Сабактын темасы: Бир =лч=мдъъ массивдер.(практикалык иш)
| Сабактын максаты: | К=рс=ткъчт=р: |
| 1.Бир =лч=мдъъ массивге программаларды тъзъш=т | Берилген эсепке программа тъз= алышса |
| 2. Окуучулардын таанып билуу кызыкчылыгын , логикалык ой жъгъртъъсън, чыгармачылыгын =стъръъ. Программала=рды компьютерде ж=нд== | Берилген тапшырмаларды бат кабыл алып туура аткарып, логикалык ой жъгърт= алышса алышса, компьютерде ж=нд=й алышса. |
| 3. Айлана ч=йр=сънд=гъ буюмдарга,компьютерге аяр мамиле кылышат | Компьютерге, айлана ч=йр=сънд=гъ буюмдарга аяр мамиле кылышса |
Сабактын методу: талдоо, жыйноо
Сабактын формасы: оюн сабак, жупта , =з алдынча ишт==
Сабактын жабдылышы: карточкалар, ватман, маркер, А4 барактар, компьютер, проектор.
Сабактын жъръшъ:
Классты 2 командага б=лъп алып, окуучулардан жардамчы алабыз.Алып баруучу мугалим болот.
Оюндун башында логический суроолорду дайындап алыш керек. Бул 2-3 минутаны талап кылат.
Уюштуруп алуу
Командаларды тааныштыруу, аларды жиберъъ
Кыйынчылыктарды жещъъ
А)Сыйкырланган к=пър=
Б) Коддолгон дарбаза (Эщ къчтъъ процессор (капитан командалары))
В) жети баскычтуу коргонуу
Оюндун жъръшъ
Мугалим: Саламатсыщарбы балдар, бъгън бизде =зг=ч= сабак болот.
Алыскы виртуалдык =лк=д=н бизге SOS деген сигнал келип тъштъ.
«Бизге жардам бергиле, биздин =лк=г= вирус каптап кетти , эгерде андан кутулбасак жакында ал баарыбызды жок кылат. Сураныч бизге эки командадан тъзълг=н жаш программисттерди ж=н=ткъл=чъ, бизге вируска каршы алар гана жардам бере алат. Биз аларды жещъънън жакшы жолун таап чыктык.Эки жаш программисттердин командасы виртуалдык дъйн=д= бири бири менен таймашыштары керек. Эки команда алдыларындагы кыйынчылыктарды жещип чыгышса гана вирустар жещилет. Бирок силердин ишищерди чыныгы жашоодогу адамдар жюрилер гана карап баалашат.Бул =т= оор сыноо. Бирок силер гана биздин жалгыз ишенээрлерибизсищер. Командалар виртуалдык дъйн=д= адашып кетпесин деп ар бир командага жол к=рс=ткъчтъ (проводникти )жибердик . Жардам бергиле SOS! SOS! SOS!» деген билдиръънъ бизге жиберишиптир.
Мугалим:Кана балдар Компьютрон =лк=сън= жардам берелиби.
Окуучулар: Албетте жардам беребиз.
Мугалим: бизге 2 команда керек.Ар бир команданын капитаны болуш керек жана командащарга ат койгула. Бирок эсищерге алгыла.Силердин саякатыщар =зг=ч= болот. Виртуалдык саякат. Б.а силердин денещер ушул жерде калат,ал эми акыл эсищер менен виртуалдык дъйн=г= Компьютрон =лк=сън= саякатка чыгасыщар.
Биз силер менен байланыш кармап туруш ъчън ар бир команда =зъщ=рдън эмблемащарды таштап кеткиле. Жюрилер болсо силердин эмблемащарды баалашат.
Командалар даярдангыла, азыр силер виртуалдык жашоого аттанасыщар. Бири бирищер менен колущарды кармашкыла.
