Ձեռքի կարի մի քանի տեսակներ

Ձեռքի կարի մի քանի տեսակներ

Հագուստ կարելու համար, հարկավոր է դետալները կարել, միացնել  իրար: Կարերը լինում են երկու տեսակ` ձեռքի և մեքենայի: Դիտարկենք ձեռքի կարի մի քանի տեսակներ.

1. Շուլալակար (բլանդ) — այս կարն ամենատարածվածն է, այն կիրառվում է կարվող հագուստի մասերը չափափորձելու կամ արդուկելու ժամանակ ժամանակավորապես ամրացնելու համար, իսկ մեքենակարելուց հետո այն պետք է քանդել:

2. Շուլալակար — այս կարը նախորդի նման է, բայց կիրառվում է ոչ թե կտորները միացնելու համար, այլ նշումներ անելու համար:

3. Պատճենահան կար — շուլալվում է շատ թույլ, որից հետո մկրատով կտրել այնպես, որ կտորների վրա մնա ու պահպանվի պատկերը կամ այն ինչ նպշել եք:

4. Փաթաթակար — կիրառվում է փոռերի եզրերը ձևավորելու համար: Կտորի եզրը ծալվում է թարս երեսի վրա 0,3-0,5սմ, վերցնում են 2-3 թել շալված եզրի կողմից և 2-3 թել ծալված կողմից: Պարտադիր չէ ամեն կարից հետո թելը ձգել: Աշխատանքը ավելի արագ  կատարելու համար 30-40 կարից հետո կարելի է թելը ձգել: Կարի խտությունը` 3կար 1սմ-ի վրա:

5. Փոխադրիչ կար (a.շիտակ երես, b.թարս երես) — շուլալակարի մի տեսակ է, որը կիրառվում է կտորի ձևավոր կտրված եզրեը միմյանց հարմարեցնելու կամ համապատասխանեցնելու համար: Ծալված եզրով կտորը դրվում է մյուս կտորի շիտակ երեսի վրա, ամրացվում է քորոցներով և շուլալվում: Թարս երեսից նույնպես շուլալվում է և թակալակարվում (строчка):

6. մեքենայակար — սա ամենաամուր կարն է, որը նման է մեքենայի թակալակարին:

7. դարձկար — այս կարը նման է մեքենայակարին, պարզապես կարերն իրարից հեռու է արվում:

1а, 1б, 2, 3  Մաքրակար — այս կարերը օգտագործվում են թափվող կտորների եզրերը կարելու համար:

1. Այստեղ ցույց է տրված թե ինչպես պետք է կտորը նախապատրաստել կցակարի համար: Կա երկու տեսակի կցակար`

2. Կցակար կամ բաց կցակար

3. Գաղտնակար

4. Խաչկար — այն կիրառվում է հաստ, չթափվող կտորների եզրերը կարելու կամ գաղտնակարելու համար:

Բացի ձեռքի կարերից, կան նաև զարդակարեր, որոնք կիրառվում են հագուստի արտաքին մասի վրա, ավելի գեղեցկացնելու, որոշ դեպքերում նաև ամրացնելու համար:

а. Պատկար

б. Օղակակար

в.Եղևնակար

г. д. Խաչկարեր

е. Մերեժկա կամ թելքաշ

ж. Բուրգ — այս կարատեսակով ամրացնում են դարսերը, գրպանները, կտրվածքները: Ավելի ամրություն տալու համար կարելի է տակից մի փոքր կտոր կպցնել:

http://www.mkuzak.am/wp-content/uploads/%D4%B4%D5%A5%D6%80%D5%B1%D5%A1%D5%AF-%D5%B4%D5%B8%D5%A4%D5%A5%D5%AC%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B21.pdf

գիրք դերձակ մոդելավորող

Գործվածք /կտոր/

Գործվածքը, կամ ինչպես ընդունված է ասել` կտորը, կազմված է հենքից և միջնաթելից:

Կտորները բաժանվում են տարբեր տեսակների` կախված այն բանից, թե ինչ հումքից են պատրաստված, ինչ գույների են, ինչ հատկություն, ինչ ֆակտուրա /մակատեսք/ ունեն:

