307. Рота боюнча эшик сакчы солдаттардан дайындалат. Ал өзүнүн кайтаруусу алдында болгон курал-жарактын, тапанчалар салынган шкафтардын (ящиктердин), ок-дарылар салынган ящиктердин, ротанын мүлкүнүн жана солдаттар менен сержанттардын жеке буюмдарынын сакталышы үчүн жооп берет. Рота боюнча эшик сакчы рота боюнча кезметчиге баш иет.
308. Рота боюнча кезектеги эшик сакчы казармалык имарат жайдын ичинде эшиктин киреберишинде, курал-жарак сактоочу бөлмөгө жакын жерде кызмат өтөйт. Ал:
- рота боюнча кезметчинин уруксатысыз ротанын имарат жайынан эч кайда кетпөөгө; курал-жарак сактоочу бөлмөнү ар дайым байкап турууга;
- бөтөн адамдарды имарат жайга киргизбөөгө, ошондой эле рота боюнча кезметчинин уруксатысыз казармадан курал-жаракты, ок-дарыларды, мүлктү жана буюмдарды алып чыгууга жол бербөөгө;
- ротада болгон бардык окуялар жөнүндө, ротадагы солдаттар менен сержанттардын ортосундагы өз ара мамилелердин уставдарда белгиленген эрежелеринин бузулушу тууралу, билинген бузук нерселер жана өрт коопсуздугунун талаптарынын бузулуулары жөнүндө рота боюнча кезметчиге токтоосуз баяндама жасоого, аларды четтетүүгө карата чараларды көрүүгө;
- жалпы тургузууда, ошондой эле түн ичинде айгай же өрт болгондо өздүк курамды ойготууга; күн тартибине ылайык командаларды өз убагында берүүгө;
- имарат жайлардагы тазалыкка жана тартипке көз салууга жана аларды сактоону аскер кызматчыларынан талап кылууга;
- суук мезгилде, айрыкча түн ичинде аскер кызматчыларына имарат жайдан кийинбестен чыгууга мүмкүнчүлүк бербөөгө;
- аскер кызматчылары бул үчүн бөлүнгөн имарат жайларда же жерлерде гана тамеки тартышына, бут кийимди жана кийимди тазалашына көз салууга;
- ротанын командиринен тартып андан жогорку жана бригада боюнча кезметчи ротага келгенде "Какай" деген команда берүүгө; башка роталардын офицерлери, ошондой эле ротанын старшинасы жана башка ротанын аскер кызматчылары ротага келгенде кезметчини чакырууга.
Мисалы: "Рота боюнча кезметчи, бери чык".
Кезектеги эшик сакчыга отурууга, шаймандарды чечүүгө жана кийимдин топчусун чечүүгө тыюу салынат.
Бош эшик сакчы ротанын имарат жайларындагы тазалыкты жана тартипти кармап турууга жана рота боюнча кезметчинин уруксатысыз эч кайда кетпөөгө, ротанын солдаттары же сержанттарынын ортосундагы өз ара мамилелердин аскердик уставдарда белгиленген эрежелери бузулган учурда ага тартипке салууда жардам көрсөтүүгө; рота боюнча кезметчинин ордунда калганда анын милдеттерин аткарууга милдеттүү.
309. Рота калк жашаган пунктка жайгаштырылганда эшик сакчылардын бири ар дайым ротанын командири белгилеген жана аба ырайынын жаман шарттарынан коргонуу үчүн көчөдөгү бастырма менен жабдылган жерде эч жакка кетпей турууга тийиш.
Эшик сакчы ар дайым рота боюнча кезметчи кайда жүргөндүгүн билүүгө, аскер кызматчыларынын коомдук тартипти жана аскердик кийимди кийип жүрүү эрежелерин сакташына байкоо салууга милдеттүү. Бардык билинген тартип бузуулар жөнүндө ал рота боюнча кезметчиге баяндама жасайт.
Ашкана боюнча кезметчи
310. Ашкана боюнча кезметчи прапорщиктердин жана сержанттардын ичинен дайындалат. Ал кампадан продуктылардын туура алынышы, алардын казандарга толук салынышы, белгиленген ченемдер боюнча тамак-аштын өз убагында таратылышы үчүн, ашканадагы шаймандардын жана идиш-аяктын сакталышы, ошондой эле ашкананын санитардык-гигиеналык абалы жана анда тартипти кармап туруу үчүн жооп берет. Ашкана боюнча кезметчи бригада боюнча кезметчиге, анын жардамчысына жана бригаданын командиринин оорук боюнча орун басарына баш иет. Ага ашканада иштөө үчүн дайындалган суткалык наряд жана ашпозчулар баш иет.
311. Ашкана боюнча жаңы кезметчи белгиленген убакытта бригаданын командиринин оорук боюнча орун басарына, ал эми ал жок болгондо азык-түлүк кызматынын зардалына нускама алуу үчүн келет.
Бөлүштүрүү алдында ашкана боюнча жаңы кезметчи наряддын курамын текшерет, ашкана боюнча суткалык наряддга ведомостун толтурат жана аны медициналык кароого берет. Бөлүштүрүүдөн кийин ал документтерди (10-тиркеме), ашканадагы шаймандарды жана идиш-аякты тизме боюнча өткөрүп алат, технологиялык жабдуулардын оң абалда экендигин текшерет, ашкана боюнча наряддагы солдаттардын ортосунда иштерди бөлүштүрөт, коопсуздуктун талаптары боюнча аларга нускама берет.
Кезметчиликти өткөрүү жана кабыл алуу жөнүндө ашкана боюнча мурдагы жана жаңы кезметчи бригаданын командиринин оорук боюнча орун басарына жана бригада боюнча кезметчиге баяндама жасашат.
312. Ашкана боюнча кезметчи:
- Канча адам тамак ичүүнүн эсебинде тургандыгын жана бөлүштүрүү-татымынын тизмесин;
- ашпозчу нускоочу (улук ашпозчу тарабынан кампадан продуктылардын алынышына: алардын массасына жана сапатынын жакшылыгына (продуктылардын сапатын аныктоо үчүн зарыл учурда врач же фельдшер чакырылат) текшерүүгө;
- продуктылардын тазаланышына, ошондой эле этти жана балыкты тазалоо, даяр тамак-ашты таратуу ашпозчулар тарабынан гана жүргүзүлүшүнө көз салууга;
- продуктыларды казанга салууда катышууга жана бөлүштүрүү боюнча казанга салына тургандардын бардыгы так толугу менен казанга салынышына байкоо жүргүзүшүнө;
- этти жана балыкты үлүштөргө бөлүүгө катышууга, алардын салмагын, ошондой эле ашпозчу-нускоочунун (улук ашпозчунун) даярдалган тамак-аштын сапатын контролдоону эсепке алуу китебине жазгандарынын тууралыгын текшерүүгө;
- медициналык кароодон өтпөгөн солдаттарды ашканада иштетүүгө жол бербөөгө, жумуш убагында гигиенанын эрежелеринин сакталышына көз салууга;
- ашкананы таза жана тартипте кармоого, өздүк курамдын ашканада тамак-ашты баш