Դասավանդման ակտիվ մեթոդներ

Դասավանդման ակտիվ մեթոդներ

1. Լաբորատոր մեթոդն ուսուցման այնպիսի մեթոդ է, որի ժամանակ ուսումնառողները դասավանդողների ղեկավարությամբ և նախապես որոշված պլանով անց են կացնում փորձեր կամ պրակտիկ հանձնարարություններ, որոնց գործընթացներում ընկալվում և իմաստավորվում են նոր և/կամ ատացած գիտելիքները: Լաբորատոր աշխատանքը ուսումնառողներից պահանջում է ավելի մեծ ակտիվություն և ինքուրույնություն:

2. Վարժություններ

Վարժությունն ուսուցման մեթոդ է, որն իրենից ներկայացնում է յուրացրած նյութը պրակտիկայում կիրառելու նպատակով բազմաթիվ անգամ կատարելու պլանավորված, կազմակերպված գործողություն: Տարբերվում են վարժությունների հետևյալ տեսակները՝ հատուկ, մեկնաբանություններով, գրավոր, բանավոր, գրաֆիկական, արտադրական- աշխատանքային:

1. Զրույց

Երկխոսություն է, որի ժամանակ դասախոսը հարցերի միջոցով հաղորդում է ուսումնառողներին նոր նյութը կամ ստուգում յուրացման աստիճանը: Զրույցները կարող են կիրառվել յուրաքանչյուր կրթական խնդիր լուծելու համար: Տարբերում են անհատական, խմբային և համալսարանային տեսակները: Դիդակտիկ խնդիրներից դուրս գալով տարբերվում են

• ներածական – օրինակ՝ ուսումնական նյութի վերաբերյալ հետաքրքրություն ձևավորելու համար, ուսումնառողների գիտելիքների յուրացման, պատրաստվածության մակարդակի որոշման և այլ տեսակի:

• Նոր գիտելիքների հաղորդման զրույց, որը կարող է ունենալ վերարտադրող, պրոբլեմային և էվրիստիկ բնույթի: Վորջիններս տարբերվում են հարցերի խորությամբ, քանակով:

• Ամրապնդող զրույցները կիրառվում են թեմայի ուսումնասիրման ավարտին, օգնում են համակարգել գիտելիքները:

• Վերահսկող- շտկող զրույցները կիրառվում են ախտորոշման նպատակով:

• 4.Խմբային քննարկումներ

Այս մեթոդը բաղկացած է երկու փուլից: I փուլի ժամանակ ուսանողի առջև դրվում է հիմնախնդիրը և սահմանափակվում է կատարման ժամանակը: Կարելի է խմբում նշանակել ղեկավար /լիդեր/: II փուլի ժամանակ քննարկման արդյունքում ընդունվում է որոշում, հիմնավորվում համատեղ դասախոսի հետ: Այս մեթոդների տեսակներից է կլոր սեղանը, որի ընթացքում տեղի է ունենում կարծիքների, փորձի, նվաճումների փոխանակում:

5.Հրապարակային ներկայացում (պրեզենտացիա)

Ներկայացումը կարևոր տեղեկատվության տրամադրման միջոց է հրապարակային ելույթների ժամանակ:

1. Լուսապատկեր (Սլայդ)

Ներկայացումները թույլ են տալիս արդյունավետ ու տեսանելի դարձնել հաղորդման բովանդակությունը:

1. Տեսաֆիլմերի դիտում և քննարկում

Այս մեթոդը կիրառվում է ուսուցման յուրաքանչյուր փուլում, այն դեպքում, եթե այն համապատասխանում է դասի թեմային և նպատակին: Դիտումից առաջ ուսանողներին ներկայացվում է հիմնական հարցը քննարկման համար: Կարելի է դիտել ամբողջ ֆիլմը կամ առանձին դրվագներ: Վերջում առանձին քննարկվում են հարցերը և ամփոփվում:

1. Արտալսարանային (ոլորտային) աշխատանք

Որի ժամանակ ուսանողները ձեռք են բերում կամ ցուցաբերում են հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ, կարողություններ պրակտիկային ընթացքում՝ տեղակայված տարբեր վայրերում: Այդ մեթոդի նպատակն է հնարավորություն տալ ուսանողներին կիրառել ձեռքբերված գիտելիքները: Շատ կարևոր է, որ դասախոսը կամ մասնագետն անցկացնի անհատական խորհրդատվություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև միջամտի:

1. Ուղեկցված ինքնուսուցում

Ուսանողները ձեռք են բերում կամ կիրառում են գիտելիքներ մի դասընթացից կամ դասընթացի մի մասից ինքնուրույն աշխատանքի ժամանակ: Ինքնուսուցման դեպքում տրամադրվում է ադապտացված ուսումնական նյութեր և աջակցություն դասավանդողի կողմից: Աջակցությունը տրամադրվում է հետևյալ տեսքով. ակնարկների, առանձին հարցերի, դիագրամների, հիմնական հասկացությունների, ընթացիկ առաջադրանքների և այլն:

