Ден соолук техналогиясы

Ден-соолукту сактоо

билим берүү

технологиясы

«Жашоодогу негизги байлык сен ээ болгон жер эмес, байлык эмес, …жашоодогу негизги байлык бул ден-соолук, ал эми аны сактоо үчүн көптү билүү керек».

Авиценна

Максаты:

Окуучулардын ден-соолугун сактоо жана бекемдөө, сергек жашоого болгон мамилесин калыптандыруу;

Окуучулардын жеке жана жаш өзгөчөлүктөрүн, ден-соолуктарынын абалын эске алуу менен ар түрдүү категориядагы окуучулардын ийгиликтүү социализациясы үчүн шарт түзүү;

Сабактарда жана класстан тышкаркы иш-чараларда д ен-соолукту сактоо билим берүү технологиясын колдонуу боюнча иш тажрыйбаны жайылтуу , жалпылоо жана анализдөө.

Окуучу чарчаганын жеңе алат

Ден-соолугу окуу нагрузкасына туруштук бере алат

Физикалык планда

Эмоционалдык планда

Социалдык планда

Дени сак окуучу

Ал тең салмактуу, таң калууга жана суктанууга жөндөмдүү

Ал коммуникабелдүү,мамилечил

Интеллектуалдык планда

Нравалык планда

Жакшы акыл эс жөндөмдүүлүгүнө ээ, байкагыч,өз алдынча үйрөнө алат

Жалпы адамдык баалуулуктарды билет

Сабактын рационалдуулугунун

гигиеналык деңгээли

Сабактын

Рационалдуу

Сабактын

факторлору

жыштыгы

60% тан кичине эмес 75-80% ден чоң эмес

Жетишээрлик

Окуу ишмердүүлүгүнүн түрлөрүнүн саны

Түрдүү окуу ишмердүүлүгүнүн орточо узактыгы

рационалдуу эмес

4-7

85-90%

Рационалдуу

90% дон чоң

эмес

10 минутадан ашык эмес

Окуу ишмердүүлүгүнүн түрлөрүн алмаштыруунун жыштыгы

2-3

1-2

11-15 минута

10 минутадан кеч эмес убакытта алмаштыруу

15минутадан көп

11-15 минутта алмаштыруу

15-20 минутада алмаштыруу

Окуу ишмердүүлүгүнүн түрлөрүнүн мисалдары

оозеки жана китеп менен иштөө;

Тест, өз алдынча иш, минидиктант же эссе жаздыруу;

Карточкалар менен же сүрөттөр менен иштөө;

Карта, контур карталар менен иштөө;

Эксперимент жүргүзүү, практикалык иштерди жасоо;

Окуу-ишмердүүлүгүн туура уюштуруу

Окуу нагрузкасынын дозасын катуу сактоо

Сабакты окуучулардын иштөө жөндөмдүүлүгүн эске алуу менен түзүү

Гигиеналык талаптарды сактоо (таза аба, туура берилген жарык, оптималдуу жылуулук режими, тазалык)

Жагымдуу эмоционалдык маанай

Сабакта физкультминуткаларды жана динамикалык паузаларды өткөрүү

Сабакта

Ден-соолукту сактоого арналган тексти камтыган көнүгүүлөрдү иштетүү

Профилактикалык

көнүгүүлөрдү аткартуу

Окуу -ишмердүүлүгүнүн түрлөрүн алмаштырып туруу

Норма боюнча бир сабакта окуу ишмердүүлүктүн 4-7 түрлөрүн алмаштырып колдонуу максатка ылайык !!!

Окуучулардын көрүү эске тутуусун өнүктүрүү үчүн негизги материалды бөлүп көрсөтүүнүн ар түрдүү жолдорун пайдалануу керек. Мисалы: астын сызып, тегеректеп, башка түстө жазып ж.б.

Окуучу айтылышы татаал терминдин маанисин

түшүнүп,бирок, айтканда туура айта албай калган

ыңгайсыз учурлар болот. Мындай учурда толук

эрежени же айрым бир терминди хор менен айттыруу

да пайдалуу.

Ден-соолук технологиясына туура келбеген жагдайлардан...

• Стресстик педагогикалык тактика;

• Окутуунун методикасы жана технологияларынын окуучулардын функционалдык мүмкүнчүлүктөрүнө туура келбеши;

• Окуу процессин уюштурууга карата санитардык, физиологиялык жана гигиеналык талаптардын сакталбашы;

• Баланын ден-соолуктарын сактоо суроолору боюнча ата-энелердин сабаттуулугунун жетишсиздиги

Буратино катары элестетип

Мурдуңардын учун сыяга малып доскада көрсөтүлгөн ийри сызыкты абада адегенде оңдон солду көздөй андан кийин солдон оңду көздөй сызгыла.

Оозеки көнүгүүлөрдү мугалим дин айтып берүүсүнүн негизинде эсептеп аягында туюнтманын жыйынтыгын айтканда көздөрүн ачышат.

Айрым эрежени же терминди хор менен айттыруу.

