СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Бекир Чобан-заде

Нажмите, чтобы узнать подробности

Просмотр содержимого документа
«Бекир Чобан-заде»

Бекир Чобан –заде (1893-1937)

Бекир Чобан –заде

(1893-1937)

 Шаир Бекир Чобан-заде 1893 сенеси майыс 15-те Къырымнынъ Феодосия уездининъ Аргъын коюнде (шимди Къарасувбазар районы) Къуртваап чобаннынъ къорантасында догъды.

Шаир Бекир Чобан-заде 1893 сенеси майыс 15-те Къырымнынъ Феодосия уездининъ Аргъын коюнде (шимди Къарасувбазар районы) Къуртваап чобаннынъ къорантасында догъды.

Он учь яшынаджео,мырза ве байларнынъ къолунда чобан ярдымджысы олып чалыша.Сонъ кеч олгъанына бакъмайып,биринджи сыныфкъа окъумагъа бара.

Он учь яшынаджео,мырза ве байларнынъ къолунда чобан ярдымджысы олып чалыша.Сонъ кеч олгъанына бакъмайып,биринджи сыныфкъа окъумагъа бара.

- 1908 сенеси окъувны девам этмек ичюн ,Бекирни Хайрие джемиетининъ эсабына Истанбулгъа окъумагъа ёллайлар. - Бекир Чобан-заде Тюркиедеки окъувынен бир сырада,Истанбул университенинъ учь йыллыкъ арап ве франсыз тиллерикурсларыны битире.Бу тиллерни муккемель дереджеде менимсиген Бекир Чобан-заде мектеп ве лицейлерде дерс бермек укъкъына малик ола.

- 1908 сенеси окъувны девам этмек ичюн ,Бекирни Хайрие джемиетининъ эсабына Истанбулгъа окъумагъа ёллайлар.

- Бекир Чобан-заде Тюркиедеки окъувынен бир сырада,Истанбул университенинъ учь йыллыкъ арап ве франсыз тиллерикурсларыны битире.Бу тиллерни муккемель дереджеде менимсиген Бекир Чобан-заде мектеп ве лицейлерде дерс бермек укъкъына малик ола.

1911 сенеси Истанбулда чыкъкъан «Алтын ярыкъ» адлы шиирий джыйынтыкъта шиирлери басыла.1913 сенеси исе «Яш татар языджылары» адынды чыкъкъан янъы бир джыйынтыкъкъа генч Чобан-заденинъ шиирлери кирситиле.
  • 1911 сенеси Истанбулда чыкъкъан «Алтын ярыкъ» адлы шиирий джыйынтыкъта шиирлери басыла.1913 сенеси исе «Яш татар языджылары» адынды чыкъкъан янъы бир джыйынтыкъкъа генч Чобан-заденинъ шиирлери кирситиле.
1914 сененинъ сонъларында Бекир Чобан-заде Будапешт универсетининъ тарих-филология факультетине окъумагъа кире.Университетни битирген Бекир,Будапешттеки Шаркъ Академиясыда тюрк тили оджасы аоларакъ къалдырыла.1919 сенеси Бекир Чобан-заде Будапештте докторлыкъ дисертициясыны къорчалай.
  • 1914 сененинъ сонъларында Бекир Чобан-заде Будапешт универсетининъ тарих-филология факультетине окъумагъа кире.Университетни битирген Бекир,Будапешттеки Шаркъ Академиясыда тюрк тили оджасы аоларакъ къалдырыла.1919 сенеси Бекир Чобан-заде Будапештте докторлыкъ дисертициясыны къорчалай.
Бекир Чобан-заде 1920 сенесининъ сонъунда Къырымгъа къайта ве Таврида универсетининъ тильшынаслыкъ кафедрасына доцент оларакъ тайинлене.
  • Бекир Чобан-заде 1920 сенесининъ сонъунда Къырымгъа къайта ве Таврида универсетининъ тильшынаслыкъ кафедрасына доцент оларакъ тайинлене.
1924 сенеси яш проффесорны Азербайджан универсетининъ тюркий тиллер ве эдебиятлары кафедрасына профессор ве бир йылдан сонъ исе шаркъ факультетининъ деканы оларакъ тайин этелер.
  • 1924 сенеси яш проффесорны Азербайджан универсетининъ тюркий тиллер ве эдебиятлары кафедрасына профессор ве бир йылдан сонъ исе шаркъ факультетининъ деканы оларакъ тайин этелер.
Бекир Чобан-заде устюндеки махкеме Бакуда 1937 сенеси октябрь он экиде йигирми дакъикъада олып кече ве,о,1937 сенеси октябрь он учьте къатиль. этиле

