Дарс ишланма 9 синфлар учун

9-sinf o’quvchilari uchun

Algebra fanidan

“ Geometrik progressiya dastlabki n ta hadining yig’indisi” mavzusida tayyorlangan bir soatlik dars

T A Q D I M O T I

D A R S R E J A S I

T/r

Dars davomida bajarilishi lozim bo’lgan ishlar

1

Mo‘ljallangan vaqt

Tashkiliy qism

2

1 minut

Dars senariyasi, shartlarni baholash tartibi bilan o ' quvchilarni tanishtirish

3

4

2 minut

Uy vazifasini tekshirish

5

5 minut

O ' tilgan mavzuni takrorlash

12 minut

Yangi mavzu bayoni

6

14 minut

Yangi mavzuni mustahkamlash

7

8 minut

Darsni yakunlash

8

Uyga vazifa

2 minut

1 minut

Oldingi mavzuni takrorlash uchun savollar

1-savol:

Geometrik progressiya ta’rifini ayting.

Oldingi mavzuni takrorlash uchun savollar

2-savol:

Geometrik progressiya maxraji nima?

Oldingi mavzuni takrorlash uchun savollar

3-savol:

“ Geometrik progressiya” nomi nima bilan izohlanadi ?

Oldingi mavzuni takrorlash uchun savollar

4-savol:

Geometrik progressiya n-hadi formulasini ayting.

Oldingi mavzuni mustahkamlash uchun savollar

5-savol:

Geometrik progressiya maxrajini ayting: 6,12,24,…

Oldingi mavzuni mustahkamlash uchun savollar

6-savol:

2,6,18,… geometrik progressiyaning 8- hadini ayting.

Oldingi mavzuni mustahkamlash uchun savollar

7-savol:

Agar geometrik progressiyada b=2, b=64 bolsa, uning maxrajini toping.

Yangi mavzu bayoni

1-masala. Ushbu yig‘indini toping:

S=1+3+3 2 +3 3 +3 4 +3 5 (1)

Tenglikning ikkala qismini 3 ga kopaytiramiz:

3S=3+3 2 +3 3 +3 4 +3 5 +3 6 (2)

• va (2) tengliklarni bunday yozib chiqamiz:

S=1+(3+3 2 +3 3 +3 4 +3 5 )

3S=(3+3 2 +3 3 +3 4 +3 5 ) +3 6

Qavslar ichidagi ifodalar bir xil, shuning uchun

pastdagi tenglikdan yuqoridagi tenglikni ayirib,

hosil qilamiz:

2S=3 6 -1 S=364

Yangi mavzu bayoni

Endi maxraji q ≠1 bolgan ixtiyoriy b 1 , b 1 q,…, b 1 q n ,… geometrik progressiyani qaraymiz. S n shu progressiyaning dastlabki n ta hadining yig'indisi bo'lsin.

S n =b 1 +b 1 q+b 1 q 2 +…+b 1 q n-1 . (3)

Teorema. Maxraji q ≠1 bolgan geometrik progressiyaning dastlabki n ta hadining yigindisi quyidagiga teng:

Yangi mavzu bayoni

S n =

Yangi mavzu bayoni

Web-sahifada rasm joylashtirish uchun (image-tasvir) juftmas tegi qo’llaniladi. Rasm faylini ko’rsatish uchun bu tegga SRC (source-manbaa) parametri qo’shilishi shart.

Yangi mavzu bayoni

Masalan web-sahifaga “internetj.jpg” nomli faylni joylashtirish kerak bo’lsa html hujjatga quyidagi satr qo’shiladi.

Yangi mavzu bayoni

1-misol: Web-sahifaga rasm joylashtirish

Yangi mavzu bayoni

1-misol natijasi

Yangi mavzu bayoni

Web-sahifaga matn bilan rasm joylashtirganimizda uning mumkin bolgan holatlarini ko’rib o’tamiz.

Buning uchun ALIGN parametri-ning turli xil qiymatlari mavjud bo’lib, ular orqali rasmni web-sahifaning turli burchaklariga joylashtirishimiz mumkin, bular quyidagilar

Yangi mavzu bayoni

RIGHT (o’ng) – bu qiymatda rasm o’ng hoshiyaga tegib turadi, matn rasmni chap tomoniga yoziladi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

LEFT (chap) – bu qiymatda rasm chap hoshiyaga tegib turadi, matn rasmni o’ng tomoniga yoziladi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

TOP () – Rasmning yuqori chegarasi joriy satrning eng katta elementiga tekislanadi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

MIDDLE () – Rasmning o’rtasi joriy (rasmdan keyingi) satrning tagiga tekislanadi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

