Эгзамендик суроолор

Жооптору Физика 10-класс Билет №1

1. Түз сызыктуу бир калыптагы-убакыттын ар кандай барабар аралыгында нерсе бирдей узундуктагы жолду басып өтсө же бирдей которулуш жасаган кыймылды атайбыз. Эгерде траекториясы түз сызык болсо анда ал бир калыптагы түз сызыктуу кыймыл деп аталат.

Убакыт бирдигинде нерсенин басып өткон жолунун ошол жолду өтүүгө кеткен убакытка болгон катышы менен ченелүучү чоңдук түз сызыктуу бир калыптагы кыймылдын ылдамдыгы деп аталат. Формуласы ____________ мынды убакыт _______ корулуш же басыпөткөн жол____________ бирдиги м/с.

Бир калыптагы эмес кыймыл деп - убакыттын барабар аралыгында нерсе барабар эмес узундуктагы которулуш жасаган кыймыл аталат. Орточо ылдамдык жана кирпик каккычакти ылдамдык деген тушунуктөр. Формуласы__________________ убакыттын берилген моментиндеги, же траекториянын берилген чекитиндеги ылдамдык анын кирпик каккычекти ылдамдыгы деп аталат.

1. Радиус боюнча айлананын борборун көздөй багытталган ылдамдануу-борборго умтулуучу ылдамдануу деп аталат . формуласы____________ нерсенин борборго умтулуучу ылдамдануусунун чоңдугу сызыктуу ылдамдыктын квадратын айлананын радиусуна бөлгөндөгү тийиндиге барабар. Бурчтук ылдамдык б-ча борборго умтулуучу ылдамдануу бурчтук ылдамдыктын квадратын айланын радиусуна көбөйткөн көбөйтүндүсүнө барабар. Формуласы____________

Ньтондун экинчи законунун жардамы менен, борборго умтулуучу куч _____________ демек борборго умтулуучу кучтун чоңдугу нерсенин массасын сызыктуу ылдамдыктын квадратына көбөйтүп, айлананын радиусуна бөлгөндөгү тийиндиге барабар.

3. Жоргомуш 0,2 м/с турактуу ылдамдык менен туз сызык боюнча жөргөлөп,10с да канча жолду өтөт. (2м/с)

Физика 10-класс Билет №2

1. Ылдамдануу- ылдамдыктын өзгөрушүнун ошол өзгөрүү болуп өтүүгө кеткен убакытка болгон катышы аталат.формуласы______________________ бирдиги м/с ал эми х огундагы прекциясы ____________а 0 болсо кыймыл ылдамдатылган а 0 болсо кыймыл акырындатылган болот. Ылдамдануу векторунун багыты ылдамдык векторунун багыты менен дал келет, формуладагы 1/ убакыт скалярдык чоңдук. 2.Электр зарядынын сакталуу закону. Туюк системада бардык бөлукчөлөрдүн заряддарынын алгебралык суммасы өзгөрүүсүз калат. ___________ туюк система бул сүрүлүшкөн же тийишкен нерселер, башка айлана чөйрөдөгү нерселерди кошпоо керек. Кулон закону формуласы__________ мында К- пропорциялаштык коэффициенти к= 9*10 Н*м /Кл. Элементардык заряддын модулу е=1,6*10 Кл вакуумдагы диелектриктик турактуулугу = 8,85*10 Кл/ Н*м

Бул учурда Кулондун закону: _____________ Механикадагы бүткүл дүйнөлү® тартылуу закону б-ча__________________ 3. Кудуктан суу алып жаткан адам салмагы 120Н болгон суусу бар чананы 0,5м/с ылдамдыкта которсо,анын кубаттуулугу канча? (60 Вт)

Физика 10-класс Билет №3

1.Нерсенин айлана боюнча кыймылы туурмушта, жаратылышта эң көп кездешет. Нерсенин айлана б-ча тездиги / . Айлана б-ча жылган нерсени айлананын борбору менен бириктирүүчү радиустун бурулуу бурчунун, ошол бурулуу болуп өткөн убакытка болгон катышы менен өлчөнуучу чоңдук бурчтук ылдамдык деп аталат. Формуласы:_____________ . Жаасынын узундугу радиусуна барабар болгон борбордук бурч радиан деп аталат. Айлануу мезгили _______Айлануу жыштыгы:_____

