“Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny boýunça testler
1. Türkmenistanyň bilim babatda kanunçylygy nämä esaslanýar?
a) “Türkmenistanda bilim ulgamyny kämilleşdirmek hakynda” Permana esaslanýar;
b) “Bilim-terbiýeçilik edaralarynyň işini kämilleşdirmek hakynda” Karara esaslanýar;
ç) Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýar;
d) “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna esaslanýar.
2.Başlangyç, esasy orta we umumy orta bilim, şeýle hem mekdepden daşary bilim maksatnamalaryny özleşdirýän çagalar nähili atlandyrylýar?
a) terbiýelenýänler;
b) talyplar;
ç) okuwçylar;
d)diňleýjiler.
3.Başlangyç hünär, orta hünär, ýokary hünär biliminiň bilim maksatnamalaryny özleşdirýän raýatlar nähili atlandyrylýar?
a) diňleýjiler;
b) eksternler;
ç) okuwçylar;
d) talyplar.
4. Işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak we gaýtadan taýýarlamak maksatnamalaryny, şeýle hem hünär taýýarlygy maksatnamalaryny özleşdirýän raýatlar nähili atlandyrylýar?
a) talyplar;
b) okuwçylar;
ç) diňleýjiler;
d) eksternler.
5. Bilim edarasynda bilim bermek işini guramak nämä laýyklykda amala aşyrylýar?
a) okuw serişdelerine laýyklykda amala aşyrylýar;
b) okuw-görkezme esbaplaryna laýyklykda amala aşyrylýar;
ç) sapaklaryň tertibine laýyklykda amala aşyrylýar;
d) okatmagyň tehniki serişdelerine laýyklykda amala aşyrylýar.
6.Esasy orta bilimiň maksatnamalarynyň özleşdirilmegi näme bilen tamamlanýar:
a) okuw ýylynyň jemlenmegi bilen tamamlanýar;
b) okuw maksatnamasynyň özleşdirilmegi bilen tamamlanýar;
ç) sepgit synaglary bilen tamamlanýar;
d) tomus dynç alyşa çykylmagy bilen tamamlanýar.
7. Raýatlaryň hünär bilimini almak üçin döwlet bilim edaralaryna kabul edilmegi näme göz öňünde tutulyp amala aşyrylýar?
a) olaryň islegleri göz öňünde tutulyp amala aşyrylýar;
b) olaryň saýlan hünärlerine laýyklykda amala aşyrylýar;
ç) olaryň arzalary boýunça bäsleşik esasynda amala aşyrylýar;
d) olaryň Döwlet synaglarynda alan bahalary göz öňünde tutulyp amala aşyrylýar.
8. Mekdebe çenli bilimiň bilim maksatnamalaryny, düzgün boýunça näçe ýaşa çenli çagalar özleşdirýärler?
a) bir ýaşdan bäş ýaşa çenli çagalar özleşdirýärler;
b) bir ýaşdan alty ýaşa çenli çagalar özleşdirýärler;
ç) üç ýaşdan alty ýaşa çenli çagalar özleşdirýärler;
d) bir ýaşdan ýedi ýaşa çenli çagalar özleşdirýärler;
9. Başlangyç bilimiň bilim maksatnamalary boýunça umumybilim edarasyna okuwa girýän ýylynda näçe ýaşyny doldurýan çagalar okadylyp başlanýar?
a) 6 ýaşyny doldurýan çagalar okadylyp başlanýar;
b) 5 ýaşyny dolduran çagalar okadylyp başlanýar;
ç) 6 ýaşyna giden çagalar okadylyp başlanýar;
d) 7 ýaşynyň dolmagyna üç aý galan çagalar okadylyp başlanýar.
10.Esasy orta bilimiň bilim maksatnamalary boýunça haýsy çagalar okadylyp başlanýar?
a) üçünji synpy tamamlan çagalar okadylyp başlanýar;
b) başlangyç bilimi bolan çagalar okadylyp başlanýar;
ç) 8 ýaşyny dolduran çagalar okadylyp başlanýar;
d) 9 ýaşyny dolduran çagalar okadylyp başlanýar;
11. Esasy orta bilimiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti, düzgün boýunça näçe ýyldan ybarat?
a) dört ýyldan ybarat;
b) bäş ýyldan ybarat;
ç) alty ýyldan ybarat;
d) dokuz ýyldan ybarat.
