Բջջի կենսական փուլերը

ԲՋՋԻ ԿԵՆՍԱԿԱՆ ՓՈՒԼԵՐԸ

• Բջջի նախապատրաստումը բաժանման:ԴՆԹ-ի կրկնապատկում
• Բջջի բաժանումը:Միտոզ

ԲՋՋԻ ԿԵՆՍԱԿԱՆ ՓՈՒԼԵՐԸ

• Բջիջների բազմացումը տեղի է ունենում միայն բաժանման միջոցով:Բջջի նախապատրաստումը բաժանմանը և բաժանման հետագա պրոցեսների հաջորդականությունը կոչվում է բջջի կենսական ցիկլ
• Էուկարիոտ բջիջների բաժանման հիմնական եղանակը միտոզն է:Երկու բաժանումների միջև ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է ինտերֆազ

Բջ ջի կենսական ցիկլ

.

Ինտերֆազ

Ինտերֆազը(նախապատրաստական փուլը)կազմված է 3 փուլից

• G1(նախասինթետիկ)
• S(սինթետիկ)
• G2(հետսինթետիկ)

G1(նախասինթետիկ) - Այս փուլում բջիջն աճում է հասնելով մայրական բջջի չափերին,սինթեզվում է ՌՆԹ-ներ և սպիտակուցներ,ավելանում է օրգանոիդների թիվը S(սինթետիկ) - ԴՆԹ-ի սինթեզ G2(հետսինթետիկ) -կրկնապատկվում են ցենտրիոլները,տեղի է ունենում բաժանման իլիկի թելիկները կազմող սպիտակուցի սինթեզ

ԴՆԹ-ի կրկնապատկում

.

ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրը ֆերմենտի սազդեցությամբ սկսում է մի ծայրից հետ ոլորվել, որի շնորհիվ նուկլեոտիդների միջև քանդվում են ջրածնային կապերը և միմյանցից առանձնացած շղթաներից յուրաքանչյուրի վրա շրջապատում գտնվող ազատ նուկլեոտիդներից նոր շղթաներ են հավաքվում։ Նոր շղթաների հավաքումն ընթանում է ճշգրիտ համապատասխանությամբ կոմպլեմենտարության լրացման սկզբունքով։սինթեզն իրականանում է կիսակոնսերվատիվ սկզբունքով ։

ՄԻՏՈԶ

Պրոֆազ

Պրոֆազի ժամանակ ցենտրոիլները (իսկ դրանք յուրաքանչյուր բջջում երկուսն են ) իրարից հեռանում են դեպի բջջի հակադիր բևեռները, և դրանց միջև գոյանում է բաժանման իլիկ: Պրոֆազի վեջում կորիզաթաղանթը լուծվում է, իսկ քրոմոսոմներն ազատ դասավորվում են ցիտոպլազմայի մեջ, կորիզակները վերանում են :

Մետաֆազ

Մետաֆազում քրոմոսոմների պարուրումը և հաստացումը ավելի է արտահայտվում. նրանք տեղաշարժվում են բջջի հասարակածային շրջան՝ առաջացնելով հասարակածային թիթեղիկ։Առաջանում է մետաֆազային թիթեղ, և յուրաքանչյուր քրոմոսոմին կենտրոնական մասում (ցենտրոմներ) կպչում է իլիկի թելիկներից մեկը: յուրաքանչյուր քրոմոսոմի քրոմատիդները սկսում են միմյանցից հեռանալ դեպի բջջի բևեռները:

Անաֆազ

Անաֆազում քրոմատիդները տարամիտվում են դեպի բջջի բևեռները:Քրոմոսոմների շարժման ընթացքեւմ օգտագործվում է ԱԵՖ-ի էներգիան:

Թելոֆազ

Թելոֆազում բջջի բևեռներին մոտեցած քրոմոսոմներն սկսում են ապապարուրվել, դրանք երկար թելիկների տեսք են ընդունում և միահյուսվում իրար: Դուստր կորիզներում նորից կորիզաթաղանթ է գոյանում, ձևավորվում են կորիզակները:Տեղի է ունենում ցիտոպլազմայի բաժանում՝ ցիտոկինեզ, որի հետևանքով երկու դուստր բջիջներն անջատվում են միմյանցից:

ՀԱՐՑ1

Բջջային ցիկլի ո՞ր փուլում է դադարում տեղեկատվության արտագրումը ԴՆԹ-ից

• S փուլի վերջում
• Միտոզի պրոֆազում
• Միտոզի մետաֆազում
• Միտոզի անաֆազում

ՀԱՐՑ2

Ի՞նչ է տեղի ունենում միտոզի պրոֆազում:

• Քրոմոսոմներն ապապարուրվում են և հաստանում
• Քրոմոսոմները պարուրվում,կարճանում և հաստանում են
• Քրոմոսոմները բարակում և երկարում են
• Քրոմոսոմներն անհետանում են

ՀԱՐՑ3

Բջջային ո՞ր փուլում է ԴՆԹ-Ի քանակը կրկնապատկվում

• Միտոզի թելոֆազում
• Ինտերֆազում
• Միտոզի անաֆազի վերջում
• Միտոզի պրոֆազի սկզբում

ՀԱՐՑ4

Մոլեկուլային մակարդակում ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ԴՆԹ-ի կրկնապատկումը

• Բազմացում
• Աճ
• Զարգացում
• Տեսակառաջացում

ՀԱՐՑ5

Սեռական գեղձերի ո՞ր գոտում են սկզբնական սեռական բջիջները կիսվում միտոզով

• Բազմացման
• Աճման
• Հասունացման
• Սկզբում՝ բազմացման,հետո՝ աճման

ՀԱՐՑ6

Ո՞ր պրոցեսի արդյունքում է ԴՆԹ- ի քանակը բջջում կրկնակի անգամ մեծանում

• ԴՆԹ-ի ինքնավերարտադրման
• Քրոմոսոմների տրոհման
• Քրոմոսոմների կոնյուգացման
• Քրոմոսոմների վերակառուցման

ՀԱՐՑ7

Ի՞նչ է տեղի ունենում ինտերֆազի G2 փուլում:

• ԴՆԹ-ի սինթեզ
• ՌՆԹ-ի սինթեզ
• Ցենտրիոլների կրկնապատկում
• Քրոմոսոմների կրկնապատկում

Հարց8

Ո՞րն է միտոզի կենսաբանական նշանակությունը

• Միտոզի արդյունքում յուրաքանչյուր դուստր բջիջ ձեռք է բերում գենետիկական նյութի նոր հավաքակազմ
• Միտոզի արդյունքում գենետիկական նյութը անհավասարաչափ է բախշվում դուստր բջիջներում,որը նպաստում է նոր տեսակի առաջացմանը
• Դուստր բջիջները ստանում են նույն ժառանգական տեղեկատվությունը,ինչ ոնի մայր բջիջը
• Դուստր բջիջները գենետիկորեն տարբերվում են մայրական բջջից

ՀԱՐՑ9

Միտոզի բաժանման ժամանակ երբ է անհետանում կորիզաթաղանթը

• Պրոֆազի սկզբում
• Պրոֆազի վերջում
• Մետաֆազու
• Անաֆազում

ՀԱՐՑ10

Նշված 6 պնդում,ների համար ընտրել«ճիշտ է», «սխալ է», «չգիտեմ»պատասխաններից մեկը.

• Էուկարիոտ բջիջների բաժանման հիմնական եղանակը միտոզն է
• G1-ը ԴՆԹ-ի սինթեզին նախորդող փուլն է
• G1-ը ԴՆԹ-ի սինթեզին հաջորդող փուլն է
• G1փուլում բջիջն աճում է հասնելով մայրական բջջի չափերին,սինթեզվում է ՌՆԹ-ներ և սպիտակուցներ,ավելանում է օրգանոիդների թիվը
• Ինտորֆազի ընթացքում բջջում սինթեզվում են միայն քրոմոսոմների բաղադրության մեջ մտնող սպիտակուցներ