Бекир Чобан-заде устюндеки махкеме Бакуда 1937 сенеси октябрь он экиде йигирми дакъикъада олып кече ве,о,1937 сенеси октябрь он учьте къатиль. этиле

Тувгъан тиль

Анъласын бир сени, душман да сюер,

Сени мен Къырымда, Къазанда таптым,

Бир джаныкъ сёзюнъмен джуреги иер…

  Истеймен озюнъни эр якъта корьмек.

Джурегим къайнагъан, ташкъанда таптым…

Эр ерде инджиден дестанлар орьмек…

  Джат ельде мугъайып, ачынып джурьгенде,

  Къушларгъа, къашкъыргъа уйретсем сени,

Умютим, хаялым шай тюшип юрьгенде,

  Мойнунъа сарылдым дертимни айтып,

Сен болсанъ оксюзнинъ конъюльден сюйгени…

  Джамиге, михрапкъа, сарайгъа кирсенъ,

Бир гузель сёзюнъмен озюме къайтып…

  Джырларынъ болмаса, маненъ болмаса.

Денъизлер, чёллернинъ четине эрсенъ…

  Сенинъмен душмангъа ярлыкълар язсам,

«Джурт» деген сёзюнъмен джурек толмаса,

Къарувлы сёзюнъмен конълюни къазсам…

  Ах, насыл джурермен гъурбет якъларда,

  Къабримде мелеклер соргъу сораса,

Танышсыз, билишсиз ят сокъакъларда?..

Азраиль тилимни  бинъ кере тораса.

  Бильмиймен тюрюкми, татармы адынъ,

  «Озь тувгъан тилимде айт магъа!» дермен,

Бек яман татлысынъ, Танърыдан тадынъ,

  Тюрюк де, татар да сенинъ сёзлеринъ,

Озь тувгъан тилимде джырлап олермен…

Экиси ики чифт мунълу козьлеринъ…

  Гонълюмни къайгъылар кемирип тургъанда,

  Вияна огюнде, Къазакъ ичинде

Халкъымны тынышсыз йылдызы ургъанда,

Барабар джырладыкъ Хиндлерде, Чинде…

  Тувгъан тиль, башкъасы акълыма кельмий.

Бир буюк сырымсынъ душманлар бильмий…

                              1 Хазиран (июнь) 1918, Будапешт

Родной язык

Тебя я в Крыму и Казани нашел,

И сердце вскипело, как трепетный шелк.

  Когда на чужбине я с грустью бродил,

Когда за спиною надежды носил,

  Когда обнимал и делился бедой,

Ты слово сказал – я пошел за тобой…

  Покуда во мне твои песни звучат

И словом отчизны со мной говорят,

  В краях полуночных, где стужа и мрак,

По улицам шумным хожу, как чужак.

  Ты тюрок, татарин? Не знаю, кто ты.

Но вкус твой от Бога, в нем сладость мечты.

  Татарских и тюркских теченье речей,

Меня обнимает печалью очей.

  И в Вене, и в дальних казацких краях,

В Китае, на Инде поешь на устах

  И враг, коль поймет, то полюбит тебя,

И сердце растает, любовь обретя.

Хочу, чтоб звучал ты всегда без преград –

Старинных поэм жемчуговый оклад.

  Хочу, чтоб тобою и птицы, и волк

Со мной говорили, в том ведая толк.

  Хочу, чтоб входил ты в мечеть и дворец.

От края до края, с конца и вконец.

  Хочу, чтоб тобою писали указ

Врагам, для которых ты – грозный приказ…

  Когда же посланцы за мной прилетят,

И Ангел разрежет тебя на сто крат,

  Скажу: «Говори на моем языке –

Родном языке, что как сердце в руке!»

  В печали и скорби, средь горя и бед,

Во тьме и когда наступает рассвет,

  Родной мой язык, без тебя не могу

И тайну твою не открою врагу.