12. Esasy orta bilimiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti, başlangyç bilimi hasaba almak bilen näçe ýyldan ybarat?
a) alty ýyldan ybarat;
b) on ýyldan ybarat;
ç) on bir ýyldan ybarat;
d) on iki ýyldan ybarat.
13. Umumy orta bilimiň bilim maksatnamalary boýunça haýsy çagalar okadylyp başlanýar?
a) esasy orta bilimi bolan çagalar okadylyp başlanýar;
b) IV synpy tamamlan cagalar okadylyp başlanýar;
c) VI synpy tamamlan cagalar okadylyp başlanýar;
d) 14 ýaşyny dolduran cagalar okadylyp başlanýar.
14.Umumybilim edaralarynda umumy orta bilimiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti, düzgün boýunça başlangyç we esasy orta bilimiň hasaba alynmagy bilen näçe ýyldan ybarat?
a) alty ýyldan ybarat;
b) sekiz ýyldan ybarat;
ç) on bir ýyldan ybarat;
d) on iki ýyldan ybarat.
15.Umumybilim edaralarynda umumy orta bilimiň bilim maksatnamalarynyň özleşdirilmegi näme bilen tamamlanýar?
a) sepgit synaglary bilen tamamlanýar;
b) on bir ýyl okalandan soň tamamlanýar;
ç) jemleýji döwlet synaglary bilen tamamlanýar;
d) on iki ýyl okalandan soň tamamlanýar.
16.Orta hünär biliminiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti öwrenilýän hünäre we okatmagyň görnüşlerine baglylykda haýsy möhleti öz içine alýar?
a) iki okuw ýylyndan dört okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
b) bir okuw ýylyndan dört okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
ç) iki okuw ýylyndan alty okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
d) bir okuw ýylyndan üç okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar.
17.Ýokary hünär biliminiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti öwrenilýän taýýarlygyň ugruna (hünäre) we okatmagyň görnüşine baglylykda, adatça näçe okuw ýylyny öz içine alýar?
a) bakalawrlary taýýarlamak üçin – iki okuw ýylyny öz içine alýar;
b) bakalawrlary taýýarlamak üçin – üç okuw ýylyny öz içine alýar;
ç) bakalawrlary taýýarlamak üçin – iki ýarym okuw ýylyny öz içine alýar;
d) bakalawrlary taýýarlamak üçin – dört okuw ýylyny öz içine alýar.
18. Bilim edaralarynyň mugallymçylyk işgärleri üçin hepdede gysgaldylan dowamlylykdaky näçe iş wagty bellenilýär?
a) hepdede 24 sagatdan artyk bolmadyk gysgaldylan dowamlylykdaky iş wagty bellenilýär;
b) hepdede 30 sagatdan artyk bolmadyk gysgaldylan dowamlylykdaky iş wagty bellenilýär;
ç) hepdede 36 sagatdan artyk bolmadyk gysgaldylan dowamlylykdaky iş wagty bellenilýär;
d) hepdede 40 sagatdan artyk bolmadyk gysgaldylan dowamlylykdaky iş wagty bellenilýär.
19. “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny haçan kabul edildi?
a) 13.01.2012 ý.
b) 04.05.2013 ý.
ç) 04.03.2014 ý.
d) 15.02.2015 ý.
20. Umumybilim maksatnamalary boýunça bilimiň näçe basgançagy bellenilýär?
a) 4;
b) 5;
ç) 7;
d) 9.
21. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanda bilim ulgamyny kämilleşdirmek hakynda” ilkinji Permany haçan kabul edildi?
a) 04.02.2007ý;
b) 15. 02.2007ý;
ç) 01.03.2013 ý;
d) 06.06.2012 ý.
