Просмотр содержимого документа
«Биография Зязикова Багаудина. На ингушском языке»
-Зязикнаькъан Бахьаудин. 1928 ш. говзаме йоазонаш де а волавенна,х1аьта 1965 ш.денза ше валлалца г1алг1ай литература дег1а-доаладара ший беррига низ т1абохийташ къахьийгад, Зязиков Хьу-сена Бахьаудина. 1908 ш. 14 апреле Наьсарен районерча Буро-к1алха,ахархочун дезала юкъе ваьв Зязиков Хь.Б. Бера хана шийна ма тов кортамукъа хиннав из.Дешанза а бераца хьамсара а из дезаш а хиннача даси нанаси новкъарле еш хиннаяц цунна.Массанахьа а хила,ваха-ва,х1ама довзара безам латташ хиннав из.7шу даьннача хана цунна ховш хиннад Шамила дукъах,
Йи1ий боарзах,Борг1а кашах дола дувцараш,Шолжахи Наьсарахи дола къаьнара хабараш,унзара а цунах дола бакъдар довзилга хьашт долаш а хьийжав из.Шолжи Наьсари в1ашаг1кхийттача юккъе лакха айеннача моттиге иллача Наьсарен Бурочарча ч1оаг1аленга.Даь-наьна фаьлгаш,къоаной дув-цараш 1ома а даьд,мел вах дицлургдоацаш дега чу а дийшад бера. 9 шу даьлча вахав из Наьсарен Бурорча школе.1924 ш. к1аьнк деша д1аийцав Г1алг1ай хьехархой техникума п.\ о.,х1аьта 1930 ш. ка йоалаш из йисте а йоаккх. Техникуме деша ваьг1ача хана эрсий лит-ра дезаденнад цунна,х1аьта г1алг1ай багахбувцама произведенеш гулъе а волавеннав.Г1алг1ай культура говзаме болхлой –йоа-зонхой Хь-Б.Муталиев,С.Озиев,Хь.Осмиев,И.Базоркин,историк А.Газдиев,фольклорист З.Измайлов, кхыбараш дийша баьннача Г1алг1ай хьехархой техникуме лит-ра хьашт хилар ч1оаг1а дег1адена хиннад.Студенташа арадоахар В.А.Абрамовеи Т.Д.Бековеи хьалхале лелаеш хинна кулгайоазон журналаш.Къона Бауд,дезал юкъе а техникуме новкъосташа а цунах оалаш хиннача бесса,даиман
цу журнала доакъашхо хиннав.
1930 ш. толаме техникум йисте а яьккха,юртарча школе хьеха ваха раьза а хинна,хьалхаг1а Сурхо- т1арчеи,цул т1ехьаг1а Мочкъий-Юртарча школашка болх бу цо.1931 ш. экзамен лаьцай цо Къилба-седа Кавказа Хьехархой Институтерча аспирантуре г1оргбола студенташ кийчбеча курсашка,х1аьта 1933 ш. уж йисте а яьхай.Цхьабакъда,аспирантуре деша таро хиннаяц цун кхаба безаш дезал хила-рах. Цу шерашка хьинаре болх бу цо газета редакцеи издательствеи заметкаш,статьяш,з1амиго очеркаш язъеш.
1934 ш. цунах республикански книжни издательства литературан болхло хул,Зязиковс чуийнна тар-жамаш деш болх бу - эрсий метталара таржамаш ду худ-ни,1илман-популярни,политически литера-туранна, - цунах г1орваьнна таржамхо хул. Эрсий литературан классикий произведенеш – Пушки-на"Дубровский",Лермонтова"Вай ханара турпал",Толстой"Той д1адаьлча","Кавказа есар", Че-хова"Бетта чу воалла саг","Чиновника валар",цох тарра советски писателий цхьадола произ-веденеш -Паустовский"Колхида",Матэ Залка"Янош - салте",Фурманова"Чапаев","Форда т1а ц1и ялар",кхыдараш -Зязикова таржам даь г1алг1ай литературанна юкъедахад.
- Сийлахь-боккха Даьхен т1ом болалуча 1941 ш. Зязиков Б. КПСС Нохч - Г1алг1ай обкома кепайоазон отдела инструктор вар.Х1аьта цу шера июнь бетта из ший ло1амах т1ем т1а вахар.Ц1ихезача татарий поэтаца Джалиль Мусайца цхьана Орловски округе хиннача военно-политически школа ялх бетта курсаш чакхйоах цо.Цул т1ехьаг1а цо болх бу Калинински фронта т1емахошта юкъе шерра д1адар-жаш хиннача "Даьхен во1" яхача газета корреспондент волаш а,х1аьта цул т1ехьаг1а из хул цу газета пар-тийно-комсомольски отдела начальник. Дуккханахьа кхаьчар цу шерашка майра т1емахо а,лакха говзал йола журналист а хинна Зязиков Б. Цудухьа цхьанна х1амо а юхатохацар ца болх беш хинна газет ханнахьа арадалар.Ший ханнахьа а,доагг1ача бесса а наьха дегаш айдергдола дош корадоаг1ар денна а бус а т1ом беча салташта юкъе,масса хана а валар-вахар къувсача бирсача т1ема хьалхарча ми1инге хулача корреспондента.Циггача массехк чов а йир цунна.Иштта цун хьинари,майрали,денали белгалдоаккхаш мара хозахета яланзар цунна цу хана майора звани.
Циггача накъаяьлар Бахьаудина цо цул хьалха 1оаяь хинна йоазонхочун говзал.Из гуча да цу хана немецки фашисташца вахар-валар къувсаш советски наха лоаттабаьча къовсамах цо язъяьча очер-кашцеи дувцарашцеи.Из гуш да цо т1ем т1а леладаь дневник дийшача а. Ала доаг1а,цу хана Бахьа-удина мел даь говзаме йоазош шоай керттерча даькъе автобиографични долга.
1944 -1956 шерашка Зязиков Б. болх беш хилар Ташкентеи Фрунзеи тайп-тайпарча боахамеи махба-реи организацешка.Х1аьта 1957 ш. Москве КПСС ЦК Лакхехьарча партийни школа чакхъяьккхачул т1ехьаг1а из хьожаву Нохч - Г1алг1ай книжни издательства директоралла.Цул т1ехьаг1а массехк шера цо болх бу КПСС Нохч - Г1алг1ай обкома пропагандеи агитацеи отдела заведующи волаш.Ду-ккхача шерашка из хиннав Нохч -Г1алг1ай АССР-а йоазонхой Союза бехктокхаме секретари,"Лоаман 1уйре " яхача альманаха редколлеге доакъашхои.