Чыңгыз Айтматов Тарбиялык саат

Сабактын темасы: «Кыргыздын залкар жазуучусу

Чынгыз Айтматов.

Сабактын максаты: - Окуучулар залкар жазуучу

Чынгыз Айтматов жън\ндъ

кенири маалымат алышат.

- Окуучулар залкарлардын

кантип залкар болгон

чон аркеттери жън\нд\

билишет.

- Окуучулар тарбиялуу,

апдепт\\, ыймандуу,аракетчил

болууга тарбияланышат.

Сабактын жабдылышы: Суроттор,китептер,видео слайд-шоу,ватман,маркерлер.

Сабактын тиби: Аралаш сабак.

Сабактын журушу: Саламатсынарбы балдар! Бугун биз силер менен «Кыргыздын залкар жазуучусу Чынгыз Айтматов» деген темада тарбиялык сабак отобуз.Бугунку тарбиялык сабагыбыз башка сабактардан озгочолонуп,кызыктуу жана жанылыктарга аябай бай.

Силер Чынгыз Айтматов дегенде эмнени туюнасынар? Албетте Чынгыз деген улуу соз,Чынгызсыз Кыргыз элин ойлоо кыйын.Кыргыз адабиятын Чынгызсыз да элестетуу кыйын.

Чынгыз жонундо кенири маалымат берууго аракет кылайын.Слайд-шоу корсотулот.

Кыргызстандын залкар уулу,дуйного аты таанымал белгилуу жазуучусу, коомдук жана мамлекеттик ишмер Чынгыз Айтматов Талас облусуна караштуу Кара-Буура районуна караштуу Шекер айылында 1928-жылы 12-декабрда туулган.

Согуш жылдарында Шекер айылында айылдык кенештин катчысы ,райфинболумдун агенти,1953-1956-Кыргыз мал чарба илимий-изилдоо институтунун эксперименттик формасында зоотехник,1958-1960-жж «Литературный Киргизстан»журналынын редоктору,1960-1986-жж «Правда»гезитинин оз кабарчысы.1965-19865-жж Кыргызстан киноматографисттер союзунун торагасы,1988-1990-жж «Иостранная Литература» журналынын башкы редактору ,СССР Президентинин кенешчиси,1991-жылдан элчилик кызматта болгон.

Айтматовдун чыгармачылыгы студент кезинеде башталган.Орус жана кыргыз тилдеринде жазып,биринчи ангемеси «Гезитчи Дзюйдо»деген ат менен 1952-жылы «Киргизстан» альманахында орус тилинде жарыяланган.

Анын чыгармалары кыргыз адабиятынын эл аралык денгээлде которуп,жазуучунун дээрлик бардык чыгармалары КМШ олколорунун драма жана опера театрларынын сахналарында коюлган жана чыгармалары боюнча тартылган кинофильмдер Эл аралык кинофестивалдарынын сыйлыктарына жана байгелерине татыктуу болгон.

Алгачкы ангемелери 1952-жылы орус тилинде «Комсомолец Киргизии»газетасына жана «Киргизстан»альманахына жарыяланган.

Окуучулар силер сабактарда окуп,тушунуп жугон чыгармаларын жакшы билсенер керек ,атап берсенер: «Бетме-Бет», «Жамийла», «Кызыл жоолук жалжалым», «Саманчынын жолу», «Ак кеме», «Эрте келген турналар», «Дениз бойлоп жорткон ала добот», «Кыямат», «Кылым карытар бир кун», «Кассандра тамгасы» ж.б ушул сыяктуу чыгармалардын авторлору.Бул чыгармалардын дуйнонун бардык элдери тан калуу менен окуп келишуудо.

Окуучулар анда силер «Ак кеме» повестинен кыска узунду аткарып берсенер.

Сабакты бышыктоо: Бугунку сабакты бышыктоо максатында мен силерге залкар жазуучу Чынгыз Айтматовдун сыйлыктарын айтып берип бышыктасам.

Сыйлыктары:Кыргыз эл жазуучусу(1968),Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты(1979),КРУИАсынын анык мучосу(1974)Эмгек баатыры(1978)Лениндик(1963)жана СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты(1968,1977,1983),Европа илимдер ,искусство жана адабият академиясынын анык мучосу (Париж 1983),Буткул дуйнолук Илим жана искусство академиясынын академиги (Стокгольм,1987),»Ысыккол форумунун»президенти,Австрия,Австралия,Америка,Индия,Италия,Туркия,Япония ж.б олколордун эл аралык сыйлыктарынын лауреаты. Кыргыз Республикасынын эл баатыры.

Улуу жазуучу Чынгыз Торокулович Айтматов 2008-жылдын 10-июнунда 80 жаш курагында катуу оорудан кийин дуйнодон кайткан.