Դաստիարակչական աշխատանքներ

1. Դպրոցի դաստիարակչական համակարգի կատարելագործում

   Դաստիարակությունը հանրակրթության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկն է և հենց դպրոցին և ուսուցչին է բաժին ընկնում դաստիարակչական գործընթացի զգալի բաժինը: Դաստիարակչական համակարգի նպատակն է`

• • օգնել երեխային արդյունավետ կերպով հարմարվել աշխարհում անընդհատ տեղի ունեցող փոփոխություններին,

• • բարեխիղճ և համարժեք կերպով արձագանքել շրջապատում տեղի ունեցող երևույթներին,

• • նպատակաուղղել երեխայի արժեքային համակարգի ձևավորումը,

• • զարգացնել սովորողների ճանաչողական ակտիվությունը,

• • աշակերտի մոտ ձևավորել հարգալից վերաբերմունք լեզվի, մշակույթի և ազգային ավանդույթների նկատմամբ` դարձնելով նրան այդ արժեքների կայուն կրող,

• • յուրաքանչյուր անհատի մոտ ստեղծել ինքնակատարելագործման ներքին պահանջ:

   Վերոնշյալ խնդիրները նպատակ են հետապնդում դպրոցում ստեղծել հնարավորինս միասնական դաստիարակչական միջավայր: Դպրոցի դաստիարակչական միջավայրը ներառում է`

• • դպրոցի անձնակազմը,

• • դասարանական անձնակազմը

• • աշակերտների ինքնավարությունը,

• • դպրոցի ավանդույթները:

   Մեր կարծիքով դպրոցում դաստիարակչական համակարգի կատարելագործման նպատակով անհրաժեշտ է`

• • դաստիարակչական գործընթացներում առաջնորդվել միասնական սկզբունքներով և կանոններով, միասնական մանկավարժական պահանջներով,

• • ծնողներին ակտիվորեն ընդգրկել դպրոցի դաստիարակչական գործընթացներում,

• • ապահովել, որպեսզի դաստիարակչական աշխատանքները հիմնվեն հստակ նախագծված դասղեկական պլանների վրա,

• • մշտապես մոնիթորինգի ենթարկել, վերլուծել դպրոցի դաստիարակչական միջավայրը և բացահայտելով առկա խնդիրները և բացթողումները` ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցառումներ,

• • ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ աշակերտների միջև, ինչպես նաև աշակերտների և ուսուցիչների միջև բավարար համագործակցություն, ինչպես նաև միմյանց հետ հաղորդակցվելու համար դրական միջավայր ստեղծելու ուղղությամբ,

• • յուրաքանչյուր աշակերտի նկատմամբ ցուցաբերել անհատական մանկավարժական աջակցություն, ինչպես նաև հատուկ մանկավարժական միջոցառումներ կազմակերպել դժվար դաստիարակվող երեխաների հետ,

• • դասղեկական ժամերի և արտադասարանական միջոցառումների միջոցով իրականացնել բարոյական և հայրենասիրական դաստիարակության ծրագրեր,

• • ընդլայնել ինչպես դասարանների, այնպես էլ առանձին աշակերտների ներդպրոցական և արտադպրոցական դաստիարակչական բնույթի միջոցառումներին մասնակցելու հնարավորությունները,

• • մշտապես կարևորել ինքնադաստիարակությունը. աշխատանքները կազմակերպել այնպես, որպեսզի աշակերտների մոտ ինքնուրույն վերափոխվելու ցանկություն արթնանա,

• • դպրոցում ստեղծել Ծնողական համալսարան և դրանում ընդգրկել դասղեկների, հոգեբանների, մանկավարժական գիտության տարբեր մասնագետների: Անհրաժեշտ է նաև պարբերաբար վերլուծել այդ համալսարանում հավաքագրված դաստիարակչական բնույթի խնդիրները, որոնք առնչվում են ծնողների կողմից այս ուղղությամբ բավարար գիտելիքներ, կարողություններ և հմտություններ տրամադրելուն և նպատակ ունեն օգնել վերջիններիս,

• • համագործակցել իրավապահ մարմինների հետ:

