Բազմանդամներ 7-րդ դասարան

Աշխատանքը կատարեց Երևանի Ռ.Իշխանյանի անվան հ.153 հիմն. դպրոցի մաթեմատիկայի ուսուցիչ` Փառանձեմ Պողոսյանը

Միանդամների գումարն անվանում են բազմանդամ:

Այդ գումարի մեջ մասնակցող միանդամնրն անվանում են բազմանդամի անդամներ:

2x 2 - 3xy + 5x

Միանդամը ևս համարում են բազմանդամ :

Օրինակ` a 4 , 5x 2 , 12xy, 0

0 թիվն անվանում են զրոյական բազմանդամ :

Հատկություն 1. Բազմանդամի անդամները կարելի է տեղափոխել: Եթե մի բազմանդամը տարբերվում է մյուսից միայն անդամների հերթականությամբ, ապա այդպիսի երկու բազմանդամները համարում են իրար հավասար :

2a + 5b = 5b + 2a

1,1k -6t =-6t + 1,1k

Հատկություն 2. Բազմանդամին զրո ավելացնելիս այն չի փոխվում:

0 + 11xy = 11xy

1,5m - 5n +0 = 1,5m – 5n

Հատկություն 3. Բազմանդամում կարելի է կատարել նման անդամների միացում:

a 3 + a 2 b – a 2 b + b = a 3 + 1∙a 2 b + (-1)∙a 2 b + b = a 3 + (1+(-1))a 2 b + b = a 3 + 0∙a 2 b + b = a 3 + 0 + b = a 3 + b

Բազմանդամը կոչվում է կատարյալ տեսքի , եթե նրա բոլոր անդամները գրված են կատարյալ տեսքով և նրանց մեջ չկան նման անդամներ:

Օրինակ` 3, 2a, 11xy, 6t + 1,1k

Ցանկացած բազմանդամ կարելի է բերել կատարյալ տեսքի:

Անհրաժեշտ է

• նրա յուրաքանչյուր անդամը բերել կատարյալ տեսքի,

• կատարել նման անդամների միացում:

Օրինակ` 2ab - 5ac – 6a + 11ab = 2ab - 5ac – 6a + + 11ab = (2 + 11)ab – 5ac – 6a = 13ab – 5ac – 6a

Կատարյալ տեսքի ոչ զրոյական բազմանդամի աստիճան անվանում են նրա մեջ մտնող միանդամների աստիճաններից ամենամեծը:

Օրինակ`

1,22x 2 - 3y +2

Ա ստիճանը 2 է:

Օրինակներ

• 3x 2 yz + y 3 + 2x – 5 աստիճանը 4
• 2a – 5 աստիճանը 1
• 11kx 5 - 4k 2 x + 5kx աստիճանը 6

Զրոյից տարբեր ցանկացած թիվ զրո աստիճանի բազմանդամ է:

Զրոն միակ բազմանդամն է որի աստիճանը որոշված չէ: