Дүйөнүн улуу саяякатчылары

Улуу географиялык саякатчылардын ачылыштары

УИТМЛдин география мугалими:

Зарнаева Н.Ж.

Васко да Гама

А Никитин

Н. Пржевальский

Христофор Колумб (1451 – 1506 ж.)

Деңиз саякатчысы Генуя шаарында төрөлгөн. Испания флотунун башчысы . 1492 –1493 испан экспедициясын Индияга кыска жол менен барууну изилдеген. Мекенине кайтып келгенде ал жакырчылыкта жашап жана атактуулук алып келген жок.

Христофор Колумб

• 3 кеме менен (Санта –Мария, Пинта и Нинья) Атлантика океанын сүзүп өтүп Сан – Сельвадор аралын ачкан (официалдуу Американын ачылган датасы 12 октябрь 1492-ж)

• Билимдүү,акылман саякатчы. Өмүрүнүн акырына чейин Индия жол ачтым деп эсептеген.

Колумбдун саякатынын негизи

• Американы ачкан
• Саргасс деңизин
• Багам аралдарын
• Кубаны
• Гаити аралын
• Антиль аралдарын
• Кариб деңизин

Васко да Гама (1469-1524)

• Португалия деңиз саякатчысы. 1497-1499-жылдары Лиссабондон Индияга жол ачкан, Африканы айланып өтүп, кайтып келген, Европадан Түштук Азияга биринчилерден болуп деңиз жолун ачкан.

• 1524-ж Индиянын вице-королу болуп дайындалган. 3-саякатында Индиядан каза болгон. Анын сөөгү Португалияга 1538-жылы алынып келинген.

Васко да Гаманын саякаты

• Лиссабондон Индияга сүзуп барган
• Африканы айланып өткөн.
• Европадан Түштук Азияга (Индияга) биринчилерден болуп деңиз жолун ачкан.

Фернан Магеллан ( 1480 – 1521 -ж.)

• Португалия аскери. Испанияга кызмат өтөөгө мажбур болгон. Башка өлкөдөн деңиз кемелеринин командачысы наамына ээ болгон. 20 -сентябрь 1519-ж Индиянын Татымалдар аралдарына батыштын жолун ачууга саякатка чыккан.

Саякатка 5 кеме ,265 кишиден турган экипаж чыккан. Саякат 3 жылга созулган.

Магеллан жергиликтүү элдердин салгылашуусунда , 27- апрель 1521-ж.

каза болгон.

«Виктория» кемеси гана Эль-Канонун командачылыгы менен, Африканы айланып , 6 сентябрь 1522-ж Испанияга кайтып келген.

«Виктория»

кемеси

Ф. Магелландын саякаты

Экспедиция жерди айланып чыгып, анын шар сымал экендигин далилдеди. Европалыктар үчүн биринчи « Улуу океанды» сузуп өтүшкөн . Магеллан Тынч океан деп атаган.Түштук Американын түштук жээгин далилдеген.

Джеймс Кук ( 1728 – 79 -ж.)

• Англиялык деңиз саякатчысы 3 жолку экспедициясында жерди айланы сүзуп чыккан.
• Кембагалдын үй-бүлөсүндө төрөлүп , 7 жашында атасы менен чогуу иштеген, 13 жашында мектепке барган.
• Июнь 1755-ж британиялык аскер флотуна матрос болуп иштейт.
• 1762-1767-ж, кораблди башкарып , Ньюфаундленд аралынын жээк сызыгынын сьемкасын түшүргөн.

Джеймс Кук

• Анын иши менен 20 географиялык объекттер ачылып , анын ичинен үч булуң, эки аралдар ,эки кысыктар аталган.
• Куктун биринчи жерди айлануу саякаты 3 жылдан ашык убакытка созулган; ага I рангадагы капитан наамы ыйгарылган.
• Гаваялыктар тарабынан өлтүрүлүп жеп салышкан.

Джеймса Куктун саякаты

• Тынч океандын көпчүлүк аралдарын ачкан.
• Жаңы Зеландияны ачкан.
• Чоң тоскоол рифин жана Австралиянын негизги жээк сызыктарын түшүргөн.
• Гавая аралдарын жана Алясканын жээк сызыктарын ачкан.

Михаил Лазарев ( 1788 -1851)

• Орус деңиз флотунун адмиралы. 3 жолку экспедициясы жерди айланып чыккан. Ф.Ф. Беллинсгаузен менен Антарктиданы ачкан.
• 1800-ж дениз кадет корпусунун башчысы болгон. Швеция менен болгон Трафальгарск салгылашуусуна катышкан.

Лазаревдин саякаты

• Беллинсгаузен менен Антарктиданы ачкан
• Атлантика океанында , Антиль аралдарында жана Инди океанын сүзгөн
• Швеция менен болгон Трафальгарск салгылашуусуна катышкан.

Фаддей Беллинсгаузен (1778-1852)

• Орус деңиз саякатчысы , адмирал.
• 1- Орус жерди айланып чыгуу саякатынын катышуучусу.

• 1- Антарктикалык экспедициясынын «Восток» жана «Мирный» кемелеринин жетекчиси.

Беллинсгаузендин саякаты

• Январе 1820-ж Антарктиданы ачкан

• Атлантика жана Тынч океандын бир нече аралдарын ачкан

Николай Пржевальский (1839-1888)

• Орус саякатчысы, географ, табият таануучусу, изилдөөчүсү.

• 1856-жылы Башкы штабдын академиясына тапшырган

• 1867-жылы Санкт-Петербургга келип, ал жактан Пржевальский экспедициясын уюштурууга салым кошкон П.П.Семенов-Тянь-Шанский менен жолугушкан.

Николай Пржевальский

• Пржевальский өмүрүнүн 11 жылын экспедицияларында өткөргөн эң ири саякатчылардын бири катары белгилүү.

• Анын илимий маршруттарынын жалпы узундугу 31 500 км.

Н. Пржевальскийдин саякаты

• Куньлунь, Тянь-Шань жана Тибет бөксө тоосундагы бир катар тоо кыркаларынын, ойдуңдардын жана көлдөрдүн ачылышын
• Уссури аймагын изилдеп, ал жерден орнитологиялык коллекция чогулткан
• Өсүмдүктөрдүн жана жаныбарлардын көптөгөн түрлөрүн ачкан

Афанасий Никитин (1475)

• Орус саякатчысы, Тверь соодагери.
• Персияга, Индияга саякат жасаган. Кайтып келе жатып, Африка жээгинде (Сомали), Маскат, Түркияга барган.

Афанасий Никитин

• Никитин "Үч деңизди басуу" китебинде орто кылымдагы Индияны жөнөкөй жана чындык менен сүрөттөп, баалуу сүрөттөмө берген. Анын ноталарында байкоонун ар тараптуулугу, ошондой эле орто кылымдар үчүн адаттан тыш болгон диний толеранттуулук, христиан динине жана анын туулган жерине берилгендик айкалышкандыгы менен айырмаланат.

А. Никитиндин саякаты

• Персияга, Индияга саякат жасаган

• Орто кылымдагы Индия жөнүндө баалуу сүрөттөмө берген