2. Հայրենասիրական դաստիարակություն

   Մատաղ սերնդի հայրենասիրական դաստիարակությունը մշտապես գտնվել է ժամանակակից դպրոցի ուշադրության կենտրոնում, քանի որ մանկությունն ու պատանեկությունը ամենանպաստավոր շրջանն է անձի մոտ հայրենիքի նկատմամբ իր պատկերացումները ճիշտ ձևավորելու, սիրո զգացմունքն արմատավորելու և որպես հայրենիքի պաշտպանի գիտակցումը սերմանելու համար: Այս հարցն էլ ավելի սուր է ներկայանում մեր օրերում, քանզի այսօր ակներև է ավանդական հայրենասիրական գիտակցության մակարդակի նվազումը:

   Հայրենիքը միայն հողն ու ջուրը չի, որ արժանի է և ենթակա պաշտպանության նրա զավակների կողմից: Հայրենիքը նաև մի մեծ տուն է, ընտանիք, որի հետ մարդը պետք է աշխատի և որին պետք է ծաղկեցնի, ղեկավարի և դարձնի բարեկեցիկ և արժանավայել ապրելու տեղ: Հայրենիքը պիտի լինի այն վայրը, որտեղ ապրելը յուրաքանչյուր անձի համար պատիվ լինի:

   Զարգացման ծրագրի այս հատվածում արտացոլված միջոցառումները նպատակաուղղված են`

• • սովորողների մոտ կատարելագործելու իրենց աշխատանքի, ազգի, նրա ավանդույթների և հաղթանակների նկատմամբ հարգանքը և հպարտության զգացմունքը,

• • նպաստել հոգեպես հարուստ և սոցիալապես ակտիվ կեցվածքով հայ քաղաքացու ձևավորմանը,

• • սովորողների կողմից կրճատել տարբեր օրինախախտումների և նրանց մոտ առկա վնասակար սովորույթների մակարդակը,

• • պահպանել և տարածել ՀՀ պետական խորհրդանիշերի (զինանշան, դրոշ, օրհներգ) բովանդակությունն ու նշանակությունը` սկսելով այս գործընթացը տարրական դպրոցից. դպրոցի յուրաքանչյուր աշակերտ պետք է իմանա օրհներգը,

• • բարձրացնելու աշակերտների` ազգային շահերի պաշտպանության ձևավորմանն նպատակաուղղված ռազմահայրենասիրական դաստիարակությունը` միաժամանակ սերմանելով հանդուրժողական և հարգալից վերաբերմունք այլ ազգերի նկատմամբ,

• • նպաստել հայության ինքնության ամրապնդմանը նպաստող գործողությունների իրականացմանը,

• • յուրաքանչյուր սովորողի մոտ արմատավորել սեփական ազգի պատմության ու պետության կայացման գործում իր մասնակցության կարևորությունն ու դրա իրական հնարավորությունը` Ինձնից է կախված իմ ազգի և պետության ապագան կարգախոսի արմատավորում,

• • դպրոցում հայրենասիրական դաստիարակության համակարգի կայացմանը, դրա արդյունավետ գործունեությանն ու մշտական կատարելագործմանը:

   Հայրենասիրական դաստիարակության բնագավառում թվարկված ուղենիշային նպատակներին հասնելու համար մեր կարծիքով անհրաժեշտ է`

• • դպրոցի վարչական և ուսուցչական անձնակազմին ակտիվորեն ընդգրկել սովորողների հայրենասիրական դաստիարակության ծավալման և կատարելագործման գործընթացներում,

• • պարբերաբար մոնիթորինգի ենթարկել, վերլուծել և գնահատել ծրագրավորված հայրենասիրական միջոցառումների կատարման արդյունավետությունը,

• • դպրոցական բոլոր հիմնական միջոցառումներն իրականացնելիս ապահովել հայկական խորհրդանիշների և հայրենասիրական գաղափարների գործածումը,

• • ամփոփել և տարածել հայրենասիրական դաստիարակության ասպարեզում լավագույն մասնագետների առաջավոր մանկավարժական փորձը,

• • ուսուցիչների և դպրոցի ղեկավարության կողմից մշտապես և հետևողական կերպով միջոցառումներ ձեռնարկել աշակերտական միջավայրում լայն տարածում ստացած անտարբերության, էգոիզմի, ցինիզմի և չարության դեմ,