22. “Bilim-terbiýeçilik edaralarynyň işini kämilleşdirmek hakynda” Karar haçan kabul edildi?
a) 14.02.2007ý;
b) 15. 02.2007ý;
ç) 04.03.2013 ý;
d) 04.03.2007 ý.
23.Bilimiň mazmunyny kesgitleýän esasy resminamalar haýsylar?
a) okuw meýilnamalary we okuw maksatnamalary;
b) synp žurnaly we okuw gollanmalary;
ç) sapaklaryň tertibi;
d) sapak ýazgylary.
24.Okuw dersleri boýunça berilmeli bilimiň, amaly başarnyklaryň we endikleriň mazmunyny, ulgamyny kesgitleýän resminama nähili atlandyrylýar?
a) okuw meýilnamasy;
b) okuw maksatnamasy;
ç) sapaklaryň tertibi;
d) sapak ýazgylary.
25.Haýsy resminamada her bir synpda öwrenilýän okuw dersleri, olaryň tertibi, olary öwrenmek üçin berilýän sagatlaryň sany görkezilýär?
a) okuw meýilnamasy;
b) okuw maksatnamasy;
ç) sapaklaryň tertibi;
d) sapak ýazgylary.
26.Bilimleri hasaba almagyň nähili görnüşleri bar?
a) gündelik hasaba almak;
b) iki aýdan aýdan hasaba almak;
ç) ýarym ýyldan hasaba almak;
d) sepgit synagy esasynda hasaba almak.
27. 2007-nji ýylyň 1-nji sentýabryndan başlap, ähli görnüşdäki orta, hünärment we orta hünärmen mekdeplerinde mugallymlaryň iş ýüki haýsy ýagdaý nazara alnyp, hepdede 24 sagat möçberde bellenildi?
a) okuw kitaplarynyň täzelenýändigi nazara alnyp bellenildi.
b) sapakdan daşary çäreleri geçirmek üçin goşmaça wagt sarp edýändikleri nazara alnyp bellenildi;
ç) synp žurnallaryny talabalaýyk ýöretmek üçin bellenildi;
d) multimedia tehnologiýalaryny ulanmak üçin bellenildi.
28.1-4-nji synplarda okuwçylaryň sany näçe okuwçydan köp bolanda ugurdaş synplary açmaga rugsat berilýär?
a) 25-den köp bolanda;
b) 31-den köp bolanda;
ç) 30-dan köp bolanda;
d) 20-den köp bolanda.
29.Orta we ýokary synplarda okuwçylaryň sany näçe okuwçydan köp bolanda ugurdaş synplary açmaga rugsat berilýär?
a) 30-dan köp bolanda;
b) 35-den köp bolanda;
ç) 25-den köp bolanda;
d) 34-den köp bolanda.
30.Sepgit synaglary haýsy synpdan soň geçirilýär?
a) 3-nji synpdan soň;
b) 6-njy synpdan soň;
ç) 10-njy synpdan soň;
d) 12-nji synpdan soň.
31.Umumybilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalaşdyrylan möhleti ( başlangyç, esasy we umumy orta bilimi hasaba almak bilen) näçe ýyldan ybarat?
a) 4 ýyldan;
b) 6 ýyldan;
ç) 11 ýyldan;
d) 12 ýyldan.
32.Umumy görnüşli orta mekdeplerde synplaryň dolulygynyň ortaça sany näçe okuwçydan ybarat bolmaly?
a) 30 okuwçydan ybarat bolmaly;
b) 25 okuwçydan ybarat bolmaly;
ç) 34 okuwçydan ybarat bolmaly;
d) 24 okuwçydan ybarat bolmaly;
33. 2016-njy ýyly “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly” diýip yglan etmek hakynda Türkmenistanyň Mejlisiniň karary haçan kabul edildi?
a) 04.01.2016 ý.
b) 13.02.2016 ý.
ç) 06.01.2016 ý.
d) 05.01.2016 ý.
34. “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny näçe maddadan ybarat?
a) 35 maddadan ybarat;
b) 40 maddadan ybarat;
ç) 50 maddadan ybarat;
d) 55 maddadan ybarat.