Музыка чыгат. Ар бир командага жол к=рс=ткъч жардамга келет.(окуучу)
I этап
Жолк=рс=ткъч:Мын эми силердин биринчи сыноощор башталды.Вирус Компьютрон =лк=сън= агып кирчъ маалымат дарыясын к=пър= аркылуусыйкырлуу с=зд=р менен бекитип салыптыр.Компьютрон =лк=сън= агып кирчъ суу жетпей эли маалыматтан суусап оор абалда .Силер дагы ал к=пър=д=н =т= албайсыщар.Ал ъчън силер к=пър=нън ортосундагы с=здъ табышыщар керек. Мен азыр силерге =тк=н сабактан суроо берем силер жоопторун таап андагы катылган сыйкырдуу с=здъ тапсащар , к=пър=д=н =т= аласыщар. .Эщ биринчи биз зарядка кылып алалы, баарыбыз чогуу
Робот кылат зарядка
Мойнун буруп ар тарапка
Бир – контакттар тийишет
Эки-белди ийишет
Ъч- 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
Отурамын тъз
Мына командалар биринчи сыноодон =тъшъп к=пър=д=н ийгиликтъъ =тъштъ.
II этап Коддолгон дарбаза
Командалар дарбазага жетишти бирок , дарбаза бекилъъ экен. Бирок кулпу ж=н=к=й эмес .Силерге =тк=н сабактан тапшырма берилген ошол тапшырманы аткарып келсещер. Андагы программанын жыйынтыгын чыгарып дарбазанын кодун ачабыз
1.Берилген А массивиндеги 1ден 10го чейинки садардын суммасын табуу.
2. Берилген В массивиндеги 1ден 10 го чейинки 10 элементтин квадратынын суммасын табуу
Дабазанын коду 55 жана 110
III этап Жети баскычтуу коргонуу.
Мугалим:Дарбаза ачылып командалар компьютрон =лк=сън= кирип келишти.
Азыр болсо чощ милдет капитан командаларга тапшырылмакчы.
Азыр болсо вирус менен кър=шъънън чечъъчъ мезгили келип жетти.Ал эми бул ж=нънд= кещири силерди жол к=рс=ткъч тааныштырат.
Силер азыр вирустун жети баскычтуу коргонуусун талкалашыщар керек, ошондо гана вирус жещилет. Ал ъчън силерге ар бир командага жетиден эсеп берем силер аны туура чыгарып программасын тъзъшъщ=р керек жана жыйынтыгы чыгышы керек. Эсищерге алгыла, силер канчалык к=п программа тъзс=щ=р, ошончолук вирустун къчъ кетип алсырайт. . Ошондуктан жакшылап аракет кылгыла.Ар бир эсептин жыйынтыгын , туурасын баарыбыз чогуу текшерип турабыз.
Суроолор: 1-командага
1. Кокустан пайда болгон 10:-10 интервалындагы сандар менен 10 санга толтуруу
const S = 10; // массивдин размери
var
a: array [1..S] of integer;
N: integer; // массивдин элем саны
i: integer;
begin
N := 10;
for i:=1 to N do
a[i] := Random(21)-10;
writeln('массивдин элементтери : ');
for i:=1 to N do
write(a[i],' ');
end.
2.Клавиатура менен 5ке чейинки элементти массивге толтур.
program klaviatura_massiv;
uses crt;
const n=5;
var a:array [1..n] of integer;
i:integer;
begin
for i:=1 to n do begin
read (a[i]);
writeln ( i, '-','[',a[i],']', ' ');
end;
for i:=1 to n do
write ( a[i]:5);
end.
3.Массивди томонку формуланын жардамы менен толтургула
У=4х2
program formula;
const S = 50; // массивдин размери
var
a: array [1..S] of integer;
N: integer; // массивдин элем саны
i: integer;
begin
N := 10;
for i:=1 to N do a[i]:=4*i*i;
writeln('массивдин элементтери : ');
for i:=1 to N do
write(a[i],' ');
end.
4. Клавиатурадан киргизилген массивдин 10 элементтерин тескерисинен чыгаруу.
var a:array[1..10] of integer;
c,d:integer;
i:integer;
begin
for i:=1 to 10 do read (a[i]);
for i:=10 downto 1 do
write (a[i]:4);
end..
5.X массивиндеги кокусунан пайда болгон 30га чейинки сандын ичинен 10 сандын суммасын табуу.
Uses crt;
const
N = 10;
var
X: array [1..N] of integer;
I, summ : integer;
begin
clrscr;
randomize;
for i := 1 to N do
begin
x[I] := random(30)+1;
summ:= summ + x[I];
end;
for i := 1 to N do
begin
write(' ', x[I]);
writeln
end;
writeln('массивдин бардык элемент суммасы= ',summ);
end.