• • հայրենասիրական դաստիարակության արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով ներդնել աշխատանքի նոր ձևեր և մեթոդներ, ինչպիսիք են զանգվածային լրատվության միջոցները և ժամանակակից տեխնոլոգիաները` ֆիլմեր, դիսկեր, ինտերնետային կայքեր և այլն,

• • դպրոցի աշակերտական խորհրդին ընդգրկել ռազմահայրենասիրական դաստիարակությանն ուղղված միջոցառումներում,

• • հաճախակի անցկացնել ռազմական հայրենասիրական բնույթի մրցույթներ, հանդիպումներ, զրույցներ և այլ միջոցառումներ, ինչպիսիք են`

  • • «Հայոց պատմություն», «Հայ ազգ», «Հայոց լեզու», «Հայ ընտանիք» թեմաներով հանդիպումները, զրույցները, սեմինարները և այլ միջոցառումները,

  • • հայտնի մարդկանց, զինվորների, հայ ազատամարտիկների, պատերազմի հաշմանդամների հետ հանդիպումները,

  • • դպրոցի հարևանությամբ գտնվող զինվորական հոսպիտալի հետ համագործակցության ձևավորումը և ըստ այդմ` միջոցառումների կազմակերպումը:

• • անընդհատ հարստացնել և համալրել հայրենասիրական դաստիարակության կազմակերպման և իրականացման համար անհրաժեշտ մանկավարժական տեղեկատվական բանկը:

3. Ընտանիք-դպրոց համագործակցության բարելավումը

   Դաստիարակությունը հաջողությամբ է պսակվում, եթե ընտանիքի հետ տարվող աշխատանքը և երեխայի դաստիարակությունը կատարվում են միաժամանակ: Այսօրվա պայմաններում առանց ընտանիքի հետ ձևավորված համագործակցության առկայության հնարավոր չէ արդյունավետ կերպով կազմակերպել սովորողների հետ աշխատանքը:

   Ընտանիք-դպրոց համագործակցության բարելավումը նպատակ ունի`

• • էլ ավելի արդյունավետ դարձնել ընտանիք-դպրոց փոխազդեցության համակարգը`

• • բարձրացնելով փոխադարձ վստահության մակարդակը,

• • բարձրացնել աշակերտների ուսուցման արդյունքների համար ծնողների պատասխանատվությունը,

• • ծնողներին ավելի ակտիվորեն ներգրավել դպրոցի գործունեության մեջ,

• • նպաստել ծնողների և ուսուցիչների խմբային աշխատանքի արդյունավետությանը:

   Ընտանիք-դպրոց համագործակցության բարելավման համար անհրաժեշտ է`

• • դպրոցի և ծնողների համագործակցության բովանդակության մեջ ներառել երեք հիմնական ուղղություններ`

  • • ծնողների հոգեբանամանկավարժական տեղեկացվածության բարձրացում,

  • • ուսումնադաստիարակչական գործընթացներին ծնողների մասնակցության ընդլայնում,

  • • դպրոցի կառավարման գործընթացներում ծնողների մասնակցության մեծացում:

• • հանձնարարել դասղեկներին, որպեսզի վերջիններս անվերապահորեն ծանոթ լինեն աշակերտների ընտանիքների հետ, որտեղ փաստացի բացակայում է ընտանեկան դաստիարակությունը և տեղեկացված լինեն այն սովորողների մասին, որոնց ծնողները միայնակ են, հաշմանդամ կամ գործազուրկ, զոհվել են կամ որոնց ընտանիքները նյութապես անապահով են և ունեն կյանքի անբավարար պայմաններ,

• • կատարելագործել ծնողների հետ աշխատանքի ավանդական դարձած մեխանիզմները և պարբերաբար `

  • • կազմակերպել ծնողական ժողովներ և անհատական զրույցներ,

  • • ապահովել առարկայական ուսուցիչների և հոգեբանների կամ այլ համապատասխան մասնագետների կողմից խորհրդատվության տրամադրումը,

  • • ապահովել դասարանական և ծնողական խորհուրդների ակտիվ գործունեությունը:

