"Бензол" (11-сынып)

Оңтүстік қазақстан облысы Қазығұрт ауданы Рабат елді мекені. П. Тәжібаева атындағы жалпы орта мектебінің 10 сынып оқушы c ы Қансейіт Нұрмахан Химия пәнінің мұғалімі Байзақова Гүлханыс

Сабақтың тақырыбы: Бензол

Сабақтың мақсаты: Білімділік : Оқушыларға бензолдың қаныққан және қанықпаған көмірсутектерден айырмашылығын айта отырып тақырып мазмұнын ашу Бензолдың құрылысына тоқталу, түсінік беру Тақырып бойынша оқушылардың біліктілік қабілеттерін ояту жағдайларын жасау. Тәрбиелік : Оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында байқампаздылығын, тақырыпты түсінуге жағдай жасай отырып, оқушылардың іздемпаздылығын аттыру Практикалық және ой мәдениетінің еңбегін түзету жолдарын, қызығушылығын тудыру, өзін — өзі бағалай алуға тәрбиелеу. Дамытушылық : Оқушылардың шығармашылық, танымдық ойын арттыру. Циклоалкан және бензол құрылысындағы ерекшеліктерді түсіндіре отырып тақырыпты меңгерту Жаңа және өтілген материалдарды байланыстыра алу жолдарын табу, мәселені шешу жолын іздеуге, жалпы диалогтарға қатысуы, басқа оқушыны тыңдау, тыңдай алу қабілетін дамыту. Сабақтың түрі: Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Бензол – ароматты көмірсутектердің алғашқы өкілі. Олар арендер деп аталады. Олардың атауы алғашқы өкілдерінің хош иісті болуына байланысты.

Электрондық құрылысы Бензол молекуласында көміртек атомдарының электрон бұлттары sp гибредтелген күйінде болады. Гибредтелген орбитальдардығы электрондардың қатысуымен байланыстары түзіледі .

Әрбір көміртек атомында гибридтелмеген бір p - электрондары бар, олардың электрон бұлттарының бір уақытта бүйірлік қабысуы нәтижесінде секстет түзіледі

Химиялық қасиеті: Бензолдың формуласына қарасақ онда дара да, қос та байланыстар бар, сондықтан бензол орын басу және қосып алу реакцияларына түсе алады. Бензолдың орын басу реакциялары жеңіл жүреді.

Бензол молекуласында қосып алу реакциялары алкендерге қарағанда қиынырақ жүреді. Гидрлеу реакциясы:

Қолданылуы: Бензол- бояғыш заттар, дәрі-дәрмектер, қопарылғыш заттар, пластмасса, органикалық улы химикаттар, еріткіштер өндірістерінде қолданылады

Көмірсулар арасындағы генетикалық байланыс. Мына сызбанұсқаға қарасақ, көмірсутектердің өзара бір-біріне айнала алатын заттар екендігін көреміз.

  Химиялық диктант. 1. Затқа................ (сутегі) қосыла............. (жүретін) реакциялар.................. (гидрлеу) реакциясы деп аталады. 2. Бензолға................ ( ) азот қышқылымен................. (әсер) етсе............ ( ) сутек орнын басады. Бұл реакция........................ (нитрлеу) реакциясы деп аталады.

Үйге тапсырма: Бензол Бағалау:

Назарларыңызға рахмет