Կտորների տեսակները

ըստ պատրաստման հումքի

♦բնական

1. բուսական ծագումով /բամբակ, կտավ, քաթան, կանեփ/

2. կենդանական ծագումով /բուրդ, բամբակ, մետաքս/

3. հանքանյութերից ստացված /ասբեստ/

♦քիմիական

1. արհեստական
   օրգանական նյութերից /ցելյուլոզ, սպիտակուց/
   անօրգանական նյութերից /վիսկոզա, ացետատ, մետաղական թելեր, լյուրեկս/

2. սինթետիկ
   պոլիամիդե կտորներ
   պոլիեսթերե կտորներ
   պոլիպրոպիլենից կտորներ
   պոլիվինիլե կտորներ

Կտորների գունային դասավորումը

1. միագույն ներկված

2. բազմագույն ներկված

Ըստ հաստության կտորները բաժանվում են

• բարակ և նուրբ

• հաստ

• փափուկ

• կոշտ

• ծանր

• թեթև

• բացառիկ

Ըստ մակատեսքի`

• մահուդ /մամլած կամ սեղմած, հարթ, խավոտ/

• բայկա /խավոտ/

• տափակեցրած, գրտնակած երկկողմանի

• թավիշ

Ըստ նշանակության 

• շրջազգեստների համար նախատեսված

• բլուզների

• կոստյումների

• վերարկուների

• կուրտկաների համար նախատեսված

• աստառացու

• պաստառացու /կահույքի/

• վարագույրների համար նախատեսված

• տեխնիկական

• սպիտակեղենի

• այլ նշանակության

Կտորների տեսակները ըստ հատկանիշների

• անջրանցիկ

• հիդրոսկոպիկ — օդից քաշում է խոնավությունը և պահում իր մեջ

• կապիլյար — ջուր է ներքաշում

• օդափոխվող

• գոլորշին անցկացնող

• էլեկտրականացող — իր մակերևույթին ստատիկ լիցքեր է հավաքում

• մերսերացված — հատուկ նյութերով մշակվում է, որը նպաստում է կտորի նախնական տեսքը պահելուն, ուշ է փչանում

Կտորները լինում են նաև

• դաջազարդ

• հյուսքի ընթացքում նախշազարդվող

• ձեռքով կամ մեքենայով ասեղնագործված

Կտորները տարբերակվում են նաև ըստ հյուսքի տեսակների

• պարզ, հասարակ հյուսք — պալատնո, սարժ, սատին

• հատուկ մանր հասկանման հյուսք — կանվա

• խառը հյուսք — վանդակավոր, գծավոր կտորներ

• ժակարդանման — խոշոր նախշերով ( պարզ և բարդ)

• երկտակ հյուսք — դրապ, որոշ մետաքսի կտորներ

• խավոտ գործվածք -բարխատ, պոնբարխատ, վիլվետ

• մշակված եզրերով կտորներ

           Կտորները ունեն

• շիտակ երես

• թարս երես

Ըստ հումքի (թելի) կտորները լինում են

Ըստ մանվածքի թելը կարող է լինել — սանրային,սանրավոր, սանդերքավոր և խառը տիպի:

♦Սանդերքավոր թելը պատրաստվում է երկար մանրաթելերից /բուրդ, բամբակ/: Սանդերքաժապավենը, որի օգնությամբ կատարվում է սանդերքային մանումը, ասեղների սահուն համակարգ ունի: Սանդերքային եղանակով արտադրվում են նուրբ, հարթ, ամուր և էլաստիկ թելերը /կաշմիր, մելիսա, գաբարդին/: Այս մեթոդով արտադրված  բրդյա կտորներից հայտնի է շեվիոտը: Կտորի այս տեսակը էլաստիկ է և մի քիչ կոշտ, պատրաստի կտորի շիտակ երեսը յուրահատուկ փայլ ունի: Սանդերքային եղանակով արտադրվում են նաև մոհերից կտորները:

♦Սանրային հյուսքի ժամանակ օգտագործվում է կոշտ, ֆիքսված ասեղ, միջին, կարճ և շատ կեղտոտ մանրաթելերը մշակելու համար: Այս տեսակի թելերից հյուսվում են կոշտ, ամուր, փափուկ կտորներ: Այս կտորներին էլաստիկություն հաղորդելու համար մամլում են և գրտնակում:

♦Անորակ հումքի պատճառով օգտագործում են խառը տիպի հյուսքը: Առաջի էտապում օգտագործում են սանրային եղանակը իսկ երկրորդ և երրորդ էտապում օգտագործում են սանդերքային եղանակը:

Բնական կտորներ

♦Բնական բամբակե կտորներ — դրանք փափուկ, տաք, քրտինքը լավ ներքաշող կտորներն են: Օգտագործվում են սպիտակեղեն, ներքնաշորեր, վերնաշապիկներ, շրջազգեստներ, բլուզներ կարելու համար: Այս տիպի կտորները էլաստիկ են և հարթ: Այս կտորների բացասական հատկանիշները` լվանալիս ճմռթվում են և փոքրանում(մտնում):

♦Բնական կտավե կտորները փայլուն են, հարթ, մաշկը չեն գրգռում:Կտավե կտորները բամբակից ավելի հիգենիկ են: Կտավից խորհուրդ են տալիս կարել ամառային հագուստ: Արևի ճառագայթներից կտավե կտորները չեն գունաթափվում: Այս կտորները օգտագործում են սփռոցներ, սրբիչներ կարելու համար: Թերությունները`շուտ են մաշվում և դեֆորմացվում:

♦Կանեփե կտորներ — Կանեփի արական ցողուններից հյուսված կտորը ավելի նուրբ մանրաթելեր ունի քան իգականը: Կանեփակտավը կոշտ է և կոպիտ, օգտագործվել է գյուղացիական տնտեսության մեջ դառնալով գյուղացիական ծագման, աղքատության սիմվոլ: Վարպետ կանայք կարողանում էին բավականին նուրբ  կտոր ստսնալ, որը չէր զիջում կտավին: Կանեփե կտորները մեր օրերում էլիտար են համարվում:

                                 Կանեփե կտորների հատկությունները.

• Հիպոալերգիկ է: Այս բույսը իրենից ֆիտոնցիդ է ներկայացնում, վնասատուները ևս չեն մոտենում, սա նշանակում է, որ բույսը քիմիկատներով չի մշակվում, հետևաբար հումքը շատ մաքուր է:

• Կտորը պաշտպանում է մաշկը արտաքին վնասակար ազդեցություններից(ծանր մետաղական աղերից, ուլտրամանուշակագույն ուժեղ ճառագայթներից):

• Կանեփե կտորից հագուստը չի էլեկտրականանում:

• Կտորը կայուն է արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ, չի դեֆորմացվում, լվանալիս չի փչանում: Շորերը որքան երկար են հագնում, այնքան ավելի են փափկում:

• Կանեփե կտորները բոլոր կտորներից ամենադիմացկունն են:

Բնական բրդե կտորներ

♦Բուրդը կենդանական ծագում ունի, այն նուրբ է, փափուկ, էլաստիկ և թեթև: Բրդե հագուստը բավական է մի որոշ ժամանակ կախիչից կախել և թեթև ծալքերը հեշտությամբ կուղղվեն:

♦Բրդե կտորները շատ տաք են: Հեշտությամբ են խոնավությունը ներքաշում, դրա համար էլ ուշ են չորանում:

♦Այս կտորները հարկավոր է լվանալ գոլ ջրով, հատուկ լվացող միջոցներով, իսկ մզելիս երբեք չպետք է ոլորել, այլ թողնել, որ քամվի:

Մետաքսե կտորներ

• Բնական մետաքսե կտորները արտադրվում են շատ բարակ թելերից, որոնք ստանում են շերամի որդի բոժոժից: Մետաքսե կտորը բարակ է, էլաստիկ, փայլուն և ամուր: Մետաքսե կտորները թեթև են, խոնավությունը հեշտ են ներքաշում և շուտ են չորանում: Մետաքսից կարում են տոնական զգեստներ: Այս կտորների համար հակացուցված են արևի ճառագայթները(շուտ են գունաթափվում) և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները (շուտ են փչանում):