ABSMIDDLE () – Rasmning o’rtasi joriy satrning o’rtasiga tekislanadi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

BOTTOM () – Rasmning quyi chegarasi joriy satrning tagiga tekislanadi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

ABSBUTTOM () – Rasmning quyi chegarasi joriy satrning tagchizig’iga tekislanadi.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha

Yangi mavzu bayoni

2-misol:

internet bu - global tarmoq

Yangi mavzu bayoni

2-misol natijasi

Yangi mavzu bayoni

Web-sahifada rasm joylashtirish bilan birga uning o’lchamlarini ham o’zgartirish mumkin. Buning uchun WIDTH (eni, kengligi) va HEIGHT (bo’yi, balandligi) parametrlaridan foydalaniladi.

Yangi mavzu bayoni

Umumiy ko’rinishi quyidagicha, masalan

Bunda “internetj.jpg” nomli rasmning o’lchamlari qanday bo’lishidan qat’iy nazar uni web-sahifaga 55x99 piksel o’lchamli qilib joylashtiradi.

" width="640"

Yangi mavzu bayoni

3-misol: “internetj.jpg” nomli rasmni o’lchami qanday bo’lishidan qat’iy nazar uni 44x99 piksel kenglika keltirib joylashtiradi

Internet bu - global tarmoq

WIDTH=44 HEIGHT=99

Yangi mavzu bayoni

3-misol natijasi

Yangi mavzu bayoni

Web-sahifaga rasm joylashtirga-nimizda uning atrofida bo’sh joy qoldirishimiz mumkin. Buning uchun HSPACE (rasmning chap va o’ng tomonidan bo’sh joy qoldiradi) va VSPACE (rasmning tepasi va pastidan bo’sh joy qoldiradi) buyruqlari qo’llaniladi.

Yangi mavzu bayoni

Umumiy ko’rinishi quyidagicha, masalan

Bunda “internetj.jpg” nomli rasmning atrofida 15 pikselga teng (ramkasimon) bo’sh joy qoldiradi.

Web-sahifaga rasmni joylashtirish bilan birga, uning o’lchamlarini ham o’zgartirish mumkin. " width="640"

Yangi mavzu bayoni

4-misol: “internetj.jpg” nomli rasmni o’lchami qanday bo’lishidan qat’iy nazar uni web-sahifaga joylashtirganda atrofida 15 pikselga teng bo’sh joy qoldiradi

HSPACE=15 VSPACE=15

Web-sahifaga rasmni joylashtirish bilan birga, uning o’lchamlarini ham o’zgartirish mumkin.

Yangi mavzu bayoni

4-misol natijasi

Yangi mavzu bayoni

Web-sahifaga rasm joylashtirganimizda uning atrofida (qora) ramka qo’yishimiz mumkin. Buning uchun BORDER parametridan foydalanamiz.

Umumiy ko’rinishi quyidagicha, masalan

Bunda “internetj.jpg” nomli rasmning atrofida 10 pikselga qalinlikda ramka hosil qiladi.

Yangi mavzu bayoni

5-misol: “internetj.jpg” nomli rasmni web-sahifaga joylashtirganda atrofida 7 pikselga teng qora rangli ramka hosil qiladi.

Web-sahifaga rasmni joylashtirish bilan birga,

uning o’lchamlarini ham o’zgartirish mumkin.

Yangi mavzu bayoni

5-misol natijasi

Darsda va mustaqil ishlash uchun mashqlar

1. “Uy hayvonlari” nomli web-sahifa tayyorlang. Unda hayvonlarning rasmlari yonida nomi yozilgan bo‘lsin.

2. “Kompyuter qurilmalari” nomli web-sahifa tayyorlang. Unga kerakli rasmlarni grafik muharrir yordamida o’zingiz yasang.

3. “Bizning maktab” nomli web-sahifa tayyorlang. Unda maktabingiz tarixini aks ettiring.

4. “Bizning sinf” nomli web-sahifaga rasm joylashtiring.

Mavzuni mustahkamlash uchun savollar

• Qanday grafik formatlarni bilasiz?
• Web-sahifaga rasm joylashtirish mumkinmi?
• tegining qanday parametrlari bor?
• Rasmni web-sahifaning o’ng tomonida joylashtirish qanday tashkil etiladi?
• Web-sahifaga rasm o’lchamlarini o’zgartirilgan holda ham joylashtirish mumkinmi?
• Qaysi parametrlar yordamida web-sahifada rasmning atrofida bo’sh joy qoldiriladi?
• Web-sahifadagi rasmga ramka berish mumkinmi?

Эътиборингиз учун раҳмат!