Чекиттин айлана б-ча жылгандагы ылдамдыгы сызыктуу ылдамдык деп аталат. 2. Толук чынжыр учун Омдун закону. Чынжырдын бөлүгүндөгү ток күчү бөлүктун учтарындагы чыңалууга түз, ал эми каршылыгына тескери пропорциялаш. 1827-жылы немец окумуштуусу Ом ачкан анын урматына Омдун закону деп аталып калган. Формуласы_________Өткөргүчтүн каршылыгы_________ салыштырма каршылык________ Учтарындагы чыңалуу 1 Вко барабар болуп, өткөргүч боюнча 1А ток өткөн кездеги өткөргучтун каршылыгы 1 Ом деп аталат. Каршылык амперметр, вольтметрдин көрсөтүүлөрү б-ча же Омметр менен өлчөнөт. 3. Нерсе тынч абалынан 5 ² ылдамдануу менен өз кыймылын баштаган. 10 с кийин ал канча жолду өтөт. (250)

Б ерилиши: Формула: Чыгаруу:

а=5 ^{2 S= 2}

t =10с S= ²

Физика 10-класс Билет №4

1. Ньютондун 1-закону: Эгер нерсеге башка нерселер аракет этпесе, же ал аракеттер бирин бири компенсациялап турса, анда ал нерсе өзүнун тынч абалын, же түз сызыктуу бир калыпта кыймылындагы абалын сактай алат. Бул закон инерция закону деп да аталат.

Башка нерселердин таасирине дуушар болбогон нерсе өзунун тынч абалын, же туз сызыктуу бир калыптагы кыймылын сактайт, бул инерция закону д.а. инерттулук- бул бардык нерселерге тиешелуу касиет. 2.Электр талаасынын таасири астында эркин электрондордун ирээттуу кыймылынан металлдарда электр тогу пайда болот. Металлдардын электр өткөрумдүүлугу электрондук.

3 . . Электр лампочкасынын зымы боюнча 1 минутада 24 Кл электр зарияды отот.Ток кучун аныктагыла. (0,4)
Берилиши: Формула: Чыгаруу

q=24 Кл I= I= = 0,4 A

t=1 мин\60c

I-?

Физика 10-класс Билет №5

1. Ньютондун 2-законунда уч физикалык чоңдуктун: массанын, ылдамдануунун жана кучтун байланышы каралат. Нерсеге тасир эткен куч ал нерсенин массасы менен ошол куч берген ылдамдануунун көбөйтүндүсүнө барабар. Формуласы ___________

Мында масса скалярдык чоңдук, ылдамдануу вектордук чоңдук. 2.Газдардагы токтун табияты. Газ кадимки шартта электр тогун өткөрбөгуч болуп эсептелет, себеби ал нейтралдуу атом,молекулалардан турат. Атайын жургузулгөн тажрыйбанывн негизинде газда ток пайда болгон, себеби жалындын, оттун, нурлардын таасири астында пластинкалар арасындагы абанын(газдын) нейтралдуу атом, молекулалары оң жана терс иондорго, электронгоажырай баштайт.

Электр талаасынын тасири астындагы ионизатор пайда кылган оң иондордун терс пластинканы көздөй, терс иондор менен электрондордун оң пластинканы көздөй багытталган ирээттүү кыймылынан газдарда электр тогу пайда болот. Газдагы ток- газ разряды деп аталат. Газдагы токтун учурунда металлдардагыдай болуп ток кучу менен чыңалуунун ортосунда түз пропорциялаштык болбойт, бул көз карандылык татаалыраак болот. Ионизаторусуз эле пайда болгон газдагы ток(газ разряды) өз алдынча газ разряды деп аталат. 3. Терендиги 10 метр кудуктан массасы 15 кг суну чана менен тартып алууда адам канча жумуш аткарат.(1500 Дж)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

S=10 м A=F S A=15 кг·10 ² ·10 м=1500 Н·м=1500 Дж

m=15 кг F=mg

g= 10 ² A=m g s

А -?

Физика 10-класс Билет №6

1. Ньютондун 3-закону. Эки нерсенин өз ара аракеттешуу кучтөрү модулдары боюнча барабар, ал эми багыттары боюнча карама каршы болушат. Же нерселер бир эле түз сызыкты бойлото багытталган модулдары боюнча барабар жана багыттары боюнча карама каршы кучтөр менен бири бирине аракет этишет. Формуласы___________ 2.Аморфтук жана криссталлдык катуу нерселер. Катуу нерселер суюктуктардан жана газдардан айырмаланып, формасын жана көлөмүн сактайт. Алар эки топко бөлүнөт. Кристаллдык катуу нерселерге суюк металл, сымаптан башка бардык металлдар: кайнатма туз, тоо хрусталы, алмаз, изумруд, рубин, кумшекер ж б алардын атом молекулалары белгилүү бир тартип боюнча иреттүү жайланышат, ал анизотроптуу.( анизос-бирдей эмес, топос- бурулуш

Аморфтук катуу нерселерге: пластмассалар, чайыр, айнек, нават, мом ж б кирет, алардын молекула, атомдору башаламан, иретсиз жайланышат, сынган кырлары кокусунан келип чыккан ар турдуу формаларга ээ болушат. Аморфтук заттар –изотроптуу-бирдей. Амортфтук деген грекчеден формасыз дегенди тушундурөт. Алардын учунчу айырмачылыгы эрүү температурасы. Аморфтук эрий берет, кристалдаша да берет, ала эми кристаллдык катуу нерселердин өзунчө эруу жана кристаллдашуу чекити болот. 3. . 425 г сууну 20 ⁰С ге ысытуу учун канча жылуулук керек? (8500 Дж)

Физика 10-класс Билет №7

1. Импульс. Импульстун сакталуу закону. Нерсенин массасы менен ылдамдыгынын көбөйтүндүсүнө барабар чоңдукту нерсенин импульсу (же кыймыл саны )деп атайбыз. Ал вектордук чоңдук. Анын багыты кыймыл ылдамдыгынын багыты менен дал келет.бирдиги кг*м/с .

Куч деп импульстун өзгөрушунун ошол өзгөрүу болуп өткөн убакытка болгон катышына барабар болгон чондукту айтабыз. Формуласы_____________ 2. Суюктуктар. Беттик тартылуу. Суюктуктар газга караганда атом молекуласы бир кыйла жакын жайланышкан, анын негизги касиети –агуучулук, беттик тартылуу касиетине ээ. Газдардан айырмаланып, суюктук көлөмгө ээ,

Суюктуктун бетиндеги молекулаларга таасир этип беттин ичин көздөй тик багытталган жана бетти минимумга алып келүүчү аракет эткен куч беттик тартылуу кучу деп аталат. Беттик тартылуу коэффициенти: беттик тартылуу кучунун, суюктуктун беттик катмарынын чегинин узундугуна болгон катышы менен өлчөнүүчү чоңдук аталат. Формуласы_________________________ 3. Утуктун ысыткычтарындагы чыналуу 220 В ко барабар.Зымынын каршылыгы 50 Ом болсо,ток кучу канчалык? (4,4 А)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

U=220 В I= I= =4,4 А

R =50 Ом

I-?

Физика 10-класс Билет №8

1. Механикалык эркин жана аргасыз термелуулөр. Мезгили мезгили менен кайталана берүүчү кыймылдар термелүү кыймылы деп аталат.

Механикалык термелүүлөрдө математикалык маятник жана термелүу мезгили, жыштыгы жана амплитудасы тушунуктөрү бар. Математикалык маятник бул чоюлбаган салмаксыз ичке жипке байланган материалдык чекит. Маятниктин четки кыймылсыз чекиттен чыгып, кайра ошол эле кыймылсыз чекитке келгенине кеткен убакыт (бир толук термелүүгө кеткен убакыт) Т-термелүү мезгили деп аталат. Термелүү жыштыгы- 1 секунд ичиндеги термелүулөрдүн саны термелүу жыштыгы деп аталат. Тең салмактуулук абалынан эң алыс четтөө аралыгы термелүунүн амплитудасы деп аталат. А тамгасы менен белгиленет.

Бир жолу тең салмактуулук абалынан чыгарылган кийин нерседе системанын ички кучунун таасири астында пайда болгон термелүү эркин термелүу д.а. сырткы мезгилдүү кучтун таасири астындагы термелүү аргасыз термелүү д.а. убакыттын өтүшү менен амплитудасы кичирее берүүчү термелуу өчүүчү же басаңдоочу термелүү д.а.

