысты жалғастыру жұмыскердің және өзге де адамдардың өміріне, денсаулығына қауіп төндіретін болса, жұмысты тоқтата тұруға;
•       14) жұмыскерлерді міндетті әлеуметтік сақтандыруды жүзеге асыруға;
•       15) жұмыскер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан сақтандыруға;
•       16) жұмыскерге жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысын беруге;
•       17) жұмыскерлердің еңбек қызметін растайтын құжаттардың және оларды зейнетақымен қамсыздандыруға арналған ақшаны ұстап қалу мен аудару туралы мәліметтердің сақталуын және мемлекеттік архивке тапсырылуын қамтамасыз етуге;
•       18) жұмыскерге зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайлары мен кәсіптік аурудың болу мүмкіндігі туралы ескертуге;
•       19) жұмыс орындары мен технологиялық процестерде тәуекелдерді болғызбау жөнінде шаралар қолдануға, өндірістік және ғылыми-техникалық прогресті ескере отырып, профилактикалық жұмыстар жүргізуге;
•       20) жұмыс уақытының, оның ішінде әрбір жұмыскер орындайтын үстеме жұмыстардың, зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларындағы жұмыстардың, ауыр жұмыстардың есебін жүргізуге;
•       21) жұмыскердің еңбек (қызметтік) міндеттерін орындауы кезінде оның өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды осы Кодекске және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес өтеуге;
•       22) еңбек жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органның және еңбек инспекциясы жөнiндегi жергілікті органның лауазымды адамдарын, жұмыскерлердің өкiлдерiн, еңбектi қорғау жөнiндегi техникалық инспекторларды ұйымдардағы еңбек қауiпсiздiгiнiң, жағдайларының және еңбектi қорғаудың жай-күйiне және Қазақстан Республикасы заңнамасының сақталуына тексерулер жүргізу үшін, сондай-ақ еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды және кәсiптiк ауруларды тергеп-тексеру үшiн кедергiсiз жiберуге;
•       23) жұмыс беруші айқындайтын, он сегіз жастан кіші жұмыскерлердің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) және туған жылы, күні, айы көрсетілетін тізілімдердің немесе басқа да құжаттардың жүргізілуін қамтамасыз етуге;
•       24) жұмыскердің дербес деректерін Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасына сәйкес жинақтауды, өңдеуді және қорғауды жүзеге асыруға;
•       25) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша ішкі бақылауды жүзеге асыруға міндетті.
•       3. Жұмыс берушінің осы Кодексте көзделген өзге де құқықтары болады және ол өзге де міндеттерді атқарады.

• 28-бап. Еңбек шартының мазмұны
•       1. Еңбек шартында:
•       1) тараптардың деректемелері:
•       жұмыс беруші жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), оның тұрақты тұрғылықты жерінің мекенжайы және тұрғылықты жері бойынша тіркеу туралы мәліметтер, жеке басын куәландыратын құжаттың атауы, нөмірі және берілген күні;
•       жеке сәйкестендiру нөмiрi (бизнес-сәйкестендiру нөмiрi);
•       жұмыс беруші заңды тұлғаның және оның орналасқан жерінің атауы, жұмыс беруші заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу нөмірі мен күні, бизнес-сәйкестендiру нөмiрi;
•       жұмыскердің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), оның тұрақты тұрғылықты жерінің мекенжайы және тұрғылықты жері бойынша тіркеу туралы мәліметтер, жеке басын куәландыратын құжаттың атауы, нөмірі, берілген күні, жеке сәйкестендіру нөмірі;
•       2) белгілі бір мамандық, кәсіп, біліктілік немесе лауазым бойынша жұмысы (еңбек функциясы);
•       3) жұмыстың орындалатын орны;
•       4) еңбек шартының мерзімі;
•       5) жұмыстың басталу күні;
•       6) жұмыс уақыты мен тынығу уақытының режимі;
•       7) еңбекке ақы төлеу мөлшері мен өзге де шарттары;
•       8) егер жұмыс ауыр жұмыстарға жататын болса және (немесе) зиянды және (немесе) қауіпті жағдайларда орындалатын болса, еңбек жағдайларының сипаттамасы, кепілдіктер мен жеңілдіктер;
•       9) жұмыскердің құқықтары мен міндеттері;
•       10) жұмыс берушінің құқықтары мен міндеттері;
•       11) еңбек шартын өзгерту мен тоқтату тәртібі;
•       12) тараптардың жауаптылығы;
•       13) жасалу күні мен реттік нөмірі болуға тиіс.
•       2. Мүгедекпен жасалатын еңбек шартында жұмыс орындарын олардың жеке мүмкіндіктерін ескере отырып жабдықтау жөніндегі талаптар қамтылуға тиіс.
•       3. Тараптардың келісімі бойынша еңбек шартына Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де талаптар енгізілуі мүмкін.

64-бап. Тәртіптік жазалар

      1. Жұмыс беруші жұмыскердің тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін:

      1) ескерту;

      2) сөгіс;

      3) қатаң сөгіс;

• Жоба тақырыптары

• Мектепке дейінгі жастағы балалардың ұсақ моторикасын дамыту әдістемелері
• Мектепке дейінгі ұйымда қолданылатын технологиялар ерекшелігі
• Мәнерлеп оқу әдістемесі
• Мектепке дейінгі баланың даму жас ерекшеліктері
• Балалардың тілін дамытуға бағытталған іс-шаралар
• Педагогикалық зерттеу әдістері
• Мектепке дейінгі ұйымда ата-аналармен ұйымдастырылған жұмыс түрлері
• Мектепке дейінгі мекемеде баланың зейінін дамыту жұмыстары
• Мекепке дейінгі жастағы балалардың сенімділігін арттыруға бағытталған жұмыс
• Мектепке дейінгі балалардың есте сақтау қабілетін дамыту жұмыстары
• Мектепке дейінгі балалардың ойлау қабілетін дамыту
• Бейнелеу өнері негіздерін оқыту түрлері мен ерекшеліктері