• Արհեստական մետաքսե կտորները(վիսկոզա, ացետատային մետաքս) արտադրվում են ցելյուլոզայից, որը ստանում են եղևնու տաշեղներից: Արհեստական մետաքսը խորհուրդ են տալիս օգտագործել որպես աստառացու: Այս կտորները փայլուն են և  հարթ:

•   Սինթետիկ մետաքսե կտորները արտադրվում են սինթետիկ մանրաթելերից, որոնք ստացվում են քարածուխի, նավթի և բնական գազի մշակումից:

Խառը կտորներ

Կտորների որակը բարձրացնելու համար արտադրվում են խառը տիպի կտորներ: Դրանց կազմությունը կարող է լինել այսպես. 70 % բուրդ և 30% սինթետիկ մանրաթելեր, 40% բուրդ և 60% սինթետիկ մանրաթելեր, 45% բուրդ և 55% պոլիէստերե մանրաթելեր: Խառը տիպի կտորները էլաստիկ են, չեն ճմռթվում, ալերգիա չեն առաջացնում: այս կտորները ուշ են մաշվում:

Կարի գործիքներ, պիտույքներ և նյութեր

Հագուստի պատրաստման գործընթացը կազմված է ձեռքի և մեքենայի կարերի, արդուկի, հարդարահքների աշխատանքներից, որոնց կատարման համար պահանջվում են հատուկ հշխատանքային գործիքներ, պիտույքներ և նյութեր որոնցից են.

1. Սանտիմետրաժապավենը և քանոնը, որոնք օգտագործվում են չափեր վերցնելու, գործվածքները չափելու համար:

2.Դերձակի մկրատն անհրաժեշտ է գործվածքը կտրելու, ձևելու համար: Մկրատները լինում են մեծ, միջին և փոքր: Մեծ մկրատով ձևում են հաստ գործվածքները, միջին մկրատով` բամբակյա, մետաքսյա և թեթև բրդյա գործվածքները, փոքր մկրատով փոքր կտրվածքներ են անում, թել են կտրում և այլն:

3. Ձեռքի կարի ասեղ — ամենաբարակ ասեղը Ν1-ն է, իսկ ամենահաստը` Ν12-ը:

4. Գնդասեղներն անհրաժեշտ են ձևելիս ձևվածքը կամ շաբլոնը գործվածքին ամրացնելու, նախքան շուլալակարելը մասերն իրար ամրացնելու, հագուստը չափափորձելու համար:

5. Մատնոցն անհրաժեշտ է ասեղը գործվածքի մեջ մտցնելու և մատը ծակելուց պաշտպանելու համար: Հագնում են աջ ձեռքի միջնամատի վրա: Օգտագօրծվում են 3 տեսակի մատնոցներ` հատակով կոնաձև, առանց հատակի կոնաձև և օղակաձև:

6.Բարձիկն անհրաժեշտ է կարելիս նրա վրա ասեղներ և գնդասեղներ ամրացնելու համար:

7.Բրիկն օգտագործում են շուլալակարի թելերը դուրս քաշելու, գոտու անկյունները հավասարեցնելու, օղակներն ուղղելու համար:

8.Դերձակի կավիճը լինում է տարբեր գույների տափակ սալիկների ձևով: Որոշ գործվածքների վրա դերձակի կավիճը հետքեր է թողնում, այդպիսի գործվածքների վրա գծում են չոր, բարակ ձեռքի օճառով, որոնք հեշտությամբ մաքրվում ենչոր լաթով:

9.Մանեկենն օգտագործում են շուլալակարած և պատրաստի հագուստը չափափորձելու համար: Դրանք լինում են տարբեր չափսերի:

10. Նյութերը — կարելու և ձեռագործելու համար օգտագործում են կոճի /կարի/ ձեռագործի թելեր, լցաթելեր: Կարի թելերը լինում են կոճերի, գլանակների վրա: Ամենաբարակ թելը Ν100 և ամենահաստը Ν10:

սկզբնաղբյուր`https://marysergeyevna.wordpress.com