• • ծնողների և երեխաների համատեղ մասնակցությամբ պարբերաբար անցկացնել միջոցառումներ,

• • ոգևորել և խրախուսել դպրոցի կյանքին ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերած ծնողների անհատական նախաձեռնությունները, գիտագործնական խորհրդատվությունը, համատեղ ստեղծագործական գործունեությունը,

• • ըստ անհրաժեշտության` Ծնողական համալսարանում ծնողների համար անցկացնել անհատական և խմբային խորհրդատվություններ,

• • դպրոցի ծնողական խորհրդում ներգրավել դպրոցի ամենաակտիվ և փորձառու ծնողներին,

• • ամրապնդել ծնողական խորհրդի կապը աշակերտական, մանկավարժական և կառավարման խորհուրդների հետ:

4. Աշխատանք մանկավարժական համակազմի հետ

   Մեծ է ուսուցչի դերը դպրոցում և այն էլ ավելի նշանակալի դարձնելու համար դպրոցում անհրաժեշտ է ձևավորել գիտակցության, մթնոլորտի և հարաբերությունների այնպիսի մակարդակ, որը թույլ կտա ոչ միայն ներգրավել, այլև պահպանել լավագույն մանկավարժներին` մշտապես ձեռնարկելով հնարավորը վերջիններիս կատարած դրական աշխատանքը խրախուսելու և կատարելագործելու ուղղությամբ:

   Մանկավարժական համակազմի հետ աշխատանքի նպատակն է`

• • յուրաքանչյուր ուսուցչի համար դպրոցում ստեղծել հարմարավետ միջավայր,

• • տարածել առաջավոր մանկավարժական փորձը,

• • բարելավել մանկավարժական անձնակազմի որակը,

• • խրախուսել մանկավարժներին` հետազոտական աշխատանքներ կատարելու և սեփական գիտակրթական նյութերը ներկայացնելու համար` ապահովելով նրանց մանկավարժական աճը, իսկ առավել արժանիներին ներկայացնելով տարակարգի ստացման,

• • տաղանդավոր երեխաների հետ աշխատանքներում ապահովել մանկավարժների ակտիվ մասնակցությունը:

   Մանկավարժական համակազմի հետ աշխատանքի կատարելագործման նպատակով մեր կարծիքով անհրաժեշտ է`

• • մանկավարժների համար դպրոցում ստեղծել տեղեկատվության մի համակարգ, որի միջոցով վերջիններս հնարավորություն կունենան մշտապես համալրելու իրենց գիտելիքները առնվազն հետևյալ ուղղություններով`

  • • դպրոցի և կրթության նկատմամբ նոր պահանջներ,

  • • ժամանակակից մանկավարժական նվաճումներ,

  • • առաջավոր մանկավարժական փորձ,

  • • հոգեբանություն և մանկավարժություն:

• • փոխադարձ դասալսումների կազմակերպման միջոցով ուսուցիչների միջև պարբերաբար կազմակերպել փորձի փոխանակում` նպաստելով նրանց միջև համագործակցությանը,

• • արդյունավետ կազմակերպել և առավելագույնս օգտագործել կազմակերպված վերապատրաստումների և ատեստավորումների արդյունքները: Այս ուղղությամբ անհրաժեշտ է առհասարակ դպրոցում պարտադիր պայման և ավանդույթ դարձնել ցանկացած ուսուցչի կամ դպրոցի ղեկավարի կողմից վերապատրաստումների, դասընթացների, սեմինարների, հանդիպումների, կոնֆերանսների, ժողովների մասնակցության արդյունքում և/կամ ցանկացած այլ միջոցներով ստացված տեղեկատվության էական կամ ընդհանուր բաղադրիչների և սկզբունքների փոխանցումն ամբողջ մանկավարժական անձնակազմին` դպրոցում կազմակերպվող սեմինար քննարկումների միջոցով,

• • ուսուցիչների հետ աշխատանքում առավել շեշտադրել և ընդգծել վերջիններիս կողմից կիրառվող դասավանդման նոր ձևերն ու մեթոդները,