12

Кечки тамактануу уктаардан 2 саат 30 минут

мурда болуусу керек.Окуучу түнкү уйкусу

10 саатка созулууга тийиш болгон эртең менен

саат 7.00 дө туруу үчүн күндөлүк режими

сактап кечкисин канчада тамактануусу керек?

(Эгер бала кеч тамактанса түнкү уйкусу бузулат.

Андан организми эс албайт).

2-маселе:

4

3

2

5

11

1

6

2

10

1

4

7

8

5

7

8

10

10 саат

9

21 саат 00 мин- 2 саат 30 мин= 18 саат 30 мин

Жообу: 18 саат 30 минутта

12

12

3-МАСЕЛЕ.

Жүрөк тээп чыккан кандын ар бир клеткасы адамдын денесинин бардык бөлүгүн бир минутада айланат. Эгерде 5-класстын окуучусунун боюнун узундугу 145 см болсо кан клеткасы бир суткада канча аралыкты айланат?

1 минутада

- 145 см

1 сутка = 24 саат

24·60 мин= 1440 мин

145 см

1440·145 = 208800 (см)

208800 см = 2 км 88 м

Жообу: 2 км 88 м.

12

МАСЕЛЕ.

Окумуштуулардын изилдөөлөрү боюнча ар бир тартылган бир даана сигарет тамеки чеккен адамдын өмүрүн 6 минутага кыскартат. Эгерде адам күн сайын 10 сигареттен тартса жылына өз өмүрүн канчага кыскартат?

.

1 күн

6 минутага

10

60 минута

= 1 саат

1 жыл

=365 күн

1

2

365 саатка

Жообу: 365 саатка кыскарат

60 саатка

3

4

365 күнгө

60 күнгө

Уюлдук байланыштын зыяны тууралуу

Норвегия жана Даниянын изилдөөлөрүнө караганда,

уюлдук телефонду узак убакыт колдонгон адамдар баш ооруларга, уйкунун канбастыгына көбүрөөк даттанып,туталангыч болуп калышат.

Швеция расмий түрдө уюлдук телефондорго аллергия бар экенин аныктап, бул максатта атайын программа

иштеп чыккан.Ал жерде аллергетиктер

бюджеттен чоң суммадагы 250 000$ акча алып,

өлкөнүн уюлдук байланышы, телевизору

жок алыскы аймактарга көчө алышат.

«Ден-соолук гүлдөрү»

А

офтальмотренажёр

К

Көрүү-мотордук реакциясын өнүктүрөт. Түстү айырмалоо функциясын аткарат,

мейкиндикте локализациялоо сезимин калыптандырат.

Н

СӨЗ

С

Е

Т

САН - КЕН - ТАК - КАС - НЕС- КАТ - КАН -НАК-СЕН

1. Манжалардын гимнастика:

Бул манжа- кичинекей (чыпалакты

ушалайбыз). Бул манжа- алсызыраак (аты жокту

ушалайбыз). Бул манжа- узунураак (ортонду

ушалайбыз). Бул манжа- күчтүрөөк (сөөмөйдү

ушалайбыз). Бул манжа- чоңураак (бармакты

ушалайбыз).

Ал эми бардыгы бириксе – муштум

(муштумду түйөбүз).

1. Манжалардын гимнастикасы

Мышык

Мышыктын кулактары бар,

Кулактары чокусунда,

Жакшы угуш үчүн

Кулакты ачалычы

Көз айнек

Чоң эне көз айнек тагынып

Неберелерин карады.  

2. Көз үчүн зарядка

• Башты түз кармайбыз, эч жакка бурбайбыз, көзүбүз гана кыймылдайт. Жогору, солго, оңго жана төмөн карайбыз.

• Көзүңөр менен тегеректи, үч бурчтукту жана квадратты чийгиле.

• Көзүңөрдү жумуп, кайра ачкыла.

Түстөрдү колдонуу

Эрежени же терминдерди хор менен айттыруу

Ден-соолукту сактоого арналган маселелерди,тексттерди пайдалануу

Класстагы санитардык , гигиеналык жана психологиялык жагымдуу климатты сактоо.

Дене көнүгүүлөрүн жасатуу

Рефлексиянын түрлөрү

«Беш манжа методу»

Ч (чыпалак) – чыныгы ой-жүгүртүү процесси.

Бүгүн мен кандай билим, тажрыйба алдым?

А (аты жок) – алдыга койгон максатка жакындыгы.

Бүгүн мен эмне кылдым жана эмнеге жетиштим?

О (ортон) – ойлорубузду жыйынтыктайлычы бүгүн

менин жан дүйнөмдүн абалы, маанайым кандай

болду?

С (сөөмөй) – сен берген жардам кызматы. Бүгүн мен

кимге кантип жардам бердим,кимди кантип

кубанттым?

Б (бармак) – бардык денемдин абалы кандай?

Ден-соолугум үчүн мен бүгүн эмне кылдым?

«Баланы акылдуу жана ойлонуп иш кылганга үйрөтүү үчүн дени сак, чымыр кылуу керек»

Жан-Жак Руссо

улуу гуманист,

педагог