СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Բացահայտության նշաններ

Нажмите, чтобы узнать подробности

Просмотр содержимого документа
«Բացահայտության նշաններ»

Բացահայտության նշաններ

ՉԱԿԵՐՏՆԵՐ []

Դրվում են.
ա. մեջբերվող ուրիշի ուղղակի խոսքի սկզբում և վերջում:

Օրինակ`

Չդիմացավ՜, չճանաչե՜ց, չհասկացա՜վ,- յուրովի ճչաց ծաղկողը մտքում:

բգեղարվեստական կամ գիտական երկերի վերնագրերի, թերթերի անունների մեջբերման դեպքում:

Օրինակ`

Րաֆֆու Սամվել վեպը պատկերում է չորրորդ դարի դեպքերը:

գզանազան կազմակերպությունների, հաստատությունների, ձեռնարկությունների, մեքենաների մակնիշները, անվանումները հիշատակելու դեպքում:

Օրինակներ`

Անանիա Շիրակացի վարժարան
Ժիգուլի ավտոմեքենա

դ. հեգնական, ծաղրական երանգով կամ հակառակ իմաստով գործածվող բառերն անջատելու համար:

Օրինակ`

Բայց շատ խելոք ես:

ե. որևէ բառ, կապակցություն, նախադասություն կամ այլ լեզվական միավոր ընդանուր խոսքից անջատելու, տարբերակելու համար:
Տպագիր խոսքում նույն բանը կարելի է անել` նշված միավորները տառատեսակով ընդգծելով, թավ կամ շեղ տառատեսակներով գրելով:

Օրինակ`

Ձյուն եկավ նախադասությունը պարզ համառոտ է: 

ՄԻՈՒԹՅԱՆ ԳԾԻԿ [-]

Դրվում է.
ա. ինքնուրույն կամ հնչյունափոխված ձևով կրկնվող բառերից բաղկացած արտահայտություններում` կրկնադիր բարդ բառերում:
Օրինակներ`

արագ-արագ, մեծ-մեծ, մանր-մունր, աման-չաման

բխոսքիմաստային նույն արժեքը և քերականական նույն ձևն ունեցող բառերի հարադրություններում:

Օրինակներ`

կանաչ-կարմիր, ասել-խոսել, գրել-կարդալ, տուն-թանգարան

գերկու ինքնուրույն անուններից բաղկացած բաղադրյալ հատուկ անուններում:

Օրինակ`

Էլզաս-Լոթարինգիա

դ. երկրների, ժողովուրդների լեզուների անուններից բաղկացած հարադրություններում:

Օրինակներ`

հայ-ռուսական, ռուս-հայերեն, բուլղարա-հայկական

եՏեր, Միրզա, Մելիք և նման բաղադրիչներ ունեցող ազգանուններում:

Օրինակներ`

Տեր-Պետրոսյան
Մելիք-Մարտիրոսյան

զինչ բաղադրիչով հարադրված անորոշ դերանուններում:

Օրինակներ`

փոքր-ինչ, ինչ-որ

է. հայկական մի քանի գրական անուններում:

Օրինակներ`

Սայաթ-Նովա, Նար-Դոս, Խնկո-Ապեր

ըմոտավորական թվականներում:

Օրինակներ`

երկու-երեք ժամ, քսան-քսանհինգ տարեկան, հինգ-վեց մարդ

թ. արաբական թվանշանների և հոլովական վերջավորությունների ու ածանցների միջև:

Օրինակ`

20-ամյա, 19-րդ

ժինքնուրույն բառ չգիտակցվող հապավումների և հոլովական վերջավորությունների միջև:

Օրինակներ`

ԱՊՀ-ի
ՀՀ-ում
ՄԱԿ-ի

ժա. առանձին վերցնող բառերի, ածանցների և լեզվական այլ միավորների ու քերականական վերջավորությունների միջև:

Օրինակ`

Ը-ն որոշիչ հոդ է:





ԱՆՋԱՏՄԱՆ ԳԾԻԿ [-]

Դրվում է.
ա. նոր տողից գրվող ուրիշի խոսքից հետո` հեղինակային խոսքից անջատելու համար (միջակետի կամ ստորակետի հետ զուգակցված):

Օրինակ`

Երկինքն ու երկիր մեզ ձայն են տալիս.
-Դռները բացե՛ք, գարո՛ւն է գալիս: (Հ. Սահյան)

բպիեսներում` գործող անձի անվան և նրա սկսվող խոսքի միջև:

Օրինակ`

ՄԱՐԻԱՄ (մազերը շտկելով): - Գնանք
ՍԵՅՐԱՆ – Լսեցեք, երդվում եմ իմ նամուսով, որ Սուսանը կամ իմը կլինի, կամ գերեզմանինը:

գ. բառի և նրա բացատրության միջև:

Օրինակ`

եդեմական – դրախտային

դ. սկիզբը և վերջը նշանակող բառերի կամ թվանշանների միջև:

Օրինակներ`

Երևան – Թբիլիսի երթուղի
10 – 12-րդ դասարանները անվանվում են ավագ դպրոց:

ե. հեղինակի ուղիղ ձևով հանդես եկող անվան և նրա ստեղծագուրծության միջև:

Օրինակ`

Հովհաննես Թումանյան - Գիքոր            

        















ԿԱԽՄԱՆ ԿԵՏԵՐ […] (երեք կետ)

Դրվում են նախադասության վերջում, եթե միտքը առկախ է մնում:

Օրինակ`

Անտառ էր, առու... 



ԲԱԶՄԱԿԵՏԵՐ [....] (չորս և ավելի կետեր)

Դրվում են մեջբերման ժամանակ խոսքի կրճատված մասի փոխարեն:

Օրինակ` Համբոն ուզում էր.... 

….Ուր էլ լինեմ, չեմ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,

Չեմ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր ….



ՓԱԿԱԳԾԵՐ () []

Դրվում են լրացուցիչ տեղեկություն, իմաստային հավելում պարունակող միջանկյալ բառերը, բառակապակցությունները, նախադասությունները` հիմնական նախադասությունից անջատելու համար:

Օրինակ`

Րաֆֆին ծնվել է Սալմաստ գավառի Փայաջուկ գյուղում (այժմ` Պարսկաստանում):


ԵՆԹԱՄՆԱ [ ֊ ]

Ենթամնան օգտագործվում է բառը տողադարձի ենթարկելու ժամանակ կամ այն վանկատելու համար, դրվում է բառի անջատված հատվածների միջև: Օրինակ՝ դա ֊ սա ֊ գիրք, պա ֊ հա ֊ րան։





ԱՊԱԹԱՐՑ [']

Գործածվում է արևմտահայերենում բառի զեղջված ձայնավորի փոխարեն (հիմնականում կը, մը մասնիկների ը-ի փոխարեն):

Աստղ մ'ալ ես կերթամ հավելյալ երկնից
Աստղերն ինչ են որ, եթե ոչ անբիծ
Եվ թշվառ հոգվոց անեծք ողբագին:
(Պ.Դուրյան)

Հոգիներուն կ'իջնե երազ մը բուրյան
(Մ.Մեծարենց)