• • մշակել դպրոցում առկա խնդիրների` ուսուցիչների հետ համատեղ լուծմանն ուղղված մեխանիզմներ՝ նպատակ ունենալով ուսուցիչների մոտ ստեղծել բավարար վստահություն և անձնակազմի լիարժեք անդամ զգալու հնարավորություն,

• • հաճախակի կազմակերպվող քննարկումների միջոցով ուսուցիչների մոտ ձևավորել սեփական գործողությունները ինքնավերլուծելու և ինքնագնահատելու մշակույթ,

• • աջակցել ուսուցիչներին իրենց ինքնակրթության գործում,

• • ուսուցիչների կողմից համակարգչային գիտելիքներ ձեռքբերելու և/կամ կատարելագործելու նպատակով կազմակերպել ներդպրոցական և արտադպրոցական ուսումնական ծրագրեր,

• • կատարելագործել դպրոցի կադրային քաղաքականությունը (ինչի մասին անդրադարձել ենք նախորդ բաժիններում),

• • անընդհատ մոնիթորինգի ենթարկել դպրոցի տնօրենի տեղակալների կողմից դպրոցի մանկավարժների հետ տարվող անհատական աշխատանքների որակն ու սահմանված սկզբունքներին համապատասխանությունը,

• • մշտապես մոնիթորինգի ենթարկել, վերլուծել և գնահատել մանկավարժների գործունեությունը հետևյալ ասպարեզներում`

  • • ուսուցչի գիտելիքների և մանկավարժական արհեստավարժության պահպանում և կատարելագործում,

  • • դպրոցական ընդհանուր ավանդույթների, մշակույթի և բարենպաստ մթնոլորտի ձևավորում և պահպանում,

  • • աշակերտների գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների կատարելագործում,

  • • կրթվելու և ինքնակրթվելու ցանկության առկայություն:

• • ամրապնդել ուսանող-դպրոց կապը (ինչի մասին անդրադարձել ենք նախորդ բաժիններում):

5. Աշակերտական ինքնավարության բարելավումը

   Աշակերտական ինքնավարությունը 2011 թվականի մայիսի 17-ի ՀՀ կրության և գիտության նախարարի թիվ 571-Ն հրամանով հաստատված աշակերտական խորհրդի կանոնների համաձայն ենթադրում է`

• • յուրաքանչյուր աշակերտի կողմից իր ուրույն տեղի ու դերի որոշում` հիմնվելով իր ընդունակությունների և հնարավորությունների վրա,

• • սովորողների ընդգրկում դպրոցի կառավարման գործընթացներում,

• • աշխատունակ կոլեկտիվի ստեղծում,

• • աշակերտների միջև ընկերական փոխհարաբերությունների ձևավորում,

• • յուրաքանչյուր աշակերտի կողմից սեփական կյանքի և գործունեության հնարավորինս ճիշտ կազմակերպում,

• • ինքնավարության համակարգի՝ որպես դպրոցի դաստիարակչական միջավայրի ստեղծում,

• • աշակերտին հասարակական հարաբերություններում ընդգրկելու համար խմբային և անհատական գործունեության կազմակերպում,

• • միջտարիքային շփման և սոցիալական հարմարվողականության հիմք հանդիսացող մանկական կազմակերպության զարգացում և ամրապնդում,

• • երեխաների իրավունքների և հետաքրքրությունների պաշտպանության համար անհրաժեշտ նախապայմանների ապահովում:

   Աշակերտական ինքնավարության իմաստը կայանում է ոչ թե երեխայի կամ մի խումբ երեխաների կողմից մյուսների հանդեպ իշխանության չարաշահման մեջ, այլ երեխաների կողմից սեփական անձը, կյանքը, գործունեությունը, հարաբերությունները հասարակության մեջ կառավարելու ընդունակությունների ձեռքբերման մեջ:

   Դպրոցում աշակերտական ինքնավարության համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ է`

• • ստեղծել մանկավարժական, աշակերտական և ծնողական ինքնավարության օղակներ,

• • դպրոցում մշտապես վերահսկել աշակերտական ինքնավարության բարելավման ուղղությամբ տարվող աշխատանքները,

• • դպրոցի ինքնավարության օղակների միջև կատարել լիազորությունների հստակ բաշխում և ապահովել վերջիններիս միջև սերտ համագործակցությունը,

