СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Diwarlyk üçin taýýar işler

Категория: Всем учителям

Нажмите, чтобы узнать подробности

Просмотр содержимого документа
«Diwarlyk üçin taýýar işler»

Bedew - türkmeniň uçar ganaty



At ýigidiň ýoldaşy

At türkmen üçin ruhy we maddy baýlykdyr

At türkmen üçin maddy hem ruhy baýlyk saýylypdyr. Hawa, bedew barjamlylykdan, gurplulykdan nyşan bolsa-da, onuň haryt-mal hökmünde garalmandyr, çünki asyllylygyň, wepanyň, dostlugyň bahasy ýok ahyry. Ady äleme dolan türkmen bedewlerinde hut şeýle ajap sypatlar jemlenen. Haýwanlaryň arasynda abraý-derejesi babatda ýolbarsa haýwanlar şasy diýilse, adamlar ahal-teke atlaryna «asman şasy» ýa-da «behişdi bedew» diýip, ony has arşa çykarypdyrlar. Aslynda ynsan atyna şeýle baha berip, ony öz derejesine göteripdir.

Hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde atlaryň şöhraty bütin jahana ýaň salýar, sarpasy has-da belende göterilýär. ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna «Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri» girizildi. Türkmen halkynyň atşynaslyk sungaty öz gözbaşyny irki döwürlerden alyp gaýdýandyr. Türkmen aty, halysy, saz gurallary, dutary, şaý-sepleri, alabaý iti, saryja goýny, ak bugdaýy-bular milletimiziň döreden maddy gymmatlyklarynyň esaslarydyr. Türkmen topragynyň Altyndepe, Änew, Nusaý, Dehistan, Namazgadepe we Lebap welaýatlarymyzyň Araphandan, Amuldan, Mürzebeg ýaly gadymy taryhy ýadygärlikden atyň heýkel şekilleriniň we gap-gaçlara, küýzelere çekilen suratlaryň tapylmagy hem muňa aýdyň şaýatlyk edýär.

Bedew batly at –myradyň mekany



Milli Liderimiziň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary bilen Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe milli mirasymyzyň öwrenilmegine, seýisçilik sungatynyň ösdürilmegine giň ýol açyldy. Ýurdumyzda ahalteke atlarynyň baş sanyny artdyrmak, at üstündäki oýunlaryň milli däplerini ýaýratmakda uly işler amala aşyrylýar. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň «Ahalteke bedewi-biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Ganatly bedewler», «Gadamy batly bedew» atly kitaplaryny halkymyza peşgeş bermegi ahalteke atlary bilen bagly dürli maglumatlary öwrenmäge uly gollanma bolup durýar.



Bedew batly

at- myradyň

mekany





2026-njy ýylyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edilmegi halkymyzyň göwün guşuny ganatlandyran taryhy waka boldy. Bu şygarda Garaşsyzlygyň mizemez binýady, baky Bitaraplygyň dünýä derejesindäki abraýy hem-de türkmen halkynyň asyrlardan bäri dowam edip gelýän beýik arzuw-myratlary jemlenýär. Bedew atyň belent ruhy, çaltlygy we wepalylygy bilen sazlaşýan bu şygar milli ösüş ýolumyzyň dowamlylygyny alamatlandyrýar.
Bu taryhy atlandyrma döwletimiziň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli, ynsanperwer we öňdengörüjilikli syýasatynyň logiki dowamy bolup durýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň ähli pudaklarynda, şol sanda oba hojalygynda gazanylan üstünlikler halkymyzyň döredijilikli zähmetiniň aýdyň netijesidir. Bitaraplyk ýörelgeleri esasynda alnyp barylýan syýasat bolsa ykdysady ösüşe, halkara hyzmatdaşlygyň giňemegine, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna berk esas bolup hyzmat edýär.
Ynançly öňe barýan Türkmenistan — bu diňe bir şu günüň däl, eýsem geljek nesilleriň hem bagtyýar durmuşynyň kepilidir.



At basyşyndan belli, är – bakyşyndan.

At başyna iş düşse, agyzdyrygy bile suw içer,

Är başyna iş düşende, ädigi bile deňiz geçer.

At ýaly bilen owadan, zenan – saçy bilen.

At ýortuşda belli, gurt – ýyrtyşda, är – göreşde, batyr – söweşde.

Bedew at menzil keser.

Bedew atlar semiz bolar, goç ýigitler tämiz bolar.

Bedew jul içinde belli, göwher – kül içinde.

Gyz alsaň – kynykdan, at alsaň – ýüwrükden.

Oglany atasy tanar, aty – eýesi.

Uzak ýol aty synar, agyr gün – äri.

Ýagşy atyň dişini görme, ýagşy kişiň ýaşyny sorama.

Ýagşy eşekden hor-da bolsa at ýagşy,

Uzakdaky garyndaşdan ýakyndaky ýat ýagşy.

Ýagynly gün at alma, ýelli güni guş salma.

Ýigidiň aýagynyň astynda at ynjamaz.

Ýorga ata ýol ýagşy, ýüwrük ata – meýdan.

Ýörgür at gamçysyz gider.

Çyn bedewler meýdanynda bellidir.

Gawun gabygyndan tanalar, bedew – söbüginden.

Göwher – kül içinde, bedew – jul içinde.



At öler – meýdan galar, ýigit öler – şan galar.

At rysgaly alnynda.




At saklamak – han saklamak.

At satsaň, obaňa geňeş.


At tapýançaň, eşek sakla, düýe tapýançaň – köşek.


At toýnagyna at çydar.


At ürken ýerinden, är gorkan ýerinden.

At üsti hyýally, dag başy dumanly.


At üstüne müneni tanar.

At ýaly bilen owadan, zenan – saçy bilen.

At ýaryşda, är söweşde.


At ýerine eşek daňma

At – ýigidiň diregi, haly – gyzyň ýüregi.

«At ýok» diýip, sygra eýer salynmaz



ÝÜREK BUÝSANJYMYZ


«Garaşsyz, baky Bitarap

Türkmenistan — bedew batly

at-myradyň mekany» ýyl —

Ýurt asuda, il gaýratly.

Ýylky ýylym myrat berer,

Gursakdaky arzuwlara.

Göwünler Göge göterler,

Meňzäp misli ak guwlara.

Göge galan göwünleriň,

Ruhy-da has belent bolar.

Hoşniýetli işler bilen,

Dünýäň ýüregine dolar.

Aty ganatly türkmeniň,

Göwni-de per-ganatlydyr.

Şonuň üçin dünýä nusga,

Ösüşler bedew batlydyr.

Milli Lider taglymaty,

Bolýar durmuş ýörelgesi.

Hormatly Prezidentimiz —

Il-günümiň göreldesi.

Ýer ýüzi guwanyp bakýar,

Bu gün Bitarap ýurduma.

Parahat durmuş ýaraşýar,

Türkmeniň gadym ýurduna.

Oguz hanyň nesilleri,

Ynanyşmak ýoly bilen,

Dogan bolup gatnaşýarlar,

Dünýäň sagu-soly bilen.

Aty gardaş saýan türkmen,

Bu ýyly şöhrata beslär.

Köpugurly ösüşlerde,

Her kim goşant goşmak islär.

Şeýdip milletiň ykbaly,

Gözel bolar bedew ýaly.

Bagt deňzinde halkymyzyň,

Erkin ýüzer durmuş saly.

Ýylky ýyly nesip etsin,

Hemmä bagtdan paýly bolmak.

Toýlar toýlara ulaşyp,

Toýlardan serpaýly bolmak!



Bu ýyl­da eziz Wa­ta­ny­myz mu­kad­des

Ga­raş­syz­ly­gy­nyň 35 ýyl­ly­gy­ny baý­ram eder.


Tü rk­me­nis­ta­nyň P re­zi­den­ti Ser­dar Berdimuhamedowyň baş­lan­gy­jy bi­len yg­lan edi­len Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly ýur­du­myz üçin ta­ry­hy äh­mi­ýet­li ýyl­la­ryň bi­ri bol­dy. Türk­me­nis­ta­nyň he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­ly­gy­nyň şanly 30 ýyl­ly­gy­nyň giň­den bel­le­ni­lip ge­çil­me­gi ýur­du­my­zyň ga­za­nan ägirt uly üs­tün­lik­le­ri­ni, ýe­ten sep­git­le­ri­ni dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­ne ýetir­mä­ge müm­kin­çi­lik ber­di. Türk­men hal­ky­nyň Mil­li Li­de­ri Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň «Döwlet adam üçin­dir!», hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň «Wa­tan di­ňe hal­ky bi­len Wa­tan­dyr! Döw­let di­ňe halky bi­len döw­let­dir!» di­ýen ýö­rel­ge­le­ri­ne eýer­ýän ag­zy­bir hal­ky­myz bu gün pa­ra­hat we aba­dan dur­muş­da ýa­şa­ýar. Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de ýurdumyz ösüş­le­riň ak ýolun­dan be­dew ba­dy bi­len ynam­ly öňe bar­ýar. 2026- ýyl­—­Gün­do­gar mü­çe­na­ma­sy bo­ýun­ça ýyl­ky, ýag­ny bedew ýy­ly. Bi­ziň be­dew­le­ri­miz hal­ky­my­zyň mil­li buý­san­jy­dyr, gymmat­ly baý­ly­gy­dyr, be­ýik ösüş­le­ri­mi­ziň ny­şa­ny­dyr. «At­ —­ my­rat» diý­li­şi ýa­ly, tä­ze ýyl bag­ty­ýar hal­ky­my­zy mak­sat­my­ra­dy­na ýe­ti­rer. Türk­men hal­ky üçin 2026-­njy ýyl aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe­dir. Türk­men hal­ky­nyň köpasyr­lyk ta­ry­hyn­da hem­de öz­baş­dak ösüş ýo­lun­da be­dew at mil­le­ti­mi­ziň ynam­dar we yg­ty­bar­ly ýol­da­şy hök­mün­de aý­ra­tyn orun tut­ýar. Köp asyr­la­ryň do­wa­myn­da özü­ne mah­sus bo­lan güýç­kuw­waty, ýyn­dam­ly­gy, gö­zel­li­gi we akyl­ly­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýan ahalte­ke be­de­wi bu gün Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let tug­ra­sy­nyň be­ze­gi, Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Wa­ta­ny­my­zyň ösüş­le­ri­niň ny­şa­ny bo­lup dur­ýar. Türk­me­nis­ta­nyň Ga­raş­syz­ly­gy­ny we özyg­ty­ýar­ly­ly­gy­ny has­da şöh­rat­lan­dyr­mak, Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da sy­ýa­sat­da, yk­dy­sa­dyýet­de, me­de­ni­ýet­de ýe­ti­len be­lent sep­git­le­ri, hal­ky­my­zyň bag­tyýar dur­mu­şy­ny üp­jün et­mek­de ga­za­ny­lan üs­tün­lik­le­ri, be­dew bady bi­len ösüş­le­riň be­lent­li­gi­ne ta­rap ynam­ly ga­dam ur­ýan ber­ka­rar Wa­ta­ny­my­zyň dün­ýä­ni haý­ran gal­dy­ry­jy gal­ky­nyş­la­ry­ny hem­de äh­li ugur­lar­da ga­zan­ýan be­ýik ýe­ňiş­le­ri­ni da­ba­ra­lan­dyr­mak, di­ňe bir türk­men hal­ky­nyň däl, eý­sem, bü­tin adam­za­dyň ba­ha­sy­na ýetip bol­ma­jak gym­mat­ly­gy bo­lan ahal­te­ke be­dew­le­ri­niň şöh­ra­ty­ny mun­dan beý­läk­de beý­gelt­mek, eziz Wa­ta­ny­my­zyň şan­şöh­ra­tyny, hal­ka­ra ab­ra­ýy­ny art­dyr­mak, ýaş nes­li Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­ta­na, mil­li mi­ra­sy­my­za çäk­siz buý­sanç, söý­gi we hor­mat goý­mak ru­hun­da ter­bi­ýe­le­mek, Türk­me­nis­ta­nyň Ga­raş­syz­ly­gy­nyň 35 ýyl­lyk şan­ly baý­ra­my­ny my­na­syp gar­şy­la­mak, ama­la aşy­ryl­ýan ägirt uly, be­dew bat­ly be­ýik ösüş­le­riň, ta­ry­hy öz­gert­me­le­riň äh­miýe­ti­ni wa­gyz et­mek mak­sa­dy bi­len, şeý­le hem 2026­-njy ýy­ly at­landyr­mak ba­ra­da halk we­kil­le­rin­den, ýur­du­my­zyň iri jem­gy­ýet­çi­lik bir­le­şik­le­rin­den, zäh­met to­par­la­ryn­dan we ra­ýat­la­ry­myz­dan ge­lip gow­şan tek­lip­le­ri göz öňün­de tu­tup, Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si ka­rar ed­ýär: 2026­njy ýy­ly «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan­ —­ be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýyly di­ýip yg­lan et­me­li.