Болатты химиялық-термиялық өңдеу

Болатты химиялық – термиялық өңдеу

• Болатты термиялық өңдеу.

• Болатты химия-термиялық өңдеу. Беріктендірудің химия-термиялық тәсілдерінің мақсаты детальдардың беттік қабаттарының қасиеттері мен химиялық құрамын өзгерту болып табылады. Болатты Химия-термиялық өңдеудің түрлері: көміртектендіру, азоттау, циандау, алюминийлеу, хромдау, мырыштау, кадмийлеу және т.б.

• Машина детальдарының беттік қабаттарының беріктігі мен тозуға төзімділігін арттыру өте маңызды, өйткені, біріншіден, тозудың барлық процестері беттік қабаттарда жүреді және деталь металдарының терең қабаттарын қамтымайды; екіншіден, беттік қабаттарда механикалық өңдеудің іздері қалып қояды (микросызаттар, күйіктер). Мысалы, абразивті ортада жұмыс істейтін детальдарды борлау мен азоттау олардың жұмыс істеу мерзімін 6-10 есе өсіреді.

• Көміртектендіру дегеніміз болат детальдардың беттік қабаттарын көміртекпен қанықтыру болып табылады, бұл металдың қаттылығын, тозуға төзімділігін және қажу шегін жоғарылатады. Көміртектендіруге құрамындағы көміртектің үлесі 0,35%-ды құрайтын детальдар түседі. Көміртектендіру жүретін ортаны карбюризатор деп атайды: карбюризатор дың түрлері: қатты, газдық және сұйықтық көміртектендіру.

Көміртектендіру процесі аяқталған соң пештегі температураны біртіндеп 500 0 С-қа дейін төмендетіп, жәшіктерді шығарып, ауада салқындатады, детальдардың құрылымын жақсарту үшін (көміртектендіру кезінде дәндері іріленуі мүмкін) шынықтыру мен жұмсартуға жібереді.

Көміртектендендіру

процені аяқталғаннан

кейінгі беттік қабаты

Азоттау

• Азоттау  – детальдің беттік қаттылығын, тозуға және тат басуға төзімділігін жоғарылату мақсатында беттік қабатты азотпен қанықтыру процесі.
• Азоттауға құрамында хром, алюминий, вольфрам, молибден және басқа азотпен тез әрекеттесіп бірігетін элементтері бар легірленген болаттан жасалған детальдар қатысады (мысалы, қозғалтқыш цилиндрлерінің гильзалары, тістегеріштер, клапандар және т.б.). Азоттау 650 0 С-қа дейін қыздырылған электрпештерінде жүргізіледі.

Циандау

• Циандау – болат детальдар беттерін көміртек және азотпен бір мезгілде қанықтыру процесі. Азкөміртекті болаттарды көміртектендіру орнына қолданылады да, онымен салыстырғанда едәуір артықшылықтары бар: тозуға төзімділігінің, соққы жүктерге қарсылығының және процесс жылдамдығының жоғарылығы, т.б.

Алюминийлеу

• Алюминийлеу – іштен жану қозғалтқышының клапандары типтес детальдарды алюминийлеу процесі.
• https:// www.youtube.com/watch?time_continue=58&v=f9wJF5xMWXI&feature=emb_logo

Хромдау

• Хромдау – агрессивті ортада тозуға жұмыс істейтін детальдарды 900...1100 0 С температурада хроммен қанықтыру процесі.

• Мырыштау   – атмосферада тот басуға төзімділікті жоғарылату мақсатында жүргізілетін процесс. Мырыш қабатының қалыңдығына байланысты мырыштауды әртүрлі тәсілмен жүзеге асырады:
• - 0,02...0,03 мм қабатты алу үшін 440...480 0 С температурады 15...20 сек тоқтата тұрып, мырышқа қорытпа құю арқылы мырыштау;
• - 0,03...0,06 мм қабатты алу үшін 350...430 0 С температурада 1...10 сағатта мырыш ұнтағында мырыштау;
• - гальваникалық тәсілмен мырыштау. Бет қабатын мырышпен диффузиялық қанықтыру жүргізілетін алғашқы екі тәсілмен салыстырғанда, гальваникалық тәсіл жоғары берік қабат пен төменгі тот басуға төзімділік береді.

Кадмийлеу

• Кадмиймен жабу әдісі өзінің қорғаныс қасиеттері бойынша мырыштауға жақын болады. Бұл әдіс бұрандалық қосылыстар үшін ұсынылады. Кадмий қабатының қалыңдығы 0,003...0,015 мм құрайды.
• https://www.youtube.com/watch?v=yvCEVwbaD_U

Видеоролик

• https://www.youtube.com/watch?v=NdDB3fNj3fs&t=164s
• https :// www.youtube.com/watch?v=V0RDxk0Wu4c

• Назарларыңызға рахмет!