6.Массивдеги 30 га чейинки элементтердин арасынан 20 сандан жуп сандардын санын чыгарып беръъчъ программа тъзъъ.
const n=20;
var a:array[1..n] of integer;
i,jup:integer;
begin
writeln('массивдин elementteri');
for i:=1 to n do begin
a[i]:=random (30)+1;
write (a[i]:5);end;
for i:=1 to n do
if a[i] mod 2=0 then jup:=jup+1;
writeln;
writeln( 'tak sandardyn sany = ',jup );
end.
7. Массивдин эн чон элементин экранга чыгаруу.
var a:array[1..10] of integer;
max:integer;
i:integer;
begin
writeln('маасивге киргизилген элементтер');
max:=a[1];
for i:=1 to 10 do begin
a[i]:=random(100);
write(a[i]:5);end;
for i:=1 to 10 do begin
if maxthen max:=a[i];end;
writeln;
writeln( 'Эн чон элемент = ', max );
end.
2-командага
1. Кокустан пайда болгон -5:5 интервалындагы 10 сан менен толтуруу
const S=10; // массивдин размери
var
a: array [1..S] of integer;
N: integer; // массивдин элем саны
i: integer;
begin
N := 20;
for i:=1 to N do
a[i] := Random(11)-5;
writeln('массивдин элементтери : ');
for i:=1 to N do
write(a[i],' ');
end.
2.Клавиатура менен 7ге чейинки элементти массивге толтур.
program klaviatura_massiv;
uses crt;
const n=7;
var a:array [1..n] of integer;
i:integer;
begin
for i:=1 to n do begin
read (a[i]);
writeln ( i, '-','[',a[i],']', ' ');
end;
for i:=1 to n do
write ( a[i]:5);
end.
3.Массивди томонку формуланын жардамы менен толтургула
У=2х3
program formula;
const S = 50; // массивдин размери
var
a: array [1..S] of integer;
N: integer; // массивдин элем саны
i: integer;
begin
N := 10;
for i:=1 to N do a[i]:=2*i*i*i;
writeln('массивдин элементтери : ');
for i:=1 to N do
write(a[i],' ');
end.
4. Кокусунан пайда болон массивдин 10 элементтерин тескерисинен чыгаруу.
var a:array[1..10] of integer;
c,d:integer;
i:integer;
begin
writeln ('massivdin elementteri');
for i:=1 to 10 do begin
a[i]:=random(10)+1;
write (a[i]:5); end;
writeln;
for i:=10 downto 1 do begin
write (a[i]:5); end;
end.
5.В массивиндеги кокусунан пайда болгон 20га чейинки сандын ичинен 8 сандын суммасын табуу.
Uses crt;
const
N = 15;
var
В: array [1..N] of integer;
I, summ : integer;
begin
clrscr;
randomize;
for i := 1 to N do
begin
В[I] := random(20)+1;
summ:= summ + В[I];
end;
for i := 1 to N do
begin
write(' ', В[I]);
writeln
end;
writeln('массивдин бардык элемент суммасы= ',summ);
end.
6.Массивдеги 30 га чейинки элементтердин арасынан 15 сандын так сандардын санын чыгарып беръъчъ программа тъзъъ.
const n=15;
var a:array[1..n] of integer;
i,tak:integer;
begin
writeln('массивдин elementteri');
for i:=1 to n do begin
a[i]:=random (30)+1;
write (a[i]:5);end;
for i:=1 to n do
if a[i] mod 20 then tak:=tak+1;
writeln;
writeln( 'tak sandardyn sany = ',tak );
end.
7. Массивдин эн кичине элементин экранга чыгаруу.
program nas;
uses crt;
const n=10;
var a:array[1..n] of integer;
i, min,nomer:integer;
begin
writeln('маасивге киргизилген элементтер');
for i:=1 to n do begin
a[i]:=random(100);
write(a[i]:5);end;
min:=a[1];
for i:=1 to n do begin
if a[i]then begin min:=a[i]; nomer:=i;end;end;
writeln;
writeln( 'Эн min элемент = ',nomer , '-nomerde':2,' ', min );
end.
Мугалим: Азаматсыщар балдар, вирус силердин билимищерге туруштук бере албай, =зън =зъ жок кылды. Азыр болсо с=з жюрилерге берилет.
Сабакты жыйынтыктоо.
1Окуучунун билимин баалоо
2Уйго тапшырма беруу: (79-бет 82-83-84)