• • այս ուղղությամբ ևս ապահովել սկզբունքների հրապարակայնություն և թափանցիկություն,

• • ստեղծել բավարար պայմաններ և հնարավորություն ընձեռել դպրոցի աշակերտների կողմից առողջ քննադատություն հնչեցնելու և կարծիքների ազատ փոխանակում իրականացնելու համար,

• • աշակերտներին ակտիվորեն ներգրավել`

  • • դպրոցում կարգուկանոնի պահպանման գործընթացում,

  • • դպրոցական և ռազմահայրենասիրական միջոցառումների կազմակերպմանը,

  • • առարկայական շաբաթների կազմակերպմանը:

• • դպրոցում պարբերաբար կազմակերպել`

  • • արտադասարանական և արտադպրոցական միջոցառումներ (տոնական միջոցառումներ, ցերեկույթներ, համերգներ, էքսկուրսիաներ և այլն),

  • • դպրոցական հերթապահություններ,

  • • ճանաչված անձանց հետ հանդիպումներ,

• • դպրոցում մշտապես օգնություն, խնամք և աջակցություն տրամադրել կրտսեր ընկերներին,

• • այս ուղղությամբ պարբերաբար ծավալել դպրոցական լրատվական միջոցառումներ,

• • դպրոցի աշակերտական խորհուրդը դարձնել պատանի առաջնորդների հավաքակազմ:

   Առաջարկվող միջոցառումների արդյունքում ակնկալվում է, որ դպրոցում`

• • կհամախմբվի աշակերտական համակազմը,

• • կձևավորվեն և կպահպանվեն նոր ավանդույթներ,

• • աշակերտները ձեռք կբերեն կյանքի հմտություններ,

• • կբարձրանա միջոցառումներին մասնակցելու աշակերտների ցանկությունն ու պատրաստակամությունը,

• • անհատի ինքնաբացահայտման և ինքնակայացման համար կստեղծվեն անհրաժեշտ պայմաններ,

• • վերջնահաշվում` աշակերտի կյանքում կբարձրանա դպրոցի դերը:

6. Աշխատանք բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաների հետ

   Դպրոցը ուսումնադաստիարակչական մի օջախ է, որի գործունեությունն ուղղված է տարբեր ընդունակությունների տեր երեխաների հետ աշխատանքների իրագործմանը: Համապատասխանաբար ընդհանուր սկզբունքների և նպատակների ներքո դպրոցում պետք է ձևավորվեն նաև առանձնահատուկ մոտեցումներ տարբեր ընդունակությունների տեր երեխաների խմբերի համար: Այստեղ հարկ է առանձնացնել բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաներին` հիմքում ունենալով վերջիններիս ստեղծագործական պոտենցիալը բարձրացնելու օբյեկտիվ անհրաժեշտությունը: Հենց այս խմբում ընդգրկված երեխաներն են էապես բարձրացնում դպրոցի հեղինակությունը հանրակրթության ոլորտում:

   Բացառիկ ընդունակություններով երեխաների խմբին կարելի է դասել այն երեխաներին, որոնք`

• • իրենց հասակակիցների համեմատությամբ օժտված են ավելի բարձր մտավոր կարողություններով, ընկալունակությամբ, ստեղծագործական հնարավորություններով,

• • հաճույքով են մտավոր աշխատանք կատարում,

   Բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաներին կարելի է պայմանականորեն բաժանել երեք խմբերի`

• • հավասար պայմաններում իրենց մտավոր զարգացման բարձր մակարդակով առանձնացող երեխաներ,

• • գիտության որևէ բնագավառին նախապատվություն տվող տաղանդավոր երեխաներ,

• • երեխաներ, որոնք թեև տարբեր պատճառներով ուսման մեջ էական հաջողությունների չեն հասեել, սակայն օժտված են վառ ճանաչողական ակտիվությամբ:

   Դպրոցում անհրաժեշտ է մշտապես ապահովել`

I.   բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաների բացահայտման գործընթացը,
II. համապատասխան նախապայմաններ այդ երեխաների հետագա զարգացման համար:

   Բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաների հետագա զարգացման համար բավարար նախապայմաններ ստեղծելու նպատակով անհրաժեշտ է`

