Биологиядан презентация

Биология

8- синф

Нерв системаси тузилишига кўра қандай қисмларга бўлинади?

Нерв ҳужайраси қандай номланади ? Унинг тузилишини тушунтиринг?

Бош миянинг қайси қисмида ҳаёт марказлари бор? асосиниташккилумарказла?

1с. Одамни ҳаракатини тартибга солувчи миянинг қисми?

2с.Ўрта мия қандай вазифаларни бажаради?

Вегетатив нерв системаси қандай қисмларга бўлинади?

Дарснинг мақсади:

- Ички секреция безлари уларнинг тузилиши, функцияси, жойлашган ўрни ва иш фаолиятининг бузилишининг олдини олиш чоралари ҳақидаги керакли билимларга эга бўладилар.

Тема : Ички секреция безлари. Гуморал бошқарилишнинг бузилиши.

Одам организмида 3 хил без бор:

• 1. Ташки секреция безлари- тер,ёғ,сут , сулак безлари .
• 2.Аралаш безлар -уйку бези , жинсий безлар.

3.Ички секреция безлари-

Ички секреция безлари организмнинг ички муҳитига энг аҳамиятли суюқликларни - гормонларни

• ажратиб чиқаради.Ички секреция безларига: гипофиз,эпифиз,калконсимон,айрисимон,буйрак усти,уйку бези ва жинсий безлар киради.
• Ички секреция безларида ишлаб чиқарилган гормонлар жуда оз миқдорда бўлади,лекин улар одам организмидаги барча моддалар алмашинувида,тўқима ва органлар функциясининг бошкарилишида

болалар ва ўсмирлар организмининг ўсиши ва ривожланишида,балоғатга етишида ,одамнинг насл қолдиришида

муҳим аҳамиятга эга.

Ички секреция безларининг барчаси биргаликда организмнинг эндокрин системасини ташкил қилади.

Бу безлар одам танасининг турли кисмларида жойлашган бўлса ҳам,уларнинг функцияси бир – бирига боғлик.Бу боғлиқликни гипофиз бези бошқаради.

Гипофиз олдинги,оралиқ ва орқа булаклардан иборат.

• 1 Олдинги гипофиздан : соматотроп,адренокортикотроп,тиреотроп,гонодотроп,лактотроп,лютенловчи гормонлар ажралади.
• 2 Оралиқ гипофизда : интермедин гормони ажралади.
• 3 Орқа гипофизда: окситоцин,вазопрессин гормони ажралади.

Калконсимон без.

• Бу без бўйиннинг олдинги қисмида жойлашган булиб , массаси 1 -10 г , катталарда 25- 30г булади.
• Қалконсимон безда тироксин гормони ишлаб чикарилади.Тироксиннинг 65% йод моддасидан иборат.Бу гормон моддалар алмашинувининг нормал ўтишида мухим роль ўйнайди, юрак ишини гуморал бошқарилишида қатнашади,болаларнинг ўсиши ва ривожланишида ,нерв системасининг функцияси нормал ўтишишида муҳим аҳамиятга эга.

Калконсимон без.

Гуморал бошкарилиш .

Нерв системаси орқали организмдаги жараёнлар бошкарилиб туради,бирок органларнинг функцияларига қондаги актив моддалар ўз таъсирини кўрсатади. Бу гуморал бошқарилиш деб аталади.Гуморал бошқарилиш гормонлар орқали амалга ошади.

Ички секреция безларининг гормонлари кўп ишлаб чиқарилса -

• гиперсекреция деб аталади, оз миқдорда ажратиб чиқарилса – гипосекреция деб аталади.
• гиперсекреция деб аталади, оз миқдорда ажратиб чиқарилса – гипосекреция деб аталади.

Уйга вазифа

• Расм бн ишлаш
• Тест тузиш
• Қалқонсимон безнинг функциясини ўқиб, ўрганиш.