2.Суюктуктардагы электр тогунун табияты. Электролиз кубулушу. Суюктуктар да өткөргүч, өткөрбөгүч жана жарым өткөргүч суюктуктар болуп бөлүнүшөт.дистирленген таза суу диэлектрик, ал эми туздардын, кычкылдардын, кислоталардын, жегичтердин эритиндилери-электроллиттер-өткөргүч, ал эми эритилген селен жана сульфиддердин эритмелери жарым өткөргүчтөр болуп саналат. Эритме аркылуу ток өткөн кезде электроддо заттын катмарынын бөлүнүп чыгуу кубулушу электролиз деп аталат. Эритмеде иондук өткөпрүмдуулук болот. 3. Чыналуусу 220 В чынжырга электр лампочкасы бириктирилген,ток кучу 0,60 А болсо, кубаттуулугун эсептегиле.(132 Вт)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

U= 220 В P=U I P=220 B ·0 ,60А=132 Bт

I = 0,60 А Р-?

Физика 10-класс Билет №9

1. Буткул дүйнөлүк тартылуу кучу. Тартылуунун турактуулугу. Жер гана өзүнө тартуу ккасиетине ээ болобу деген суроого 1667-жылы И Ньютон жооп берген. Ал бардык нерселер өз ара тартылуу күчтөрү аркылуу бири бирине таасир этишээрин айткан- буткул дүйнөлук тартылуу кучу деп атаган.

Ар кандай эки нерсе, же нерсенин эки бөлүкчөсү алардын массаларынын көбөйтундусунө түз, арасындагы аралыктын квавратына тескери пропорциялаш күч менен тартылышат. Формуласы______________ мында - жаратыштагы бардык нерселер учун бирдей болгон пропорциялаштык коэффициенти= 6,67*10 2. р- n контактынын касиети. Р-тибиндеги (позитив) акцептордук-кошуп алуучу деп аталат себеби бул аралашмада электрон жетишпейт, ошондуктан ал кошуп алууга даяр. П-тибиндеги (негатив- терс деген сөздөн) жарым өткөгүч деп аталат же донордук-электронун беруучу деп аталат.кошулмалуу же аралашмалуу жарым өткөргүчтөр: П-тибиндеги, заряддын негизги алып журуучулөрү электрондор болушкан жана р-тибиндеги –көңдөйчөлөр болушкан эки тиби бар.

3.Чондугу 2 ∙10 ^-7 Кл болгон зарядга тала 15 ∙10^-3 Н куч менен тааси этсе,талаанын ошол чекиттеги чыналышы канчага барабар.(7,5 10^-4)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

Физика 10-класс Билет №10

1. Куч. Масса – инерттуулуктун чени. Ылдамдыкты өзгөртүп, ылдамданууну пайда кылуучу бир нерсенин экинчи нерсеге жасаган аракетин мүнөздөөчү чоңдук куч д.а. бардык кучтөрдү өз ара 2 тургө бөлуугө болт: өз ара тийишип турган нерселердин кучу жана кандайдыр бир аралыктан таасир этүүчу кучтөр. (Серпилгичтуулук кучу, сурулуу кучу,---буткул дуйнөлүк тартылуу кучу, оордук кучу) Куч вектордук чоңдук. Масса деп нерсенин инерттүүлүк ченин айтабыз. Ал скалярдык чоңдук., ченөөчү курал рычагдуу тараза. Дагы масса деп нерседеги заттын санын айтабыз. 2. Ток булагы. Ток булагынын электр кыймылдаткыч кучу. Ток булагынын турү абдан көп. Алардын бардыгында оң жана терс заряддарды ажыратуу боюнча жумуш аткарылат. Ток булактарында заряддалган бөлүкчөлөрдү ажыратуу боюнча аткарылган жумуштун натыйжасында механикалык, химиялык жана ички энергия электр энергиясына айланат. Ток булактары-электрофордук машина(механикалык энергия-электр энергиясына айланат), термоэлемент-(ички энергия электр энергиясына айланат), фотоэффект(жарык энергиясы- электр энергиясына айланат), гальваникалык элемент-химиялык энергия электр энергиясына айланат.

3. Велосипедчи ылдамдыгын 15 м/с дан 3 м/с га чейин азайтканда ылдамдануусу 1,5 м/с² га барабар болду.Ылдамдыгын азайтууга кеткен убакытты аныктагыла.(8с)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

a= 1, 5 ₂ a= t= _{2 =} 8с

ν=3 at=v-v₀

v =15 t=

t-?

Физика 10-класс Билет №11

1. Энергия. Энергиянын турлөрү. Нерсенин, же нерслер системасын жумуш атаруу жөндөмдүүлүгү механикалык энергия деп аталат. Формула түрүндө ал төмөнкүчө жазылат: A=k*E; k – пропорциялаштык коэффициенти, эгер k=1 болсо , А=Е=Е-Е.

Эки нерсенин, же нерсенин бөлүкчөлөрүнүн абалдарына байланышкан энергия потенциалдык энергия деп аталат.

Кыймылдагы нерсенин энергиясы, башкача айтканда нерсенин кыймылдап бара жатып жумуш аткаруу жөндөмдүүлүгү кинетикалык энергия деп аталат. Нерсенин потенциалдык жана кинетикалык энергияларынын суммасы толук энергия болот. Энергиянын айлануу жана сакталуу закондору: энергия жоголбойт, жоктон пайда болбойт, ал бир түрдөн экинчи түргө, бир формадан экинчи формага гана өтөт. 2. Плазма жана анын колдонулушу. Эң төмөнкү температурада бардык заттар катуу абалда болушат. Ысытуудан алар суюк, газ абалына өтөт. Андан ары температура жогорулаганда тез кыймылга келген атомдордун же молекулалардын кагылуушусунан газдардын иондошуусу башталат, мында ал зат плазма деп аталган жаңы абалга өтөт. Он жана терс заряддарынын тыгыздыгы иш жүзүндө бирдей болгон, жарым жартылай же толук иондошкон газ плазма деп аталат. Толук иондошкон плазмада нейтралдуу атом болбойт. Ааламдагы заттардын көпчүлүгү плазма абалында. Күн жана кун сыяктуу жылдыздар толук иондошкон плазмалар.. жердин радиациялык курчоосу да плазма деп аталат. Газдарда: бүлбүлдөо, жаа, учкун ж.б. да плазма пайда болт. Алар жарнама түтүгундө, күндүзгү жарык лампасында, газ лазеринде, генератордо кеңири колдонулат. Ал металлдарды кесүүдө, ширетүүдө, катуу тектерден турган скважиналарды бургулоодо колдонулат. 3. Массасы 3 кг, колому 200 см³ металлдын тыгыздыгы кандай? (15 ³)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

m=3кг /3000 г ₃ =15 ₃

V =200 см³

-?

Физика 10-класс Билет №12

1. Жумуш. Жумуштун жалпы формуласы. Нерсеге аракет эткен кучт натыйжасында анын кандайдыр бир аралыкка жылуу процесси механикалык жумуш деп аталат. Физикадагы жумуш менен кадимки турмуштагы жумуштун айырмасы бар. Жумуштун формуласы_________________ жумуш скалярдык чоңдук, багытка ээ эмес. Бирдиги 1 Дж. Жумуш он жана терс болушу мумкун.эгер кучтун багыты менен кыймылдын багыты дал келсе, куч он жумуш аткарат. Карама каршы болсо жумуш терс болот. 2.Жарым өткөргүчтөгу токтун табияты. Өздук жана кошумчалуу өткөрүмдүүлүк. Донорлор, акцепторлор. Жарым өткөргүчтөрдө эркин электрондор аз. Өткөргучтөр менен алардын ортосунда томөндөгудөй айырмачылыктар бар: 1. Металлдарда 1 см кубга 10 -10 эркин электрондор бар. Ал ээми жарым откөргүчтө 10-10 сандагы эркин электрон бар. 2. Металлдарда каршылык температурага дээрлик пропорциялаш өсөт, жарым өткөргучтө тескерисинче Т нын жогорулашы каршылык азаят. 3. Фото каршылыктар. Электр талаасынын таасири астындагы эркин электрондордун бир багыттагы, ал эми көңдөйчөлөрдун карама каршы багыттагы ирээттуу кыймылынан жарым өткөргүчтөрдө электр тогу пайда болот. Жарым өткөргүчтөрдөгу өткөрүмдүүлүк электрондук жана көңдөйчөлүү б.э. 3. . Массасы 3кг болгон нерсе тик ылдый 9,8 м/с ² ылдамдануу менен тушот.Ага аракет жасаган куч эмнеге барабар?(196 Н)

Физика 10-класс Билет №13

1. Сүрүлүү күчү, Сүрүлүү коеффициентти. Сурулуунун турлөрү. Нерселер бири-бири менен түздон –түз тийишкен учурда алардын тийишкен беттеринин ортосунда сүрүлүү күчү деп аталган. Массасы 3кг болгон нерсе тик ылдый 9,8 м/с ² ылдамдануу менен тушот.Ага аракет жасаган куч эмнеге барабар?(196 Н) күч пайда болот. Сүрүлүүнүн үч түрү бар: тыч абалдагы сүрүлүү, сыйгаланып сүрүлүү жана тоголонуп сүрүлүү. Сүрүлүү коуффициентти деп сүрүлүү күчүнүн басым күчүнө болгон катышы менен ченелүүчү чондук аталат. Формуласы________________ сүрүлүүнүн ролу: көбөйтүү максатында жолдорго кум, таарынды, отундун кулү төгүлөт. Сүрүлүү зыяндуу болсо, анда майлоо, жылмалоо, роликтүү же шариктүү подшипниктерди колдонуу жолдору менен азайтууга камын көрушөт.

2. Ваакумдагы электр тогунун табияты. Вакуум- бул боштук, анда катуу, суюк, газ абалындагы заттардын эч нерсени жок, ошондой эле зарядды ташуучу бөлүкчөлөр да жок. Вакуум ток өткөрбөй турган чөйрө, белгилүү шартта вакуумда да токту өткөрө турган чөйрөнү пайда кылууга болот. Электр чынжыры түзобүз

Ысытылган катоддон электрондордун болүнүр чыгуу кубулушу термоэлектрондук эмиссия деп аталат.

Электр талаасынын таасири астында ысытылган катоддон бөлүнүп чыккан электрондордун анодго багытталган итээттүү кыймылынан вакуумда электр тогу пайда болот. Чыналууга көз каранды болбой калган ток каныгуу тогу деп аталат.

3. Аттын тартуу кучу 200 Н. Эгер чана 300 метр аралыкка жылса,ат канча жумуш аткарат.(60 кДж)

Физика 10-класс Билет №14

1. Гук закону. Серпилгичтүүлүктун чегинде деформациянын чондугу деформациялануучу күчтүн чоңдугуна пропорциялаш болот. Формуласы_____________ анча чоң эмес деформация учурунда механикалык чыңалуу ( ) салыштырмалуу узарууга ( ) түз пропорциялаш. Формуласы_________ 2.Кайноо. Кайноо температурасынын басымга көз карандылыгы. Суюктуктун бетинде жана ичинде бир убакта буулануунун келип чыгышы кайноо деп аталат. Демек турмуштагы кайноо менен физикадагы кайноо түшүнүгүнүн айырмасы бар. Турмушта кайнады деген сөз, ал ысып, оозду, колду күйгүзө тургандай абалда деп түшүнөбүз. Физикада болсо суюктуктун бетинен баскан басымды анын ичиндеги каныктыруучу буунун басымына теңеген шартта кайноо пайда болот дейбиз. Демек, мында тигил же бул температурада кайнады деген сөз аралашкан жок. Кайноо жөнүндө сүйлөгөндө басым жонүндө сөз болушу керек. 3. . Массасы 10 кг болуп , 4 м/с ылдамдык менен кыймылдаган нерсенин импульсун эсептегиле. (40кг )

Физика 10-класс Билет №15

1. Кубаттуулук. Кубаттуулуктун бирдиктери. Механикалык жумуштун чоңдугунун ошол жумушту аткарууга кеткен убакытка болгон катышы менен ченелүүчү чоңдуккубаттуулук д.а. формуласы______________ бирдиги учун 1 ватт кабыл алынган. Андан сырткары 1 МВт, 1кВт, 1мВТ, 1мкВт , кубаттулукта 1 аттын к үчү деген да бирдиги бар, 1 аттын кучу= болжол менен 736 Вт кубаттуулук куч менен ылдамдыктын көбөйтундүсүнө барабар. Формуласы____________ 2. Реалдык газ, Реалдык газ абалынын теңдемеси. Реалдык газдын модели болуп идеалдык газ эсептелет. Реалдык газ- бул анын касиеттери молекулалардын өз ара аракеттенүүсүнө көз каранды болгон газ. Реалдык газдын тендемеси Ван-дер-Ваальс теңдемеси д.а. Формуласы________________ газдын негизги параметрлери басым, көлөм жана температура.

3. Массасы 0,25 кг нерсени жогору ыргытышты.Кандай бийиктикте анын потенциалдык энергиясы 25 Дж барабар болот.(10 м)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

m=0,25 кг E_n=mgh h= = =10 м

E n=25 Дж h=

g =10 м/с²

h-?

Физика 10-класс Билет №16

1. Толкун. Толкундун негизги мунөздөмөлөру. Убакыттын өтүшү менен чөйрөдө, мейкиндикте термелүүнүн таралышы толкун деп аталат. Толкун узатасынан жана туурасынан кеткен толкун болуп бөлунөт. Эгер нерсенин бөлүкчөлөрүнун которулуу багыты толкундун таралуу багытына перпендикуляр болсо, туурасынан кеткен толкун д.а. Эгер нерсенин бөлүкчөлөрүнун которулуу багыты толкундун таралуу багытына дал келсе , узатасынан кеткен толкун д.а. Бирдей фазадагы эң жакынкы эки чекиттин аралыгы толкун узундугу д.а. 2.Термоэлементтер, термобатереялар. Термоэлемент (термопара )- бул ар түрдүү эки өткөргүчтөн турган туюк чынжыр. Термоэлементте Зеебектин жана Пельтьенин кубулушу журөт. Термобатериялар- жарыш, же удаалаш туташтырылган термоэлементтердин тобу болуп эсептелет. Термобатериялар жылуулук энергиясынан түздөн туз электр энергиясын алуу учун жана ошондой эле температураны ченөө үчүн колдонулуучу тузүлүш. 3. Электр чынжырына 36 В чыналуу берилет.Чынжырда каршылыгы 12 Ом спираль бар.Андагы ток кучун аныктагыла.(3А)

Физика 10-класс Билет №17

1. Деформация, серпилгичтүү жана калдыктуу деформациялар. Күчтүн таасири астында нерсенин формасынын. Көлөмунун өзгөрушу деформация дкп аталат. Анын чоңдугу нерсенин өлчөмунө, күч умшалган орунга, анын багытына жана нерсе жасалган материалга көз каранды. Жумшалган күчту алып салгандан кийин нерсе баштапкы абалын калыбына келтирсе, мындай деформация –серпилгич деформация д.а. Жумшалган күчту алып салгандан кийин нерсе баштапкы абалын калыбына келтирбеген деформация –калдыктуу, же пластикалуу, ийилгич деформация д.а. брусокко коюлган жүктүн брусоктун туурасынан кесилиш аянтына болгон катышы менен ченелүүчү чоңдук чыңалыш д.а. 2. Жарым өткөргүчтүү кун батериялары. Фоторезисторлор- жарым өткөргүчтордүн электр өткөрумдүулүгу жарык менен жарыктандыруудан да өзгөрөт. Жарым өткөргүчту жарыктандырганда чынжырдагы ток өсөт. Себеби жарыктын таасири астында жарым өткөргүчтүн өткөрүмдүүлүгу жогорулайт, каршылыгы азаят. Фотоэффект кубулушуна негизделип иштеген тузулуш фоторезистор же же фотокаршылык д.а.

3 . Массасы 4,5 кг нерсеге аракет эткен оордук кучун эсептегиле. (44,10 Н) Берилиши: Формула: Чыгаруу

m=4,5 кг P=mg F=4,5 кг·9,8 м/с =44,10 Н

g =9,8 м/с² F=mg

F_оор-?