• • ընտրել այնպիսի մեթոդներ և ուսման ձևեր, որոնք կնպաստեն երեխայի` համադրելու, համեմատելու, վերլուծելու, դասակարգելու և եզրակացնելու ունակությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը,

• • հնարավորինս քիչ ժամանակ տրամադրել տեղեկատվությանը և, ընդհակառակը, ժամանակի մեծ մասն ուղղել քննարկումներին՝ օգտագործելով «բաց հարցեր», որոնք չեն ենթադրում «այո» կամ «ոչ» պատասխաններ,

• • մշտապես կատարելագործել ղեկավար-ենթակա արդյունավետ համագործակցությունը,

• • ցուցաբերել հարգանք երեխայի անհատական հնարավորությունների և հետաքրքրությունների նկատմամբ,

• • ընտրել ուսուցման այնպիսի ձևեր և մեթոդներ, որոնք կապակցված կլինեն ավանդական մեթոդների հետ և միևնույն ժամանակ կպարունակեն առանձնահատուկ տարրեր: Օրինակ` կարելի է կիրառել «մտագրոհ», դերային վարժություններ, թրեյնինգներ, խմբային աշխատանքներ, ստեղծագործական հանձնարարություններ,

• • միասնական ուսուցմամբ նպաստել հասարակության մեջ երեխաների հետագա սոցիալական հարմարվողականությանը,

• • մշտապես մոնիթորինգի ենթարկել և հսկողության տակ պահել դպրոցի վարած դաստիարակչական քաղաքականությունը:

   Բացառիկ ընդունակություններով օժտված երեխաների հետագա զարգացման, մասնագիտական ճիշտ կողմնորոշման գործընթացում անհրաժեշտ է համագործակցել ավագ դպրոցների հետ, ինչի արդյունքում հնարավորինս հստակ կուրվագծվի երեխայի ապագան:

7. Աշակերտների առողջության պահպանում

   Աշակերտների առողջության պահպանման նպատակով մեր կողմից առաջ քաշված խնդիրները նպատակ ունեն`

• • դպրոցում ապահովել սանիտարահիգենիկ անհրաժեշտ պայմաններ (հակահրդեհային, անվտանգ սննդի, լուսային, ջերմային),

• • սովորողների մոտ ձևավորել առողջ ապրելակերպի մշակույթ,

• • պայքարել ծխելու վտանգավոր սովորույթի դեմ:

   Աշակերտների առողջության պատշաճ պահպանումն ապահովելու ուղղությամբ նախատեսվում է`

• • հնարավորինս բացառել անորակ սննդի մուտքը դպրոց,

• • կրթության և դաստիարակության գործընթացում համագործակցել դպրոցի բժշկի, հոգեբանի և ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչների հետ,

• • հանձնարարել դաստիարակչական գծով տնօրենի տեղակալներին և դասղեկներին, որպեսզի աշակերտների ֆիզիկական և առողջական վիճակի ուսումնասիրության նպատակով սերտորեն համագործակցեն դպրոցի բժշկի հետ,

• • մանկական հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով համագործակցել արտադպրոցական բժշկական հաստատությունների հետ,

• • ՆԶՊ ուսուցչի, կազմակերպիչների և դասղեկների հետ հաճախակի կազմակերպել կանխարգելիչ միջոցառումներ` ուղղված դժբախտ պատահարներից պաշտպանվելու երեխաների կարողությունների ստեղծմանը,

• • առարկայական ուսուցիչների և դասղեկների հետ պարբերաբար անցկացնել քննարկումներ դասարանական և տնային աշխատանքներին հատկացված ժամաքանակի վերաբերյալ,

• • միջոցառումների, զեկույցների, քննարկումների միջոցով պարբերաբար անդրադառնալ դարին բնորոշ խնդրահարույց հիվանդություններին (ՁԻԱՀ, ալկոհոլիզմ, թմրամոլություն, սեռավարակներ) և դրանց վտանգավորությանը,

• • մշտապես հատուկ ուշադրության կենտրոնում պահել կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների մարմնակրթության և ֆիզիկական դաստիարակության խնդիրները,

• • հարստացնել դպրոցի սպորտային բազան: