Муниципальное казенное общеобразовательное учреждение
Средняя общеобразовательная школа №2
Дарсла тема:
«Девла цахIнабик. Суффикс. Приставка»
Учительница:
Сулейманкадиева Б.А.
2016 г.
Дарсла тема: Девла цах1набик. Суффикс. Приставка.
Дарсла мурадуни: 1. Дурх1нала дарган дугьбала хазна
чебиц1ахъни.
2.Имц1али дарган мезлизир дузахъути суффиксуначил ва приставкабачил дурх1ни тянишбарни.
3. Бархбас лебти гъай кагахъни.
4. Дурх1ни кьукьнадли бузахъес бурсибарни.
Чкбаъла ваях1: 1. Презентация.
2. Таблицаби, плокатуни.
3. Журналти, жузи.
4. Карточкаби, суратуни.
Дарсла план:
Дарсла бех1бихьуд.
Дурх1нас ва г1ях1лас салам бедни.
Дарган мезличила назму буч1а дурх1яли.
Гьаларти дурсрачир делч1унти тикрардарни:
Дурх1нази суалти хьардаъни.
Карточкабачилси х1янчи.
Физминутка. Далай. «Дарган мез»
Дарсла сагаси тема баянбарни.
1.Учительницала суффикс ва приставкаличила баянти.
2. Дурх1ни кьукьнадли бузни.
IV. Материал ч1умабарни:
1.Творческий х1янчурби.
2. Х1язла х1янчурби.
3. Назму «Нешла мез дигахъена».
V. Хъули х1янчи хъарбарни.
VI. Дарсла итогуни каъни.
Дарсла башри:
Уч. Салам, дурх1ни! Кадиирая. Салам, х1уша дак1ибтас
Иш нушала дарсличи
Г1урра халаси салам
Х1ушаб ник1а даргантас.
Х1ушаб назму буч1а Х1ясанов Марьямли «Мез дагьурра даргала».
Ишбарх1и нушала г1ядатлих1ебиубси гьаргси дарс саби. Дарсла тема саби « Девла цах1набик. Суффикс. Приставка.»
Нушала дарсличибти дурх1ни ишбарх1и редакцияла х1янчизарти саби, сабира дек1ар-дек1арти отделтазибти. Цаибил - Кагъуртала отдел саби, к1иибил – Сагати хабуртала отдел саби, х1ябъибил – Культурала отдел саби. Дарс бех1бирхьех1е нушани редакцияла х1янчизартачил пятиминутка бирули «Гьаларти дурсрачир делч1унти тикрардарни» бик1уси. Ишди суалтас жавабти дурая.
II. Суалти: 1. Сегъунти девла бут1ни даладаяв х1ушани?
III. Карточкабазирти хъарбаркьуни:
Х1ячи ва ахирлизирад детаурти дугьби лерси тугъ дек1арбарая.
–ЛИ, -ЛА, -ЛИС девла се бут1ни сарира?
Х1ячилизибадцун бетаурси дев лебси тугъ чебаахъая.
Уч. Молодцы, дурх1ни, ишбарх1и х1уша ункъли дузулрая. Гьари ишди ца-ца гьат1и хъарбаркь лер.
Мазни, г1ежни, кьяцни, утни, кигьми, х1якни.
Т1ал, х1ерк1, бек1, дякь, шанг, далай.
Изала, изаэс, излукь; х1еруди, х1ербарес, х1ерик1уси.
(Учительницани гьар отделла х1янчурби ахтардидиру ва хат1аби баяндирарили иргъахъу).
IV. Учит. Нуша ункъли дузули дамсурлирану, гьанна физминутка бирех1е ва нушаб далайра буч1а культурала отделла х1янчизарли.
Ну дарсличив уч1улра, лук1улра ва луг1улра.
Ца, к1ел. х1ябал,авал, шел, х1ушаб далай буч1улра.
Нушаб дарган мезличила далай буч1а Абдуллаева Патиматли.
V.Сагаси тема баянбарни. Дугьбала цах1набик. Суффикс. Приставка.
Ишбарх1и нушани г1урра ункъли тикрардирех1е девла бут1ни: суффиксуни ва приставкаби. Се саби суффикс? Х1ерая иш таблицаличи.
Х1ячилис г1ергъи бак1или, сагати дугьби яра дугьбала формаби алк1ахъуси девла бут1алис СУФФИКС бик1ар.
Дуч1ех1е иш таблицализирти мисалти ва дурех1е чузирти суффиксуни существительноела ва прилагательноела.
Се сабира, дурх1ни, приставка? Х1ерая иш таблицаличи.
Х1ячилис гьалаб бак1ибси ва сунени царх1ил мяг1на алк1ахъуси девла бут1алис ПРИСТАВКА бик1ар.
Приставкаби дирар:
мер чебиахъути, бях1чибиз чебиахъути, инкарла ва къадагъала. Дуч1ех1е ишди приставкаби ва чуни ак1ахъубти сагати дугьби.
VI. Тема кагахъни.
Учитель: Гьанна нушала редакциялизи дак1или кагъурти лер, ишбарх1и дурибтачил дархдасунти сари илдази делк1унтира. Кагъуртала бух1набуц аргъес кьасбирех1е, тетрадунази илди делк1еная, г1ур х1ушани барибси х1янчи ахтардибирех1е.
Урдатурти суффиксуни кадатирая.
Гибти суффиксуначил сагати дугьби дарая.
-АН суффиксла кумекличибли сагати дугьби дарая.
(Учительли х1ябалра отдела х1янчурби ахтардидиру ва культурала отдела хъарбаркьличи лебталалра пикри бях1чииу). Бег1ла г1ергъи белк1и леб ишаб Хъярбук ибси шила у, ил дила ши саби дурх1ни , х1ерая иш доскаличиб суратра, ну хъярбукан сарра. Х1ушанира ая гьари чиди шанти сарраял х1уша. (Лебтанилра чучила чиди шан саял буру). Гьанна нуни дила шиличила ца-х1ябал предложение дурис, г1ур х1ушанира халбарая чили дирудал х1ушала шиличила се-биалра бурес. (Ца-к1ел дурх1яли чула шимачила къант1ти хабурти дуру).
Учит. Молдцы, дурх1ни, г1ях1си ихтилат бетаур. Гьанна лерли сари г1урра ца-ца кагъар, гьари илдачира х1ердилзех1е се барес г1яг1нилил.
Рухъун, бикиб, бизур.
Буцес, белк1ес, бак1ес, ваэс, бяхъес, бурес.
Ишди дугьбас антонимти делк1еная, приставкаби дек1ардарая.
Гьалабухъес, чедиикес, дурабушес, чебуцес, сабухес.
(Учительницани дурх1нала х1янчурби ахтардидиру ва саби гапбиру).
VII. Х1язла х1янчурби.
Учит. Гьанна х1ушачи ну разилира, молдцыби сарра х1уша. Дила пикрили х1ушабра ишбарх1и дарс г1ях1билзули саби. Гьанна наб дигулра х1ушачил х1язла х1янчурби дарес. Цаибил нушала дарсла темаличил бархбасунси саби, дугьби дучили чула бут1ни дек1ардарес.
Ш Д Д Ч У
Р А У Л Е Ч Б Е А
Е Д Ш ХЪ И Р Б
(Лебилра дурх1нани жавабти дурули сари, някъахъбуцили).
VIII. Хъули х1янчи: Х1ябалра редакцияла отделли ца-ца макьалаби лук1а г1ергъиси дарслис дек1ар-дек1арти саниг1ятуначила. Тухтурличила, учительличила, далайчичила.
IX. Дарсла ахир. Итогуни каъни.