Ուղեկցված ինքնուսուցումը տարբերվում է հեռահար ուսուցումից նրանով, որ ունի կենդանի շփում դասախոսի հետ:

1. Ինտեգրված սեմինար

Այստեղ կենտրոնանում են տարբեր դասընթացների բովանդակությունների ինտեգրումը: Անցկացվում է հաղորդակցման քննարկումների, վարժությունների, դերային խաղերի, մոդելավորումների, կարճ առաջադրանքների և այլ միջոցներով: Այս տեսակի սեմինարը թույլ է տալիս անցկացնել անհատական կամ խմբային խորհրդատվություն:

1. Մագիստրոսական թեզ

Մագիստրոսական թեզը հետազոտական նախագիծ է, որն ամբողջականացնում է մագիստրոսական ծրագիրը, որը պետք է բավարարի կրթական աստիճանի որոշակի պահանջներին: Այս մեթոդը դիտվում է նաև որպես գնահատման մեթոդ:

1. Միկրոդասավանդում

Ուսանողները ներկայացնում են թեմաներ, որոնք պատրաստել են ինքնուրույն կամ խմբով: Այս մեթոդի նպատակն է ակտիվացնել ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքը,

զարգացնել նրանց ներկայացման կարողությունները և դասավանդման հմտությունները: Դասախոսը, ունկնդրող ուսանողները մեկնաբանում են ներկայացված աշխատանքը, անում առաջարկություններ: Դասախոսը կարող է նաև համատեղ ուսանողի հետ աշխատել նախապատրաստական փուլում:

1. Սեմինար

Սեմինարի միջոցով խորացվում, համակարգվում և վերահսկվում են ուսանողների գիտելիքները: Սեմինարն անցկացնելու համար ներկայացվում է անցկացման պլանը, հիմնական և լրացուցիչ գրականությունը: Սեմինարի սկզբին ներածական խոսքով ելույթ է ունենում դասախոսը, հետո սկսվում են հարցերի քննարկումները: Պարապմունքի ավարտին դասախոսը ամփոփում է սեմինարը, որպեսզի ուսանողներն առավել ակտիվ լինեն, երբեմն նշանակվում են ընդդիմախոսներ: Տարբերում են սեմինարների մի քանի տեսակներ. սեմինար-զրույց, սեմինար-բանավեճ և այլն:

1. Առցանց քննարկումներ

Ուսանողները հաղորդակցվում են ուսումնասիրվող թեմաների վերաբերյալ, փոխանակելով նամակներ և պատասխաններ:

Որպեսզի կազմակերպվի քննարկում, ղեկավարը ներկայացնում է թեման կամ առաջարկությունը, առաջադրում է հարց կամ թեմայի վերաբերյալ որևէ տեսանկյուն: Առցանց քննարկման հիմնական նպատակն է փոխանցել գիտելիքներ այս եղանակով, սովորեցնել ուսանողներին զարգացնել և հիմնավորել սեփական մասնագիտական կարծիքը: Դասախոսը կարող է մեկնաբանել ուսանողների մտքերը, ամփոփել քննարկումները, խթանել ուսանողների իմացական ակտիվությունը և այլն:

1. Խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում (Խնդիրների առաջադրմամբ ուսուցում)

Սա ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդ է, երբ դասախոսը ուսանողների փոքր խմբերին օգնում է վերլուծել խնդիրը, որը շատ թերի է կազմված: Ուսանողների հետ սահմանում է ուսուցման հարցերը և աջակցում է խնդրի ինքնուրույն լուծմանը: Խնդիրների լուծման ընթացքում դասախոսը չի առաջարկում պատրաստի գիտելիք ուսանողներին, ուսանողներն իրենք են փնտրում նոր գիտելիք, որն իրենցից պահանջում է առաջադրված խնդիրը լուծելու համար: Դասախոսը չի մասնակցում քննարկումներին, միայն որոշակի ուղղություն է տալիս քննարկման ընթացքին: (Ուսուցում հիմնված խնդիրների լուծման վրա)

1. Պրակտիկում

Ինքնուրույն ուսուցման մեթոդ է, երբ ուսանողները ձեռք են բերում կամ կիրառում հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ, կարողություններ, հմտություններ: Ուսանողներն անհատական կամ փոքր խմբերով անցկացնում են փորձարկումներ և իրենց տրամադրվում է լիարժեք ուղղորդում: Դասախոսը պատասխանատու է կազմակերպման և ուսանողներին ուղղորդելու համար: Պրակտիկումներն անցկացվում են լաբորատորիաներում, հատուկ լսարաններում և այլն: Պրակտիկումներն ուղղված են ուսանողների մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը, որոնք անհրաժեշտ են կարիերայի ընթացքում: Քանի որ