Физика 10-класс Билет №18

1.Суюктуктардын касиети. Басым. Паскаль закону. Суюктуктардын негизги айырмасы катуу нерселерден:суюктук формасын сактабайт.Куюлган идиштин формасын гана ээлейт ,бирок көлөмүн сактайт.Ошол суюктуктагы көлөм өзгөрөн мезгилде пайда болгон серпилүү күчүнүн өзү басым күчү болуп эсептелет .Басымдын чоңоюшу менен суюктуктун тыгыздыгы да чоңоет .Беттин берилген участогундагы басым деп ошол участокко аракет эткен күчтүн ал участоктун аянтына болгон катышын айтабыз.

Басымды P,басым күчүн F ,аянтты S менен белгиленсек,анда P=

Басымдын СИ деги бирдиги ,б.а. 1м ² аянтка 1Н күч туура келген кездеги басым кабыл алынат.

Метеорологияда басымдын бирдиги учун көбүнчө 10 ⁵ ( ² )пайдаланылат .Суюктуктун газдын ички басымы “монометр ” –деп аталган курал менен өлчөнөт.Басым күчүнтабуудагы формула F=P S болот.

Француз окмуштуусу Блез Паскаль суюктуктар менен газдар үчүн төмөнкү законду ачкан :

Суюктукка (газга) берилген басым суюктук ( газ) тарабынан бардык багытка бирдей таралат.

Паскаль закону гидравликалык процессте колдонулат.

Суюктуктун салмагынан пайда болгон басым көп учурда гидростатикалык басым деп аталат.

Паскаль закону гидравикалык процесстердердин иштөөсүндө жана турмушта ,мисалы: өсүмдүктөрдүн данынан май алганда,жемиштердин ширесин алууда же айыл сарбадан жүндү,чөптү,пахтаны пресстеп ,таңылчактаганда ж.б .кеңири колдонулат.

2. Электролиз учун Фарадейдин закону.

3. Автомобилди от алдырууда стартер 5 секундада 500 А ток сарптайт. Стартер аркылуу канча заряд отот. (2500 Кл)

Физика 10-класс Билет №19

Идеалдык жана реалдык газдын ички энергиясы, анын өзгөрүү жолдору. 2. Электр талаасы. 3. 3. Автомобилдин ылдамдыгы 40 с ичинде 5 м/с дан 15м/с га өстү.Анын ылдамдануусун тапкыла . (0,25 м/с²)

Б ерилиши: Формула: Чыгаруу

Ѵ₀=5 a= a= =0,25 ₂

Ѵ=15

t =40 c

a-?

Физика 10-класс Билет №20

1. Электр талаасындагы өткөргүчтөр жана диэлектриктер. 2. Абанын нымдуулугу. 3. 72 км/саат ылдамдык менен кыймылдаган нерсенин кинетикалык энергиясы 600 Дж.Анын массасын тапкыла? (3кг)

Физика 10-класс Билет № 21

1. Жалпак конденсатордун электр сыйымдуулугу. 2. Кун энергиясы, электр энергиясына айландыруу боюнча Кыргызстандык окумуштуулар жүргүзгөн изилдөөлөр.

Физика 10-класс Билет № 22

1.Кайталануучу жана кайталанбоочу процесстер. 2. МКТнын негизги жоболору. 3. Адамдын салмагы 700 Н. Анын массасы кандага барабар? (70 кг)

Б ерилиши: Формула: Чыгаруу

P=700 Н P=mg m= =70 кг

g =9,8 ² m=

m-?

Физика 10-класс Билет № 23

1.Ун толкундары анын мунөздөмөлөру. 2. Катуу нерселердин касиеттерин изилдөө боюнча жергиликтүү окумуштуулардын изилдөөлөрү.

3. Пуржинада термелип жаткан жүк 8 с ичинде 32 жолу термелет .

Термелүүнүн мезгилин жана жыштыгын тапкыла? (0,25 с)

Берилиши: Формула: Чыгаруу

Физика 10-класс Билет № 24

1.Газдардын жылуулук сыйымдуулугу. 2. Элементардык заряд, нерселерди заряддоо. 3. Бир калыпта кыймылдаган поэзд 2 саатта 108 км жолду өттү.Поэзддин кыймылынын ылдамдыгын тапкыла.(15 м/с)

Б ерилиши: Формула: Чыгаруу

S=108 км=108000м V= V= =15

t =2саат=7200с

V-?