35. “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň haýsy babynda Döwlet bilim standartlary barada aýdylýar?
a) 2-nji babynda;
b) 5-nji babynda;
ç)7-nji babynda;
d) 10-njy babynda.
36.Türkmenistanda bilim edaralary tarapyndan bilim maksatnamalary durmuşa geçirilende ýerine ýetirilmegi hökmany bolan talaplaryň jeminden ybarat bolan resminama nähili atlandyrylýar?
a) okuw meýilnamalary;
b) Döwlet bilim standartlary;
ç) okuw maksatnamalary;
d) bilim edaralarynyň iş meýilnamalary.
37. Döwlet bilim standartlary nämäni üpjün edýär?
a) Türkmenistanyň bilim giňişliginiň bitewiligini üpjün edýär;
b) umumybilim maksatnamalarynyň yzygiderliligini üpjün edýär;
ç) hünär biliminiň maksatnamalarynyň yzygiderliligini üpjün edýär;
d) Türkmenistanyň bilim giňişliginiň bitewiligini, umumybilim we hünär biliminiň maksatnamalarynyň yzygiderliligini üpjün edýär.
38. Ýörite döwlet bilim standartlary kimler üçin bellenilýär?
a) başlangyç bilim maksatnamalaryny özleşdirýänler üçin;
b) eksternler üçin;
ç) saglyk ýagdaýy sebäpli mümkinçiligi çäkli okaýan adamlar üçin;
d) talyplar üçin.
39.Umumybilim maksatnamalary nämelere gönükdirilen?
a) şahsyýetiň bilimleri, başarnyklary, endikleri we ygtyýarlylygy ele almagyna, umumy medeniýetiniň kemala getirilmegine, onuň jemgyýetdäki durmuşa uýgunlaşmagy, hünär biliminiň maksatnamalaryny oýlanşykly saýlap almagy üçin şertleriň döredilmegine gönükdirilendir.
b) şahsyýetiň umumy medeniýetiniň kemala getirilmegine, onuň jemgyýetdäki durmuşa uýgunlaşmagy, hünär biliminiň maksatnamalaryny oýlanşykly saýlap almagy üçin şertleriň döredilmegine gönükdirilendir.
ç) şahsyýetiň bilimleri, başarnyklary, endikleri we ygtyýarlylygy ele almagyna, umumy medeniýetiniň kemala getirilmegine, şertleriň döredilmegine gönükdirilendir.
d) şahsyýetiň bilimleri, başarnyklary, endikleri ele almagyna, umumy medeniýetiniň kemala getirilmegine, onuň hünär biliminiň maksatnamalaryny oýlanşykly saýlap almagy üçin şertleriň döredilmegine gönükdirilendir.
40. Anyk bilim edarasyndaky bilimiň mazmuny näme bilen kesgitlenýär?
a) okuw kitaplary bilen kesgitlenýär;
b) senenama okuw tertibi bilen kesgitlenýär;
ç) bilim edarasynyň düzgünnamasy bilen kesgitlenýär;
d) bilim maksatnamasy bilen kesgitlenýär.
41.Raýatlaryň döwlet mekdebe çenli çagalar edaralaryna we umumybilim edaralaryna kabul edilmegi näme boýunça amala aşyrylýar?
a) raýatlaryň islegleri boýunça kabul edilýär;
b) ata-eneleriň (olaryň ornuny tutýan adamlaryň) arzalary boýunça kabul edilýär;
ç) döwlet mekdebe çenli çagalar edaralarynda we umumybilim edaralarynda döredilen iş toparlarynyň çözgüdi boýunça kabul edilýär;
d) döwlet mekdebe çenli çagalar edaralarynyň we umumybilim edaralarynyň ýolbaşçylarynyň çözgüdi boýunça kabul edilýär.
42.Giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda döwlet hünär bilimi edaralaryna bäsleşiksiz kim kabul edilýär?
a) ýetim çagalar we ata-enesiniň (olaryň ornuny tutýan adamlaryň) howandarlygyndan galan çagalar;
b) okuwa girýän ýylynda, mekdep okuwçylarynyň dersler boýuça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri;
ç) umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary;
d) III topar maýyplar.
43. Giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda hünär bilimi edaralaryna kabul edilende kim artykmaçlyklardan peýdalanýar?
a) gulluk borçlaryny ýerine ýetirýän wagty wepat bolan harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň çagalary;
b) III topar maýyplar;
ç) maýyp çagalar;
d) lukmançylyk-durmuş taýdan anyklaýyş edaralarynyň netijenamasyna görä degişli bilim edaralarynda okamagyna garşylyk bildirilmeýän I we II topar maýyplar.
44.Başlangyç bilimiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti näçe ýyldan az bolmadyk möhleti düzýär?
a) iki ýyldan az bolmadyk möhleti düzýär;
b) bäş ýyldan az bolmadyk möhleti düzýär;
ç) üç ýyldan az bolmadyk möhleti düzýär;
d) dört ýyldan az bolmadyk möhleti düzýär.
45.Başlangyç hünär biliminiň bilim maksatnamalaryny özleşdirmegiň kadalyk ölçeg möhleti ele alynýan hünäriň çylşyrymlylygyna baglylykda näçe möhleti öz içine alýar?
a) bir okuw ýylyndan bir ýarym okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
b) bir okuw ýylyndan iki ýarym okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
ç) bir ýarym okuw ýylyndan iki okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar;
d)iki okuw ýylyndan üç okuw ýylyna çenli möhleti öz içine alýar.
46.Türkmenistanda ýokary hünär biliminiň işgärleri taýýarlamagyň näçe basgançakly gurluş düzümi bar?
a) iki basgançakly gurluş düzümi bar;
b) üç basgançakly gurluş düzümi bar;
ç) dört basgançakly gurluş düzümi bar;
d) bäş basgançakly gurluş düzümi bar.
47.Okuwçynyň umumybilim edarasyndan çykarylmagy onuň näçe ýaşy dolandan soň, amala aşyrylyp bilner?
a) on dört ýaşy dolandan soň, amala aşyrylyp bilner;
b) on bäş ýaşy dolandan soň, amala aşyrylyp bilner;
ç) on alty ýaşy dolandan soň, amala aşyrylyp bilner;
d) on ýedi ýaşy dolandan soň, amala aşyrylyp bilner.
48.Bilim edarasynda okaýanlaryň iýmitlenmegi üçin näme göz öňünde tutulmalydyr?
a) gök önüm göz öňünde tutulmalydyr;
b) jaý göz öňünde tutulmalydyr;
ç) wagt göz öňünde tutulmalydyr;
d) gap-gaç göz öňünde tutulmalydyr.
49.Aşakdakylaryň haýsysy mugallymçylyk işgäri däl?
a)başlangyç synp mugallymy;
b) çagalar bagynyň terbiýeçisi;
ç)mekdebiň kitaphanaçysy;
d)ders mugallymy.
50.”Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny haçan güýje girdi?
a)2013-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girdi;
b) 2013-nji ýylyň 4-nji martyndan güýje girdi;
ç) 2013-nji ýylyň 4-nji maýyndan güýje girdi;
d) 2013-nji ýylyň 1-nji sentýabryndan güýje girdi.
“Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny boýunça testleriň jogaplary
1.ç; 2.ç; 3.d; 4.ç; 5.ç; 6.ç; 7.ç; 8.b; 9.a; 10.b; 11.ç; 12.b; 13.a; 14.d; 15.ç; 16.a; 17.d; 18.ç; 19.b; 20.a; 21.b; 22.ç; 23.a; 24.b; 25.a; 26.a; 27.b; 28.ç; 29. d; 30.ç; 31.d; 32.b; 33.a; 34.ç; 35.a; 36.b; 37.d; 38.ç; 39.a; 40.d; 41.b; 42.a; 43.b; 44.d; 45.a; 46.a; 47.ç; 48.b; 49.ç; 50.d.
1 140
58 876 
