Ч.Айтматов "Атадан калган туяк"

Жагымдуу жагдай

• Риторикалык конугуу
• Ата менен эне баласына к ү н болуп,нур берет; ( Калганын оз ү нор улагыла.)

Уй тапшырмасын суроо.

Адабий кундолуктогу суроолорго жооп жазып келуу

• Акындын согушту тунжурап ойлоосуна эмне себеп болду?
• Кагаз бетиндеги алакан менен согушта короодо байланып турган бала Самакка кандай таасир этти?
• Душмандын жузу каралыгы менен таш боордугун кайсы ыр саптары туйгузуп турат?
• Сенде жек кор үү сезими пайда болдубу?
• С.Жусуев «Алакан» ырын корком айтуу.

Жаны темага оболго:

• Силер, балдар, озунордун жети атанарды билесинерби?
• Жакшы атанын жарыгы да бар,

Жалыны да бар.

• Атанын акыл созун уккун, унутпай омур бою туткун.

• Ата –бала сынчысы.
• Ата- энесин сыйлабаган, Ата Мекенин сыйлабайт.
• Ата- аскалуу тоо,

Апа- боорундагы булак.

Бала- экооно шам чырак.

Сабактын темасы:

• Ч. Айтматов «Атадан калган туяк». Ангемеде согушта курман болгон атасынын эрдигине баласынын сыймыктануу сезиминин ойгонушу ага таасир эткен окуялар.

Сабактын максаты:

«Атадан калган туяк» чыгармасынын мазмуну менен таанышабыз.Баланын атасынын эрдигине эмне учун сыймыктанганын,анын сезиминин ойгонушуна таасир эткен окуяларды тушунобуз. Чыгарма боюнча кинодон коргон окуя аркылуу жондомубузду корсотобуз.Патриоттуулукка тарбияланабыз.

Жаны теманы тушундуруу:

• Бул окуя тээ кыштактын сыртында агарып турган чон кашарда жун кыркуудагы болгон иш.Совхоздун жун кыркымы жылыга ушул жерде откорулуучу. Мына ушул жакка Авалбек аттуу бала энеси Жээнгулду ээрчип ойноп келер эле. Энеси Жээнгул, совхоздогу почта болумунун телефонистикасы, ар жылы жай башталары менен кыркынчы болуп иштей турган.

Ал отпускасын алып, ага кошумча кош айдоо, туут маалында куну-туну дебей дем алыш кундорун да текке кетирбей туш-туштан келген кабарларды, буйруктарды, суйлошуулорду бирине –бирин токтотпой тезинен байланыштырып бир да кунун текке кетирбей иштеп журчу. Анткени ал жалгыз бой жесир аял ушуну менен эптеп оокат кылуунун далалатында. Жун кыркуунун акысы- иштеген эмгегине жараша эмеспи.

Бышыктоо:

• Экрандагы солдат качан Авалбекке ата болду?
• Эмне учун Жээнгул балага «Сенин атан» деп койду, сенин оюнча туура айттыбы?
• Эмне учун бала солдат атасы экенине дароо ишенди?
• Кинодогу атасы менен эмне учун сыймыктанды? Анын кандай сапаттарын корду?
• Качан бала атасына жетууго жулунду?
• «Омуру атасын корбогон балага бул учурда атасынын олуму да(мейли кинодо, мейли кандай жагдайда) анын атасы бардыгын далилдеген майрам эле.» дегенди кандайча тушуносун?

Жыйынтыктоо: Ата тууралуу, уул тууралуу макалдар

• Бала жакшысы- атанын данкы,

Кыз жакшысы- эненин данкы.

• Атан олсо, тайлак бар,

Кому жерде калган жок.

• Дайранын корку кемеде,
• Баланын корку энеде.
• Атадан жакшы туулса,

Талаптуу бала,

Талпынган куштай.

Кумары канбас,

Коколоп учпай.

• Ата-аскалуу тоо,

Апа- боорундагы булак.

Бала-экооно шам чырак.

Ата тууралуу ырлар

Камчы басып ат калтырбас астына,

Оо, аталар таазим кылам жалпына.

Келгин куштай келип кете бересин,

Кээ биринер кайткыс болуп артына.

Оо, аталар сыймыктанар жайын бар,

Ала Тоодой силер кошкон салымдар,

Ар бир созун уюткусу акылдын,

Ал адамга акыл-насаат созун бар.

Сабактын эпиграфы:

«Адам болуу- бул балалык кезден башталат».

Ч.Айтматов.

Уйго тапшырма:

• Чыгарманы окугула, чыгарманын аягын сен кандай жыйынтыктайт элен? Дилбаян жазып келуу.

Билимин баалоо:

• Азаматсынар! Сабакка эн жакшы катыштынар.
• Саламатта баргыла.